Przejdź do treści

Smog w Polsce – jak się tworzy i jak się przed nim skutecznie bronić?

smog - młoda kobieta w masce antysmogowej
Fot. rh2010 / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twoja przyjaciółka się kaleczy
Twoja przyjaciółka się kaleczy? Oto 5 rzeczy, które warto jej powiedzieć, a także 3, których mówić nie wolno
Jak schudnąć, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Jak bezpiecznie i skutecznie się odchudzać, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Wegetariańskie leczo - papryka górą!
Przepis na wegetariańskie leczo z papryką
Ćwiczenia na wzmocnienie pleców. Propozycje trenerki Kasi Bigos
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie

Smog to zjawisko powstałe na skutek połączenia trzech niekorzystnych dla czystego powietrza czynników. Zanieczyszczenie powietrza w połączeniu z wysokim stopniem zamglenia oraz brakiem wiatru daje efekt unoszącej się w powietrzu szkodliwej dla człowieka zawiesiny przypominającej mgłę. Oddaje to dobrze sama nazwa zjawiska – „smog” powstała z połączenia angielskiego smoke (palić) oraz fog (mgła).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

W coraz większej ilości miejsc w Polsce dane dotyczące poziomu zanieczyszczenia powietrza są bardzo niepokojące. Na 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE aż 33 to polskie miejscowości. Choć te fakty nie napawają optymizmem, przed smogiem można się obronić.

Z czego składa się smog?

Smog to właściwie mgła, w której znajdują się wszystkie najbardziej niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia i życia substancje. Są to między innymi:

  • pył PM10, którego cząsteczki o średnicy 10 mikrometrów wnikają do płuc i dróg oddechowych,
  • pył PM 2,5 składający się z jeszcze mniejszych, a przez to bardziej niebezpiecznych dla organizmu cząsteczek (2,5 mikrometrów), które przez pęcherzyki płucne wnikają do krwiobiegu,
  • benzo(a)piren – wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, który przedostaje się do płuc,
  • metale ciężkie.
Czy warto biegać w smogu?

Smog alert – dlaczego smog jest tak niebezpieczny?

Smog jako zjawisko jest nadal lekceważony przez bardzo wiele osób. Mimo alarmu o przekroczonych wszystkich dopuszczalnych normach zanieczyszczeń nadal można w mieście spotkać wielu biegaczy, którzy nie używają masek. W miejskich parkach także nie brakuje spacerujących. Wydaje się, że to lekceważenie ostrzeżeń Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wynika przede wszystkim z nieświadomości, jak poważnym zagrożeniem jest smog.

Wystarczy chyba uzmysłowić sobie, że benzo(a)piren, czyli jedna z głównych substancji składających się na smog może:

  • wywoływać nowotwory,
  • upośledzać płodność,
  • uszkadzać nadnercza i wątrobę,
  • niszczyć układ krwionośny
  • działać szkodliwie na ciężarną i dziecko w jej łonie.

Z kolei dwutlenek siarki:

  • działa drażniąco na drogi oddechowe,
  • powoduje skurcz oskrzeli,
  • uszkadza płuca,
  • upośledza zdolność krwi do przenoszenia tlenu.

Pył PM10:

  • działa negatywnie na układ oddechowy,
  • zwiększa ryzyko ostrego zapalenia oskrzeli, przewlekłej choroby płuc.

Pył PM2,5:

  • powoduje miażdżycę,
  • sprzyja zapaleniu naczyń krwionośnych.

Zobacz także

Smog w Polsce – jak jest naprawdę

Smog w USA lub Chinach już nikogo nie dziwi. Natomiast na tle tych wielkich państw i aglomeracji istniejących w ich obrębie wyniki polskich miast nie napawają optymizmem.

Polska zajmuje pierwsze miejsce wśród krajów UE pod względem najwyższego stężenia benzo(a)pirenu. Normy WHO w kraju przekroczone są prawie 40-krotnie.

Do tych wyników przyczynia się przede wszystkim ogrzewanie domów piecami, które opalane są paliwem stałym, węglem lub drewnem, a niejednokrotnie także różnego rodzaju śmieciami. Spalanie to powoduje aż 83,3% zanieczyszczeń pyłem PM10.

W Polsce uruchomiony został program SMOG STOP, którego celem jest dofinansowanie działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji. W jego ramach dofinansowywana jest m.in. wymiana pieców na nowsze, wydzielające mniej zanieczyszczeń. Nie da się jednak ukryć, że problem smogu nie znika wraz z zakończeniem sezonu grzewczego.

Do powstania go przyczynia się również komunikacja samochodowa: emisja z rur, ścieranie opon i klocków hamulcowych, a także tzw. pylenie wtórne, czyli podrywanie pyłu osadzonego na drodze.

Jak się bronić przed smogiem?

Smog jest problemem, z którym można podjąć walkę. Pierwszą formą obrony jest odpowiednia dieta. Przede wszystkim chodzi o jej wzbogacenie o produkty zawierające kwasy omega-3, czyli: migdały, masło, olej rzepakowy, pestki dyni, nasiona lnu. Warto zadbać także o odpowiednią ilość produktów zawierających witaminy B6 (np. kasza gryczana, kurczak) oraz B12 (ryby, sery, jajka). Wszystkie te substancje zmniejszają działanie smogu na organizm człowieka. Szczególnie chodzi o jego negatywny wpływ na układ krwionośny. Z kolei witamina C i E redukują skutki stresu oksydacyjnego, który również jest jednym z efektów smogu.

Nie ma co ukrywać, że najlepszą obroną przed smogiem jest nieopuszczanie zamkniętych pomieszczeń w sytuacji, kiedy normy zanieczyszczenia powietrza są znacząco przekroczone. Skąd to wiedzieć? Pomagają przede wszystkim specjalne aplikacje smogowe takie jak:

  • Smog Info (co godzinę aktualizuje stężenie szkodliwych substancji w powietrzu),
  • Smok Smog (umożliwia kontrolowanie jakości powietrza nie tylko w Polsce, ale i w 3000 miastach na świecie).

W przypadku wysokiego poziomu zanieczyszczeń i jednoczesnej konieczności poruszania się po otwartych przestrzeniach warto skorzystać z maski przeciwsmogowej, która ogranicza dostawanie się szkodliwych substancji do ludzkiego organizmu. W Polsce jeszcze do niedawna bardzo mało osób z niej korzystało. Obserwować jednak można dynamiczne zmiany z tym zakresie. Coraz więcej osób, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy smog jest szczególnie odczuwalny, korzysta z masek.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?