Przejdź do treści

Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka. Co warto o nich wiedzieć?

Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka. Co warto o nich wiedzieć?
Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka. Co warto o nich wiedzieć? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Madonna
61-letnia Madonna zapozowała topless. „Jesteś za stara na takie zdjęcia”
Wizyta u seksuologa / istock
Kiedy udać się do seksuolożki bądź seksuologa? Eksperci fundacji #SEXEDpl odpowiadają
Ronnie i Donnie Galyon / getty
Ronnie i Donnie Galyon, najstarsze bliźniaki syjamskie, nie żyją. Mężczyźni zmarli w wieku 68 lat
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Andrzej Duda / prezydent.pl
Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje

Skoki rozwojowe – z tym hasłem powinien zapoznać się każdy rodzic. 12 pierwszych miesięcy w życiu dziecka to czas dynamicznych zmian. Z bezbronnego noworodka, maluch staje się do pewnego stopnia samodzielny. Na czym polegają skoki rozwojowe? Jak je rozpoznać? Z ilu etapów się składają?

Po czym poznać skoki rozwojowe?

Skoki rozwojowe to przełomowe momenty w życiu małego człowieka. Skupiają się na intensywnym rozwoju systemu nerwowego i mózgu, dzięki czemu dziecko nabywa nowe umiejętności. Specjaliści wyróżniają siedem skoków rozwojowych, z których każdy charakteryzuje się innymi zmianami. Dzięki nim wiemy, że układ nerwowy malucha prawidłowo dojrzewa.

W momencie przechodzenia pierwszych skoków rozwojowych dziecko może być niespokojne, płaczliwe, mieć problemy ze snem i jedzeniem, wydawać się ciche lub zbyt głośne. Świadomość rodziców, że skoki rozwojowe istnieją, może pomóc im w zrozumieniu zachowania dziecka i zyskać pewność siebie w podejmowanych działaniach.

O skokach rozwojowych u niemowląt powstało już kilka książek. Samo pojęcie „skoki rozwojowe” w literaturze użyto po raz pierwszy w 1992 roku. Autorem pojęcia jest Frans Plooij.

Skok rozwojowy – skąd wiedzieć, że to już?

Dziecko podczas skoków rozwojowych zachowuje się inaczej niż zazwyczaj. Antrolopolog Frans Plooij wyróżnia trzy kryteria:

  • częstszy płacz,
  • potrzeba nieustannego, fizycznego kontaktu z mamą,
  • nagła zmiana zachowania dziecka „na gorsze” oraz drażliwość.

Jeśli matka zauważa u dziecka te zachowania, możemy mówić o skoku rozwojowym.

Pierwszy skok rozwojowy – pomiędzy 4 a 5 tygodniem

1 skok rozwojowy trwa do 5. tygodnia życia dziecka. Można rozpoznać go po zwiększonej aktywności malucha, który do tej pory głównie jadł i spał. Zmysły ulegają wyostrzeniu, dziecko jest bardziej świadome tego, co go otacza i co się wokół niego dzieje, potrafi skupić na dłużej uwagę na konkretnym punkcie. Jest bardziej wrażliwe na światło i dźwięki, przez co może być niespokojne. To czas, kiedy kształtują się zmysły.

Pod koniec pierwszego skoku rozwojowego dziecko zaczyna się uśmiechać. Wydłużony zostaje też czas pomiędzy kolejnymi drzemkami. Maluch potrafi także na kilka sekund utrzymać głowę w pozycji, gdy leży na brzuchu.

Drugi skok rozwojowy – pomiędzy 7 a 9 tygodniem

2 skok rozwojowy odbywa się między 7. a 9. tygodniem życia. Dziecko dostrzega i przyzwyczaja się do rytmu dnia i poszczególnych czynności z jego udziałem: karmienia, kąpieli, zasypiania o konkretnych porach.

Drugi skok rozwojowy to także większa świadomość własnego ciała. Dziecko powoli poznaje i zwiększa zakres ruchów rączek i nóżek. Próbuje podnosić główkę i chwytać przedmioty, które dostrzega. Nie należy jednak zapominać, że niemowlak nadal jest pod wpływem odruchów pierwotnych.

Maluch uświadamia sobie też, że wydaje dźwięki, na które reagują rodzice. Coraz więcej widzi, a swój wzrok coraz częściej skupia na jednym punkcie.

Trzeci skok rozwojowy – między 11 a 12 tygodniem

3 skok rozwojowy przypada na 11-12. tydzień po urodzeniu. W tym czasie zwiększa się koordynacja ruchowa, która pozwala na samodzielne chwytanie przedmiotów w pobliżu i wkładanie ich do ust. Dziecko potrafi rozróżniać głosy, odpychać się nóżkami i potrzebuje więcej przestrzeni do aktywności. Maluch zauważa zmiany w modulacji głosu czy stopnie natężenia światła.

To właśnie po tym skoku rozwojowym ruchy dziecka stają się skoordynowane. Maluch, leżąc na brzuchu, próbuje podpierać się na łokciach. Zaczyna też robić bańki ze śliny, piszczeć, gaworzyć i wkładać swoje ręce do ust.

Czwarty skok rozwojowy – między 18 a 20 tygodniem

4 skok rozwojowy dzieje się między 18. a 20. tygodniem życia. Dziecko jest bardziej ruchome, potrafi przekręcać się z plecków na brzuszek, gaworzy. Próbuje się też podpierać na rączkach i raczkować. W tym okresie maluch zaczyna reagować na swoje imię i świadomie wykonuje konkretne czynności, bo zna ich skutek, np. upuszcza zabawki.

Maluch po czwartym skoku rozwojowym zdobywa sporo umiejętności ruchowych. Potrafi np. stabilnie podpierać się na przedramionach i sięgać po zabawkę jedną dłonią.

„Rodzice mają nierealistyczne oczekiwania wobec snu swoich malutkich dzieci” – mówi Magdalena Komsta, twórczyni bloga wymagajace.pl

Piąty skok rozwojowy – około 6. miesiąca życia dziecka

5 skok rozwojowy ma miejsce około 6. miesiąca życia dziecka. Dziecko jest w stanie samo siedzieć, zwraca uwagę na odległość ludzi i przedmiotów względem siebie. Na tym etapie przygląda się dłużej nieznanym dotąd rzeczom, obserwuje obrazki w książeczkach, naśladuje machanie rączką na pożegnanie.

Odczuwa lęki separacyjne, czyli płacze, gdy nie widzi swoich rodziców. Po piątym skoku rozwojowym maluch umie się obrócić – z pleców na brzuch i z brzucha na plecy. Dzięki temu dziecko staje się bardziej mobilne. Niektóre nawet zaczynają już pełzać.

Szósty skok rozwojowy – ok. 8,5 miesiąca

36.-40. tydzień to czas, kiedy maluch rozpoznaje kształty, potrafi kategoryzować przedmioty, daje wyraz swoim emocjom i humorom (np. śmieje się, gdy coś go rozweseli). Dziecko jest aktywne, chętniej przejmuje inicjatywę w zabawie i wykonywaniu różnych czynności. Coraz częściej się przemieszcza: pełza, czworakuje, siada samodzielnie. Wiele dzieci już w tym wieku rozpoczyna swoją przygodę ze wstawaniem i chodzeniem.

W 6 skoku rozwojowym maluch potrafi już burzyć też konstrukcje z zabawek bądź z klocków. Poszukuje wzrokiem przedmiotów, które zniknęły nagle z pola widzenia. Może okazywać zazdrość, gdy np. rodzice przytulają inne dzieci (albo siebie). Zaczyna rozumieć nazwy przedmiotów. Robi miny do siebie w lustrze.

Siódmy skok rozwojowy – 11 miesiąc życia

7 skok rozwojowy następuje między 41. a 46. tygodniem życia (11 miesięcy życia dziecka). W tym czasie dziecko próbuje stawiać swoje pierwsze kroczki i się wspinać. Świadomie wskazuje przedmioty, co można odczytać jako prośbę o ich nazwanie. Próbuje rysować.

Daje do zrozumienia, kiedy czegoś nie chce robić. Potrafi samodzielnie zejść tyłem z łóżka. Dziecko powtarza sylaby, próbuje naśladować odgłosy zwierząt. Mówi „mama”, „tata” czy „baba”.

Skoki rozwojowe — o tym warto pamiętać!

Rodzice powinni mieć świadomość tego, że każde dziecko jest inne i rozwija się w różnym tempie. Nie należy porównywać osiągnięć maluchów między sobą i martwić się na zapas. Ważne jest, by dziecko cały czas czuło wsparcie. Można je zachęcać do nowych aktywności, ale nie należy niczego robić na siłę. Bardzo często przynosi to skutek odwrotny do zamierzonego.

Na uwagę zasługuje też to, aby sztucznie nie stymulować i nie hamować procesu rozwoju dziecka. Zdarza się, że rodzice zainspirowani innymi, wykorzystują różnego rodzaju rozwiązania u siebie. Przykładem może być chęć szybszej nauki samodzielnego siedzenia przez podkładanie dziecku poduszek. Niestety nie tędy droga. Dziecko do wszystkiego musi dojść samo.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Matka karmi dziecko butelką

Woda w diecie dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Czy dopajać niemowlę? Jaką wodę wybrać?

„Już sześcioletnie dziewczynki potrafią myśleć, że są mniej mądre od chłopców” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki?”

Schemat żywienia niemowląt w 2020 roku. Rozszerzanie diety

Urlop macierzyński / istock

Ministerstwo chce skrócić o dwa miesiące opiekę nad dzieckiem po porodzie. To jeden ze skutków pandemii koronawirusa

Ania Broda / fot. Renata Orlińska

„Granie dla młodszej publiczności jest fantastycznym doświadczeniem dla każdego artysty. Jest to bardzo szczery odbiorca” – mówi wokalistka Ania Broda

Niemowlak na basenie – kiedy i jak oswajać malucha z wodą

Nauka pływania dla niewowląt. Kiedy i jak oswajać malucha z wodą? Wyjaśnia instruktorka pływania

pierwsze kroki/Pexels

Pierwsze kroki bywają chwiejne. Chcesz pomóc dziecku? Jest prosty trik

Matka karmi niemowlę butelką

Czy w trakcie upałów dopajać niemowlęta wodą? Jakie są objawy odwodnienia u małych dzieci?

Niemowlę - jak powinno leżeć? / istock

Gazetka z popularnego sklepu szerzy szkodliwe treści? Fizjoterapeutka komentuje

Alienacja rodzicielska – czym jest? Jaki ma wpływ na psychikę dziecka?

Zęby mleczne, zęby stałe – co trzeba wiedzieć o ich wymianie?

Zęby mleczne, zęby stałe – co trzeba wiedzieć o ich wymianie?

„Nastolatki są często nieświadome, że już pierwszy kontakt seksualny może prowadzić do ciąży” – mówi ginekolog dziecięcy prof. Agnieszka Drosdzol-Cop

„Nastolatki są często nieświadome, że już pierwszy kontakt seksualny może prowadzić do ciąży” – mówi ginekolog dziecięcy prof. Agnieszka Drosdzol-Cop

Kobieta trzyma niemowlaka

Dlaczego dziecko chce być przy piersi mamy? Nie zawsze chodzi o głód

Metoda Ferbera – czy naprawdę sprawdza się w usypianiu dzieci?

Metoda Ferbera – czy naprawdę sprawdza się w usypianiu dzieci?

Niemowlę leży na kocu

Połóż niemowlaka na boku. Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka

Matka z dzieckiem na łóżku

Zmuszasz się do zabawy z dzieckiem? Nie musisz. Psycholożka wyjaśnia dlaczego

Nosidło dla dziecka – na co zwrócić uwagę?

Nosidło dla dziecka – na co zwrócić uwagę?

Brudne dziecko to szczęśliwe dziecko - dlaczego warto pozwolić dziecku się brudzić?

Brudne dziecko to szczęśliwe dziecko – dlaczego warto pozwolić dziecku się brudzić?

matka z dzieckiem w chuście

Jak noszenie dziecka w chuście wpływa na organizm mamy? Wyjaśnia Pani Fizjotrener

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko Gerbera 2020 / Instagram

Wybrano nowe dziecko Gerbera! Marka po raz pierwszy wyróżniła malucha z adopcji

Zajęcza warga- czym jest spowodowana i jak możemy to zmienić?

Zajęcza warga- czym jest spowodowana i jak możemy to zmienić?

Dziewczyna dotyka szyby, widać jej odbicie

Depresja dotyka także najmłodszych. Nie bagatelizuj jej! „Próby samobójcze podejmują już nawet kilkuletnie dzieci”, pisze lekarka

Co powinna zawierać domowa apteczka dla noworodka w dobie koronawirusa? Położne dla Ciebie odpowiadają

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?