Przejdź do treści

Smog w Polsce – jak się tworzy i jak się przed nim skutecznie bronić?

smog - młoda kobieta w masce antysmogowej
Fot. rh2010 / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta i mężczyzna
Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka
Pasztet z czarnej fasoli. Jest o wiele mniej kaloryczny niż klasyczny mięsny
kobieta myśli leżąc w łóżku
Intuicja – wierzyć jej czy nie?
Mówią na ciebie „kobieta guma”, bo jesteś wygimnastykowana od dziecka? Skonsultuj się z fizjoterapeutą, to może być hipermobilność
„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

Smog to zjawisko powstałe na skutek połączenia trzech niekorzystnych dla czystego powietrza czynników. Zanieczyszczenie powietrza w połączeniu z wysokim stopniem zamglenia oraz brakiem wiatru daje efekt unoszącej się w powietrzu szkodliwej dla człowieka zawiesiny przypominającej mgłę. Oddaje to dobrze sama nazwa zjawiska – „smog” powstała z połączenia angielskiego smoke (palić) oraz fog (mgła).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

W coraz większej ilości miejsc w Polsce dane dotyczące poziomu zanieczyszczenia powietrza są bardzo niepokojące. Na 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE aż 33 to polskie miejscowości. Choć te fakty nie napawają optymizmem, przed smogiem można się obronić.

Z czego składa się smog?

Smog to właściwie mgła, w której znajdują się wszystkie najbardziej niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia i życia substancje. Są to między innymi:

  • pył PM10, którego cząsteczki o średnicy 10 mikrometrów wnikają do płuc i dróg oddechowych,
  • pył PM 2,5 składający się z jeszcze mniejszych, a przez to bardziej niebezpiecznych dla organizmu cząsteczek (2,5 mikrometrów), które przez pęcherzyki płucne wnikają do krwiobiegu,
  • benzo(a)piren – wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, który przedostaje się do płuc,
  • metale ciężkie.
Czy warto biegać w smogu?

Smog alert – dlaczego smog jest tak niebezpieczny?

Smog jako zjawisko jest nadal lekceważony przez bardzo wiele osób. Mimo alarmu o przekroczonych wszystkich dopuszczalnych normach zanieczyszczeń nadal można w mieście spotkać wielu biegaczy, którzy nie używają masek. W miejskich parkach także nie brakuje spacerujących. Wydaje się, że to lekceważenie ostrzeżeń Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wynika przede wszystkim z nieświadomości, jak poważnym zagrożeniem jest smog.

Wystarczy chyba uzmysłowić sobie, że benzo(a)piren, czyli jedna z głównych substancji składających się na smog może:

  • wywoływać nowotwory,
  • upośledzać płodność,
  • uszkadzać nadnercza i wątrobę,
  • niszczyć układ krwionośny
  • działać szkodliwie na ciężarną i dziecko w jej łonie.

Z kolei dwutlenek siarki:

  • działa drażniąco na drogi oddechowe,
  • powoduje skurcz oskrzeli,
  • uszkadza płuca,
  • upośledza zdolność krwi do przenoszenia tlenu.

Pył PM10:

  • działa negatywnie na układ oddechowy,
  • zwiększa ryzyko ostrego zapalenia oskrzeli, przewlekłej choroby płuc.

Pył PM2,5:

  • powoduje miażdżycę,
  • sprzyja zapaleniu naczyń krwionośnych.

Zobacz także

Smog w Polsce – jak jest naprawdę

Smog w USA lub Chinach już nikogo nie dziwi. Natomiast na tle tych wielkich państw i aglomeracji istniejących w ich obrębie wyniki polskich miast nie napawają optymizmem.

Polska zajmuje pierwsze miejsce wśród krajów UE pod względem najwyższego stężenia benzo(a)pirenu. Normy WHO w kraju przekroczone są prawie 40-krotnie.

Do tych wyników przyczynia się przede wszystkim ogrzewanie domów piecami, które opalane są paliwem stałym, węglem lub drewnem, a niejednokrotnie także różnego rodzaju śmieciami. Spalanie to powoduje aż 83,3% zanieczyszczeń pyłem PM10.

W Polsce uruchomiony został program SMOG STOP, którego celem jest dofinansowanie działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji. W jego ramach dofinansowywana jest m.in. wymiana pieców na nowsze, wydzielające mniej zanieczyszczeń. Nie da się jednak ukryć, że problem smogu nie znika wraz z zakończeniem sezonu grzewczego.

Do powstania go przyczynia się również komunikacja samochodowa: emisja z rur, ścieranie opon i klocków hamulcowych, a także tzw. pylenie wtórne, czyli podrywanie pyłu osadzonego na drodze.

Jak się bronić przed smogiem?

Smog jest problemem, z którym można podjąć walkę. Pierwszą formą obrony jest odpowiednia dieta. Przede wszystkim chodzi o jej wzbogacenie o produkty zawierające kwasy omega-3, czyli: migdały, masło, olej rzepakowy, pestki dyni, nasiona lnu. Warto zadbać także o odpowiednią ilość produktów zawierających witaminy B6 (np. kasza gryczana, kurczak) oraz B12 (ryby, sery, jajka). Wszystkie te substancje zmniejszają działanie smogu na organizm człowieka. Szczególnie chodzi o jego negatywny wpływ na układ krwionośny. Z kolei witamina C i E redukują skutki stresu oksydacyjnego, który również jest jednym z efektów smogu.

Nie ma co ukrywać, że najlepszą obroną przed smogiem jest nieopuszczanie zamkniętych pomieszczeń w sytuacji, kiedy normy zanieczyszczenia powietrza są znacząco przekroczone. Skąd to wiedzieć? Pomagają przede wszystkim specjalne aplikacje smogowe takie jak:

  • Smog Info (co godzinę aktualizuje stężenie szkodliwych substancji w powietrzu),
  • Smok Smog (umożliwia kontrolowanie jakości powietrza nie tylko w Polsce, ale i w 3000 miastach na świecie).

W przypadku wysokiego poziomu zanieczyszczeń i jednoczesnej konieczności poruszania się po otwartych przestrzeniach warto skorzystać z maski przeciwsmogowej, która ogranicza dostawanie się szkodliwych substancji do ludzkiego organizmu. W Polsce jeszcze do niedawna bardzo mało osób z niej korzystało. Obserwować jednak można dynamiczne zmiany z tym zakresie. Coraz więcej osób, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy smog jest szczególnie odczuwalny, korzysta z masek.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pracuje

Chudnięcie ze stresu jest niebezpieczne! Rozmawiamy z internistą Arkadiuszem Millerem

kobieta z niedowagą

Niedowaga – dlaczego jest taka niebezpieczna. Jak poradzić sobie ze zbyt niską wagą?

kobieta trzymająca się za szyję

Przyczyny, terapia i leczenie afonii psychogennej oraz somatycznej

uśmiechnięta kobieta

Okluzja w kosmetyce i stomatologii – różne znaczenia terminu. Co opisują?

bakterie w 3D

Co to jest tularemia? Objawy, diagnostyka i leczenie choroby

kobieta ciągnąca się za włosy

Przyczyny, objawy oraz leczenie trichotillomanii. Choroby współtowarzyszące

rozsypane leki

Lekomania – czym się objawia. Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

niemowle

Kręcz szyi u niemowlaka a kręcz szyi u dorosłych – postacie schorzenia, objawy, sposoby leczenia i rehabilitacji

sprzęt USG

USG kolana – jak wygląda badanie ultrasonograficzne stawu kolanowego?

lekarz i usg

USG bioderek – badanie zalecane dla wszystkich maluchów w pierwszych tygodniach życia

złamana ręka

Złamanie typu Collesa – jak wygląda obraz złamania, leczenie i rehabilitacja?

kobieta podczas radioterapii

Radioterapia – ile trwa i na czym polega ta metoda leczenia? Skutki uboczne

kobieta z problemami skórnymi

Dlaczego powstają wybroczyny na skórze? Przyczyny wynaczyniania się krwi

kobiety w ciąży

Wody płodowe – jak wyglądają i kiedy świadczą o nieprawidłowościach?

kobieta w ciąży

Skurcze przepowiadające – jak wyglądają i kiedy się pojawiają?

nerki w 3D

Dializa nerek – na czym polega, jakie są rokowania i skutki uboczne?

kobieta, trzymająca się za nogę

Słoniowacizna, czyli ostatnie stadium obrzęku limfatycznego – obraz leczenia schorzenia

kobieta z bolącą dłonią

Co to jest zespół Sudecka? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

kobieta w ciąży

O czym świadczą upławy w ciąży i jakie są ich przyczyny? Czy należy się niepokoić?

kobieta w szpitalu

Hipoksja czyli niedotlenienie – w jakich sytuacjach do niej dochodzi. Postępowanie

załamana kobieta

Anhedonia – niezdolność do przeżywania przyjemności. Przyczyny, objawy i leczenie

kobieta trzymająca obrazek wątroby

Jak zregenerować wątrobę? Leki na regenerację wątroby i dieta

lekarka

Co leczy pulmonolog? W jakich sytuacjach należy udać się do pulmonologa?

kobieta z bolącymi plecami

Co to są spondyloartropatie? Główne objawy oraz leczenie tych chorób