Przejdź do treści

Smog w Polsce – jak się tworzy i jak się przed nim skutecznie bronić?

smog - młoda kobieta w masce antysmogowej
Fot. rh2010 / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Usuwanie lakieru hybrydowego z paznokci
Nie wiesz, jak zregenerować paznokcie zniszczone po hybrydzie? Skorzystaj z trików kosmetyczki
Zdjęcie małego Leonardo DiCaprio wywołało burzę w Internecie. „Czuję jak śmierdzi to zdjęcie”
Kobieta w mieszkaniu
Wilgoć w domu może skutkować pleśnią albo grzybem na ścianie. Co zrobić, aby pozbyć się wilgoci?
Gwiazdy „Sex Education” uczą się mówić „siusiak”, „cipka” i „jaja”. To świetna promocja bardzo dobrego i potrzebnego serialu
Spuchnięte stopy
„To było jak chodzenie z baniakami u nóg”. Opuchnięcia w ciąży to większy problem, niż nam się wydaje, ale można sobie pomóc

Smog to zjawisko powstałe na skutek połączenia trzech niekorzystnych dla czystego powietrza czynników. Zanieczyszczenie powietrza w połączeniu z wysokim stopniem zamglenia oraz brakiem wiatru daje efekt unoszącej się w powietrzu szkodliwej dla człowieka zawiesiny przypominającej mgłę. Oddaje to dobrze sama nazwa zjawiska – „smog” powstała z połączenia angielskiego smoke (palić) oraz fog (mgła).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

W coraz większej ilości miejsc w Polsce dane dotyczące poziomu zanieczyszczenia powietrza są bardzo niepokojące. Na 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE aż 33 to polskie miejscowości. Choć te fakty nie napawają optymizmem, przed smogiem można się obronić.

Z czego składa się smog?

Smog to właściwie mgła, w której znajdują się wszystkie najbardziej niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia i życia substancje. Są to między innymi:

  • pył PM10, którego cząsteczki o średnicy 10 mikrometrów wnikają do płuc i dróg oddechowych,
  • pył PM 2,5 składający się z jeszcze mniejszych, a przez to bardziej niebezpiecznych dla organizmu cząsteczek (2,5 mikrometrów), które przez pęcherzyki płucne wnikają do krwiobiegu,
  • benzo(a)piren – wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, który przedostaje się do płuc,
  • metale ciężkie.
Czy warto biegać w smogu?

Smog alert – dlaczego smog jest tak niebezpieczny?

Smog jako zjawisko jest nadal lekceważony przez bardzo wiele osób. Mimo alarmu o przekroczonych wszystkich dopuszczalnych normach zanieczyszczeń nadal można w mieście spotkać wielu biegaczy, którzy nie używają masek. W miejskich parkach także nie brakuje spacerujących. Wydaje się, że to lekceważenie ostrzeżeń Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wynika przede wszystkim z nieświadomości, jak poważnym zagrożeniem jest smog.

Wystarczy chyba uzmysłowić sobie, że benzo(a)piren, czyli jedna z głównych substancji składających się na smog może:

  • wywoływać nowotwory,
  • upośledzać płodność,
  • uszkadzać nadnercza i wątrobę,
  • niszczyć układ krwionośny
  • działać szkodliwie na ciężarną i dziecko w jej łonie.

Z kolei dwutlenek siarki:

  • działa drażniąco na drogi oddechowe,
  • powoduje skurcz oskrzeli,
  • uszkadza płuca,
  • upośledza zdolność krwi do przenoszenia tlenu.

Pył PM10:

  • działa negatywnie na układ oddechowy,
  • zwiększa ryzyko ostrego zapalenia oskrzeli, przewlekłej choroby płuc.

Pył PM2,5:

  • powoduje miażdżycę,
  • sprzyja zapaleniu naczyń krwionośnych.

Zobacz także

Smog w Polsce – jak jest naprawdę

Smog w USA lub Chinach już nikogo nie dziwi. Natomiast na tle tych wielkich państw i aglomeracji istniejących w ich obrębie wyniki polskich miast nie napawają optymizmem.

Polska zajmuje pierwsze miejsce wśród krajów UE pod względem najwyższego stężenia benzo(a)pirenu. Normy WHO w kraju przekroczone są prawie 40-krotnie.

Do tych wyników przyczynia się przede wszystkim ogrzewanie domów piecami, które opalane są paliwem stałym, węglem lub drewnem, a niejednokrotnie także różnego rodzaju śmieciami. Spalanie to powoduje aż 83,3% zanieczyszczeń pyłem PM10.

W Polsce uruchomiony został program SMOG STOP, którego celem jest dofinansowanie działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji. W jego ramach dofinansowywana jest m.in. wymiana pieców na nowsze, wydzielające mniej zanieczyszczeń. Nie da się jednak ukryć, że problem smogu nie znika wraz z zakończeniem sezonu grzewczego.

Do powstania go przyczynia się również komunikacja samochodowa: emisja z rur, ścieranie opon i klocków hamulcowych, a także tzw. pylenie wtórne, czyli podrywanie pyłu osadzonego na drodze.

Jak się bronić przed smogiem?

Smog jest problemem, z którym można podjąć walkę. Pierwszą formą obrony jest odpowiednia dieta. Przede wszystkim chodzi o jej wzbogacenie o produkty zawierające kwasy omega-3, czyli: migdały, masło, olej rzepakowy, pestki dyni, nasiona lnu. Warto zadbać także o odpowiednią ilość produktów zawierających witaminy B6 (np. kasza gryczana, kurczak) oraz B12 (ryby, sery, jajka). Wszystkie te substancje zmniejszają działanie smogu na organizm człowieka. Szczególnie chodzi o jego negatywny wpływ na układ krwionośny. Z kolei witamina C i E redukują skutki stresu oksydacyjnego, który również jest jednym z efektów smogu.

Nie ma co ukrywać, że najlepszą obroną przed smogiem jest nieopuszczanie zamkniętych pomieszczeń w sytuacji, kiedy normy zanieczyszczenia powietrza są znacząco przekroczone. Skąd to wiedzieć? Pomagają przede wszystkim specjalne aplikacje smogowe takie jak:

  • Smog Info (co godzinę aktualizuje stężenie szkodliwych substancji w powietrzu),
  • Smok Smog (umożliwia kontrolowanie jakości powietrza nie tylko w Polsce, ale i w 3000 miastach na świecie).

W przypadku wysokiego poziomu zanieczyszczeń i jednoczesnej konieczności poruszania się po otwartych przestrzeniach warto skorzystać z maski przeciwsmogowej, która ogranicza dostawanie się szkodliwych substancji do ludzkiego organizmu. W Polsce jeszcze do niedawna bardzo mało osób z niej korzystało. Obserwować jednak można dynamiczne zmiany z tym zakresie. Coraz więcej osób, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy smog jest szczególnie odczuwalny, korzysta z masek.

Najnowsze w naszym serwisie

Zupa orzechowa, idealna na zimę. Prosta, łatwa i zdrowa

Orzechy włoskie zazwyczaj dodajemy do wypieków, deserów, ewentualnie jako dodatek do deski serów. Warto jednak wyjść nieco poza schematy i spróbować tej oryginalnej zupy. Tak, zupy orzechowej!

10 pytań o HPV

Z wirusem HPV miała lub będzie miała kontakt co druga aktywna seksualnie osoba. Niestety, mimo powszechnego występowania dla większości ludzi wirus ten jest bardzo tajemniczy. Wokół HPV krąży wiele niedopowiedzeń, z którymi rozprawimy się raz na zawsze. Jak uchronić się przed zakażeniem i co robić, jeśli już cię dopadnie?
Grzegorz Pawłowski coach oddechem

Oddychaj, nie bój się żyć i cieszyć się z bycia długodystansowcem. Rozmowa z coachem oddechem

Sałatka z melonem, ogórkiem i awokado

Sałatka z melonem, ogórkiem i awokado. Pełna smaku i wartości odżywczych

Noworoczne postanowienie to zrzucić kilka kilogramów? Świetnie! Pora zatem zmienić menu na lżejsze. Zacznijmy od melona, który idealnie nadaje się do sałatek, zaś w 100 g zawiera zaledwie 35 kcal, więc można jeść go na okrągło.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Najnowsze w naszym serwisie

Zupa orzechowa, idealna na zimę. Prosta, łatwa i zdrowa

Orzechy włoskie zazwyczaj dodajemy do wypieków, deserów, ewentualnie jako dodatek do deski serów. Warto jednak wyjść nieco poza schematy i spróbować tej oryginalnej zupy. Tak, zupy orzechowej!

10 pytań o HPV

Z wirusem HPV miała lub będzie miała kontakt co druga aktywna seksualnie osoba. Niestety, mimo powszechnego występowania dla większości ludzi wirus ten jest bardzo tajemniczy. Wokół HPV krąży wiele niedopowiedzeń, z którymi rozprawimy się raz na zawsze. Jak uchronić się przed zakażeniem i co robić, jeśli już cię dopadnie?
Grzegorz Pawłowski coach oddechem

Oddychaj, nie bój się żyć i cieszyć się z bycia długodystansowcem. Rozmowa z coachem oddechem

Sałatka z melonem, ogórkiem i awokado

Sałatka z melonem, ogórkiem i awokado. Pełna smaku i wartości odżywczych

Noworoczne postanowienie to zrzucić kilka kilogramów? Świetnie! Pora zatem zmienić menu na lżejsze. Zacznijmy od melona, który idealnie nadaje się do sałatek, zaś w 100 g zawiera zaledwie 35 kcal, więc można jeść go na okrągło.

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – czym jest i jak dochodzi do zakażenia? Jak należy go leczyć?

na dłoni leży plaster antykoncepcyjny

Jak działają plastry antykoncepcyjne i o czym warto pamiętać? Wady i zalety ich stosowania

prezerwatywa zakładana na banana

Jakie prezerwatywy wybrać? Czy jest to skuteczna metoda antykoncepcji?

taca z jedzeniem, na której jest mnóstwo produktów, które podnoszą cholesterol. Powyzej jest napis cholesterol

Jaka dieta na wysoki cholesterol jest odpowiednia? Co można jeść, a czego lepiej unikać?

Dwie kolorowe ręce na białym tle, które próbują się złapać

Autyzm u dorosłych – przyczyny i objawy choroby. Jak leczyć autyzm u dorosłych?

tablica z literkami

Autyzm – dlaczego powstaje i jakie są czynniki ryzyka

Małe dziecko w kombinezonie siedzi na łóżku i patrzy przed siebie

Stulejka u dziecka – co to jest? Jak ją rozpoznać i właściwie leczyć?

Schizofrenia – objawy wskazujące na rozwój schorzenia u dzieci, mężczyzn i kobiet

siwy mężczyzna w garniturze

Przyczyny i objawy raka jądra. Jak wygląda leczenie i rokowania?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu skurczy żołądka

Czym mogą być spowodowane skurcze żołądka? Jak sobie z nimi radzić i czy wymagają zdiagnozowania u lekarza?

kobieta powstrzymująca wymioty w toalecie

Czym mogą być spowodowane wymioty? Czy mogą być niebezpieczne? Rozpoznanie, przyczyny i leczenie wymiotów

kobieta przygotowująca się do adenotomii trzyma się za gardło z powodu bólu migdałków

Adenotomia: jakie ma korzyści i jakie mogą być powikłania po zabiegu?