Przejdź do treści

Rasizm nasz powszedni. O sytuacji w Stanach, ale też dlaczego to dotyczy nas wszystkich

Rasizm nasz powszedni/autorka ilustracji: Ania Troszkiewicz
Rasizm nasz powszedni/autorka ilustracji: Ania Troszkiewicz
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?
Małgorzata Rozenek-Majdan po porodzie, z synem Henrykiem
„Jestem grubaską”. Małgorzata Rozenek-Majdan pokazała, jak naprawdę wygląda jej ciało po urodzeniu syna
kobieta i mężczyzna, aseksualność
Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka
Ćwiczenia na mięśnie nóg z obciążeniem – skuteczny trening w domu
cukier
Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Jesteśmy osobami żyjącymi w Polsce i Ameryce. Z przerażeniem patrzymy na to, co dzieje się w debacie publicznej dotyczącej protestów po zamordowaniu George’a Floyda.

Uprzedzenia mogą być w każdym i każdej z nas. Czasami, głęboko ukryte, bez udziału naszej świadomości wydobywają się na powierzchnię, kiedy używamy języka lub kiedy odruchowo zachowujemy się inaczej w stosunku osób różniących się od nas. Przez wiele lat tłumaczono uprzedzenia rasowe brakiem wiedzy, „nadinterpretacją faktów” czy strachem. W XXI wieku, kiedy przepływ informacji jest swobodny i łatwy, trudno jest uwierzyć, że rasistowskie zachowanie jest oznaką niewiedzy. Zdanie „nie jestem rasistą, ale” powinno być wymazane ze słownika.

Musimy zrobić miejsce w sercach i umysłach, żeby martwić się teraz nie tylko tymi, którzy nie mogą oddychać leżąc pod respiratorami, ale także losem tych, którzy codziennie narażeni są na to, że tak jak George Floyd, przestaną oddychać pod butem oprawcy

Bez żadnego „ale” jesteśmy równymi wobec siebie istotami, z prawem do życia na tej planecie. Jakiekolwiek tłumaczenie lub popieranie przemocy zadanej ze względu na kolor skóry jest haniebne. Przecieramy oczy ze zdumienia patrząc na to, co dzieje się w Stanach Zjednoczonych. My też nie możemy oddychać, kiedy widzimy, że ludzkie życie jest nic niewarte wobec bezdusznej machiny i rasistowskich zapędów. Jesteśmy wściekłe, że Ameryka zakłada znowu kaptur Ku Klux Klanu. A może nigdy go nie zdjęła?

Ale to nie jest tylko amerykański problem. Lenistwo poznawcze, poleganie na kalkach zachowań, znieczulica, opór przed protestem wobec niesprawiedliwości, usprawiedliwianie się. To choroby nas wszystkich, nasza wspólna zaraza, z którą żyjemy w symbiozie. Musimy zrobić miejsce w sercach i umysłach, żeby martwić się teraz nie tylko tymi, którzy nie mogą oddychać leżąc pod respiratorami, ale także losem tych, którzy codziennie narażeni są na to, że tak jak George Floyd, przestaną oddychać pod butem oprawcy.

 

Bez żadnego „ale” jesteśmy równymi wobec siebie istotami, z prawem do życia na tej planecie. Jakiekolwiek tłumaczenie lub popieranie przemocy zadanej ze względu na kolor skóry jest haniebne

Wirus rasizmu jest bowiem znacznie niebezpieczniejszy od koronawirusa. Jest bardziej zakaźny i zjadliwy – powoli wyniszcza nienawiścią cały organizm. Jest bardziej bezwzględny – nie oszczędza nikogo, kogo zaatakuje, nie ma bowiem rasizmu bezobjawowego. Jest bardziej podstępny – potrafi przyczaić się, by wybuchnąć całą feerią symptomów przy sprzyjającej okazji. Jest bardziej barbarzyński – nie mutuje od tysiącleci, działa z tą samą prymitywną mocą jak w plemiennych czasach jaskiniowego homo sapiens. Jest bardziej śmiercionośny – potrafi zabić zbiorowym linczem, strzałem w plecy, przyciśnięciem kolana.

Na szczęście – nie jest nieuleczalny.

Terapia jest prosta. Dokładnie odwrotna jak w przypadku koronawirusa. Zamiast dystansu społecznego – społeczne zbliżenie. Spojrzenie na swoje przyzwyczajenia. Dostrzeżenie rasizmu w sobie. Tak, jak w psychoterapii – przyznanie się do problemu jest pierwszym krokiem do zmiany, oduczenia się tego, co dotąd odruchowe. Do empatii i uważności.

W Polsce, kraju prawie całkowicie zamieszkanym przez białych łatwo wypowiada się słowa „nie jestem rasistą/rasistką” lub „biały przywilej tu nie istnieje”. Ale my, Polacy i Polki podróżujemy i emigrujemy za granicę całkiem często, a robiąc to, możemy z białego przywileju korzystać. Nasz rasizm i przywilej nie są widoczne na co dzień tylko wtedy, gdy brakuje wokół nas ludzi o innym niż biały kolorze skóry.

Kiedy białe osoby próbują pouczać czarne, w jaki sposób mają protestować i domagać się prawa do życia, to po raz kolejny uwidacznia się ich uprzywilejowana mentalność

To, co dzieje się w USA, jest dla nas okazją, by przyjrzeć się naszemu własnemu rasizmowi i zacząć się go oduczać. To można i trzeba zrobić. Jesteśmy rasistowscy nie dlatego, że jesteśmy źli,  tylko dlatego, że wychowaliśmy się w rasistowskiej kulturze: „Sto lat za Murzynami”, „mentalność Kalego” – to zakorzenione w naszym języku i kulturze pogardliwe wobec czarnych osób zwroty, których używamy luźno i bez żenady, na co dzień. Do niedawna popularnym psim imieniem był „Murzyn”, a czytać uczyliśmy się na wierszyku o Murzynku Bambo.

Dlatego też, kiedy białe osoby próbują pouczać czarne, w jaki sposób mają protestować i domagać się prawa do życia, to po raz kolejny uwidacznia się ich uprzywilejowana mentalność. Wedle tej wykładni własność prywatna jest święta, a ludzkie życie już nie. Oburzamy się, że podpalane są sklepy, ale nie interesuje nas, kiedy zabijany jest człowiek.

Dlatego też czas na osobisty rachunek sumienia. Czas na przekierowanie uwagi w stronę realnych problemów naszego społeczeństwa.

Magda Gacyk
Agata Nowicka
Aleksandra Rayska
Ania Troszkiewicz
Karolina Sulej
Sylwia Chutnik
Wiola Rębecka


Jak zacząć oduczanie i naukę? Choćby od zapoznania się z naszą krótką „ściągawką”:

Książki:
Achille Mbembe, Polityka wrogości. Nekropolityka
James Baldwin, Zapiski syna tego kraju
Colson Whitehead, Kolej podziemna. Czarna krew Ameryki
Colson Whitehead, Miedziaki
Reni Eddo-Lodge, Dlaczego nie rozmawiam już z białymi o kolorze skóry
Paul Beatty, Sprzedawczyk
Paul Thereaux, Głębokie Południe
Hapton Sides, Ogar piekielny ściga mnie
Jill Leovy, Wszyscy wiedzą. O zabójstwach czarnych w Ameryce
Maya Angelou, Wiem, dlaczego ptak w klatce śpiewa
Toni Morrison, Najbardziej niebieskie oko
Audre Lorde, Siostra Outsiderka. Eseje i przemówienia
James Baldwin: The Last Interview : And Other Conversations
James Baldwin, The Fire Next Time
Patricia Hill Collins,  Black Feminist Thought
Dr. Brittney Cooper, Eloquent Rage: A Black Feminist Discovers Her Superpower
Kiese Laymon Heavy: An American Memoir
Dr. Ibram X. Kendi How To Be An Antiracist
Bryan Stevenson, Just Mercy
Layla F. Saad, Me and White Supremacy
Jenna Arnold, Raising Our Hands
Janet Mock, Redefining Realness
James Omolo, The Beast. White Supremacy
Ijeoma Oluo,  So You Want to Talk About Race
Michelle Alexander, The New Jim Crow: Mass Incarceration in the Age of Colorblindness
Grace Lee Boggs, The Next American Revolution: Sustainable Activism for the Twenty-First Century
Isabel Wilkerson, The Warmth of Other Suns by
Zora Neale Hurston, Their Eyes Were Watching God by
Cherríe Moraga, This Bridge Called My Back: Writings by Radical Women of Color
Ira Katznelson, When Affirmative Action Was White: An Untold History of Racial Inequality in Twentieth- Katznelson Century America
Robin DiAngelo, White Fragility: Why It’s So Hard for White People to Talk About Racism by

Filmy i seriale:
13th (Ava DuVernay) — Netflix
American Son (Kenny Leon) — Netflix
Black Power Mixtape: 1967-1975 (polska wersja: „Czarna siła”)
Clemency (Chinonye Chukwu) (polska wersja „Łaska”)
Dear White People (Justin Simien) (polska wersja „Drodzy biali”) — Netflix
Fruitvale Station (Ryan Coogler) (polska wersja „Stacja Fruitvale”)
I Am Not Your Negro (document o Jamesie Baldwinie) (dystrybucja Doc Against Gravity)
If Beale Street Could Talk („Gdyby ulica Beale umiała mówić”) (Barry Jenkins)
Just Mercy (Destin Daniel Cretton) („Tylko sprawiedliwość”)
King In The Wilderness („Prorok na pustyni”)
See You Yesterday (Stefon Bristol) — Netflix
Selma (Ava DuVernay)
The Hate U Give (George Tillman Jr.) („Nienawiść, którą dajesz”)
When They See Us (Ava DuVernay) („Jak nas widzą”) — Netflix

Podcasty:
1619 (New York Times)
About Race
Code Switch (NPR)
Intersectionality Matters!
Momentum: A Race Forward Podcast
Pod For The Cause (from The Leadership Conference on Civil & Human Rights)
Pod Save the People (Crooked Media)
Seeing White
Podcast „Bezwstydne”, odc. Wszyscy jesteśmy rasistami
Podcast Parenting Forward odc. ‘Five Pandemic Parenting Lessons with Cindy Wang Brandt’

Artykuły:
“America’s Racial Contract Is Killing Us” by Adam Serwer | Atlantic (May 8, 2020)
Ella Baker and the Black Freedom Movement (Mentoring a New Generation of Activists
”My Life as an Undocumented Immigrant” by Jose Antonio Vargas | NYT Mag (June 22, 2011)
The 1619 Project (wszystkie artykuły) | The New York Times Magazine
The Combahee River Collective Statement, “The Intersectionality Wars” Jane Coaston | Vox (May 28, 2019)
”White Privilege: Unpacking the Invisible Knapsack” Knapsack Peggy McIntosh
“Who Gets to Be Afraid in America?” Dr. Ibram X. Kendi | Atlantic (May 12, 2020)

Wideo na YouTube:
Black Feminism & the Movement for Black Lives: Barbara Smith, Reina Gossett, Charlene Carruthers
„How Studying Privilege Systems Can Strengthen Compassion” | Peggy McIntosh at TEDxTimberlaneSchools (18:26)

Organizacje, które warto śledzić na mediach społecznościowych:
Antiracism Center: Twitter
Audre Lorde Project: Twitter | Instagram | Facebook
Black Women’s Blueprint: Twitter | Instagram | Facebook
Color Of Change: Twitter | Instagram | Facebook
Colorlines: Twitter | Instagram | Facebook
The Conscious Kid: Twitter | Instagram | Facebook
Equal Justice Initiative (EJI): Twitter | Instagram | Facebook
Families Belong Together: Twitter | Instagram | Facebook
The Leadership Conference on Civil & Human Rights: Twitter | Instagram | Facebook
MPowerChange: Twitter | Instagram | Facebook
Muslim Girl: Twitter | Instagram | Facebook
NAACP: Twitter | Instagram | Facebook
National Domestic Workers Alliance: Twitter | Instagram | Facebook
RAICES: Twitter | Instagram | Facebook
Showing Up for Racial Justice (SURJ): Twitter | Instagram | Facebook
SisterSong: Twitter | Instagram | Facebook
United We Dream: Twitter | Instagram | Facebook

Inne ciekawe strony:
75 Things White People Can Do for Racial Justice
Anti-Racism Project
Jenna Arnold’s resources (books and people to follow)
Rachel Ricketts’ anti-racism resources
Resources for White People to Learn and Talk About Race and RacismSave the Tears: White Woman’s Guide by Tatiana Mac
Showing Up For Racial Justice’s educational toolkits
The [White] Shift on Instagram

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kosmetyki L'Oreal a rasizm / istock

L’Oreal wycofuje słowa „wybielający”, „biały” i „jasny” z opisów swoich produktów. To skutek ostatnich historii związanych z problemem rasizmu

protesty po śmierci George'a Floyda

„Ciałopozytywność to też uznanie własnego przywileju bycia białą”. Szulczewska o tragicznych zdarzeniach w Minneapolis

Duffy walczy o usunięcie filmu "365 dni" z Netflixa

 „Zostałam odurzona, porwana, byłam gwałcona”. Duffy walczy u usunięcie filmu „365 dni” z Netflixa

Ćwiczenia odchudzające – które są najbardziej efektywne?

Jennifer Aniston

Jennifer Aniston: Jeśli zależy wam na ludzkim życiu, proszę, noście cholerne maseczki

Wiesz, że codziennie szkodzisz środowisku? 5 zachowań, które musisz porzucić

Kąpiel w fontannie / unsplash

Podczas upałów pozwalasz dziecku beztrosko pluskać się w miejskiej fontannie? „Chłodzisz” je gronkowcem, salmonellą i bakteriami kałowymi

Kobieta na plaży

Mięsożerne bakterie – przecinkowce w Bałtyku. Pływanie w morzu jest niebezpieczne

Ola Petrus: bardzo chcę żebyście poczuli takie same ciary żenady, jakie mnie przeszły. Niskorosła stand-uperka opowiada o propozycji roli w serialu, którą dostała

Ola Petrus: bardzo chcę, żebyście poczuli takie same ciary żenady, jakie mnie przeszły. Niskorosła stand-uperka opowiada o propozycji, którą dostała

dziecko w pieluszce wielorazowej

„Pieluchy wielorazowe są postrzegane dziś jako coś obrzydliwego”. O tym, czym różni się nowoczesne wielopielo od tego, które znały nasze babcie, mówi Helena Łysik, czyli Wielomatka

Łąki są piękne, praktyczne i ekologiczne. Dzięki nim poprawia się dobrostan mieszkańców” – mówi Maciej Podyma z Fundacji Łąka

„Łąki są piękne, praktyczne i ekologiczne. Dzięki nim poprawia się dobrostan mieszkańców” – mówi Maciej Podyma z Fundacji Łąka

Lubisz spacerować? Medytujesz? 6 argumentów za tym, aby połączyć te czynności

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Minimalizm – mniej znaczy więcej. Skuś się!

Wybory prezydenckie 2020 / istock

Wybory prezydenckie 2020. Ministerstwo Zdrowia wydało wytyczne dotyczące zasad bezpieczeństwa epidemiologicznego

Pozycja Trupa, czyli jak się relaksować

Średnia długość życia / rawpixel

Długość życia na świecie. 10 krajów, w których żyje się najdłużej

Soda oczyszczona – właściwości i zastosowanie w kosmetyce

Women shaming / istock

Women shaming w Polsce ma kobiecą twarz? Matka i koleżanki są w czołówce krytykujących osób

Olivia Newton-John: rak pozwolił mi pozbyć się niepotrzebnych lęków, jak ten o starzeniu się

Urlop macierzyński / istock

Ministerstwo chce skrócić o dwa miesiące opiekę nad dzieckiem po porodzie. To jeden ze skutków pandemii koronawirusa

Zadbaj o siebie. Sześć sposobów, które uleczą twoje ciało i duszę

Kobieta leży w łóżku, zakrywa twarz rękoma

Aż 1 na 3 mieszkanki UE doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej. „Zbyt wielu ofiar przestępstw nie dopuszcza się do głosu”

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę