Ból nerek

Ból w okolicy nerek jest sygnałem procesu chorobowego w układzie moczowym. Może mieć różne nasilenie i charakter. Obejmuje brzuch i okolicę lędźwiową kręgosłupa. Z racji umiejscowienia niekiedy trudno go odróżnić od bólu pleców, dlatego warto wiedzieć, jak rozpoznać ból nerek.

Nerki to parzysty narząd układu moczowego. Umiejscowione są po obu stronach kręgosłupa, na wysokości dwóch ostatnich kręgów piersiowych i pierwszych trzech lędźwiowych. Ich rolą jest wytwarzanie moczu, usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii oraz regulacja ciśnienia tętniczego krwi. Dolegliwości bólowe w okolicy nerek mogą świadczyć o procesach chorobowych zaburzających ich prawidłowe funkcjonowanie. Zwłaszcza gdy towarzyszą im inne objawy.

Ból w okolicy nerek – przyczyny

Właściwy ból nerek jest spowodowany podrażnieniem otrzewnej i procesem patologicznym, który toczy się w obrębie tego narządu w wyniku odmiedniczkowego zapalenia nerek. Jest to jedna z najcięższych chorób układu moczowego, wywołana zakażeniem bakteryjnym.

Pozostałe schorzenia układu moczowego nie wywołują bólu nerek. W ich przebiegu mogą natomiast pojawić się dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy tego narządu i kręgosłupa lędźwiowego. Zalicza się do nich wady anatomiczne, odkładanie się w nerkach minerałów blokujących odpływ moczu lub zakażenia bakteryjne. Najczęstsze choroby nerek powodujące ból to:

  • kolka nerkowa spowodowana kamicą;
  • torbiele w obrębie nerek;
  • wodonercze (zastój moczu w nerce);
  • zmiany nowotworowe;
  • ostra niewydolność nerek.

Jednak w większości przypadków nerki nie bolą, a groźne patologie rozwijają się przez długi czas bez żadnych objawów.

Zobacz także: Kamica nerkowa

Ból związany z chorobami nerek – objawy

Ból związany z chorobami nerek zlokalizowany jest zwykle na plecach po prawej lub lewej stronie kręgosłupa i rozprzestrzenia się poziomo. Zdarza się, że promieniuje do podbrzusza, pachwin lub narządów płciowych. Może mieć charakter ostry, napadowy, uciskowy, pulsujący, kolkowy lub kłujący. Zwykle jest silny i intensywny. Pojawia się gwałtownie lub narasta stopniowo w ciągu kilku dni, utrzymuje się przez cały czas lub okresowo, na przykład po wysiłku fizycznym. W niektórych jednostkach chorobowych występuje ból w okolicy nerek po alkoholu, w nocy lub po długotrwałym przebywaniu w jednej pozycji.

Zwykle ból w okolicy nerek występuje wraz z innymi dolegliwościami. Objawy chorych nerek to:

  • obrzęk kończyn dolnych;
  • opuchlizna wokół oczu;
  • podwyższona temperatura ciała;
  • zmniejszona ilość wydalanego moczu (skąpomocz) lub brak moczu (bezmocz);
  • krew w moczu (krwiomocz);
  • zmiana zabarwienia i konsystencji moczu (np. ciemniejszy, mętny);
  • nudności i wymioty;
  • osłabienie, pogorszenie samopoczucia;
  • spadek lub wzrost ciśnienia tętniczego krwi;
  • bladość powłok skórnych;
  • obfite pocenie się;
  • objawy dyzuryczne (bolesne parcie i pieczenie w trakcie oddawania moczu).

Jak rozpoznać ból nerek?

Ponieważ dolegliwości ze strony układu moczowego są zlokalizowane z tyłu, bardzo łatwo jest pomylić je ze schorzeniami kręgosłupa. Dlatego warto wiedzieć, jak odróżnić ból związany z chorobami nerek od bólu pleców, aby nie zbagatelizować objawów i nie przegapić poważnego schorzenia.

Ból w okolicy nerek jest najczęściej napadowy i pulsujący. Zaczyna się z jednej strony, promieniuje do środka pleców i nasila się w miarę trwania. Zmniejsza się po odpoczynku, natomiast aktywność fizyczna i dotyk nasilają dolegliwości. Zwykle występują także objawy towarzyszące, które jednoznacznie wskazują na chorobę nerek. Natomiast ból pleców ma tępy charakter, rozchodzi się pionowo i może obejmować także kończyny górne lub dolne. Przybiera na sile podczas leżenia i najczęściej ustępuje po lekkich ćwiczeniach.

Ból nerek w ciąży

Ból nerek w ciąży jest spowodowany odmiedniczkowym zapaleniem nerek, które rozwija się w wyniku nierozpoznanego wcześniej zakażenia bakteryjnego układu moczowego. Jego przebieg jest zwykle ciężki. Poza dolegliwościami bólowymi pojawia się krwiomocz, wysoka gorączka, wymioty i podwyższone ciśnienie tętnicze krwi. Jest to groźny stan dla ciężarnej, który prowadzi do trwałego uszkodzenia nerek i zagraża płodowi.

Natomiast ból w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, często mylony z bólem nerek, może być związany ze zmianami, jakie zachodzą w ciele kobiety. Stale powiększająca się macica powoduje rozciąganie się mięśni i uciska na narządy wewnętrzne jamy brzusznej, zwiększa się przepływ krwi przez organy, a hormony powodują zwiększoną podatność na infekcje układu moczowego. Dolegliwości powinny być zawsze skonsultowane z lekarzem, ponieważ nieleczone zakażenia bakteryjne mogą prowadzić do uszkodzenia nerek lub zagrażać płodowi.

Zobacz także: Kolka nerkowa w ciąży

Ból wywołany chorobami nerek – jak leczyć?

Leczenie bólu w okolicy nerek zależy od przyczyny, która go wywołała, dlatego poprzedzone jest dokładną diagnostyką, która obejmuje badania laboratoryjne krwi, diagnostykę obrazową (badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej lub tomografia komputerowa). W łagodzeniu objawów stosuje się leki rozkurczowe, przeciwbólowe i działające przeciwzapalnie.