Gorączka

Gorączka jest reakcją organizmu na toczący się stan zapalny. Zwykle jest spowodowana infekcją wirusową lub bakteryjną. Wysoka gorączka, zwłaszcza utrzymująca się, jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Podstawą leczenia są środki przeciwgorączkowe podawane doustnie lub doodbytniczo.

Gorączka rozpoznawana jest przy wartości temperatury ciała wyższej niż 38°C. Jeżeli temperatura ciała przekroczy 37°C, mówimy o stanie podgorączkowym. Zaś prawidłowa temperatura ciała to 36,6°C przy pomiarze wykonywanym pod pachą.

Gorączka – przyczyny

Gorączka to reakcja organizmu na rozwijający się proces zapalny. U jej podstaw leży interakcja między układem odpornościowym, hormonalnym oraz ośrodkowym układem nerwowym. Najczęstszą przyczyną gorączki jest infekcja wirusowa, bakteryjna lub grzybicza. Przyczyną może być także choroba autoimmunologiczna czy nowotwór, Zwróćmy uwagę na to, że ból gardła i gorączka mogą wskazywać na grypę. Natomiast przeziębienie zwykle przebiega bez podwyższonej temperatury ciała. Gorączka u rocznego dziecka ze zmianami skórnymi w postaci wykwitów może sugerować ospę wietrzną. Wysoka gorączka bez innych objawów wymaga poszerzonej diagnostyki.

Od ilu stopni jest gorączka? Objawy

Gorączka to stan, w którym wartość temperatury ciała przekracza 38,0°C. Wyróżniamy gorączkę o nieznacznym nasileniu (38,0-38,5°C), umiarkowaną (38,5-39,5°C), znaczną (39,5-40,5°C) oraz wysoką (40,5-41,0°C). Gorączka jest podstawowym i naturalnym mechanizmem obronnym człowieka. Mimo że organizm ludzki zwykle sam potrafi kontrolować poziom temperatury ciała, utrzymująca się gorączka osłabia go i może prowadzić do powikłań zagrażających życiu. Pomimo argumentów za użytecznością gorączki w zwalczaniu choroby, zaleca się obniżanie temperatury ciała, w szczególności u dzieci, kobiet w ciąży, osób wyczerpanych, po operacji oraz w przypadku schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Tym bardziej, że gorączce zwykle towarzyszą inne dolegliwości, jak uczucie zimna, wychłodzenia, dreszcze, złe samopoczucie, brak łaknienia oraz bóle mięśni i głowy.

Gorączka – jak zbić?

W leczeniu gorączki stosuje się nieopioidowe analgetyki:

  • leki przeciwbólowe o działaniu przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym: ibuprofen, kwas acetylosalicylowy;
  • leki przeciwbólowe o działaniu przeciwgorączkowym pozbawione działania przeciwzapalnego: paracetamol, propyfenazon, metamizol.

Leki przeciwgorączkowe podawane są doustnie lub doodbytniczo. Występują w formie tabletek, kapsułek, syropów, kropli, zawiesin oraz czopków. Różnią się stężeniem substancji czynnej, co umożliwia właściwy dobór preparatu do danej grupy wiekowej i masy ciała pacjenta.

Gorączka u dorosłego. Kiedy do lekarza?

Przy wyborze leku na gorączkę u osoby dorosłej należy zwrócić uwagę przede wszystkim na przeciwwskazania. Kwas acetylosalicylowy oraz ketoprofen nie są zalecane u osób z czynną chorobą wrzodową, astmą, zaburzeniami krzepnięcia, w ciąży i okresie laktacji, przy nadwrażliwości na salicylany. Paracetamol jest przeciwwskazany przy ciężkiej niewydolności wątroby lub nerek, ostrożność należy zachować także w chorobie alkoholowej. Na metamizol powinny szczególnie uważać osoby z zaburzonym morfologicznym obrazem krwi. Długo utrzymująca się gorączka u dorosłego wymaga konsultacji z lekarzem. Leków przeciwgorączkowych nie należy stosować samodzielnie dłużej niż 3 dni. Pamiętajmy, by nie przekraczać maksymalnych jednorazowych i dobowych dawek poszczególnych leków, w przypadku paracetamolu maksymalna dawka dobowa to 4 g, a maksymalna jednorazowa – 1 g paracetamolu.

Zobacz także: Gorączka w ciąży

Gorączka u dziecka – jak zbić?

Długotrwała gorączka jest szczególnie źle znoszona przez dzieci. Gorączka u małego dziecka, gdy przekracza 39,0°C, zawsze wymaga interwencji farmakologicznej. Najbezpieczniejsze leki przeciwgorączkowe do stosowania u dzieci to paracetamol i ibuprofen. Ze względu na ryzyko rozwoju zespołu Reye’a kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany u dzieci do 12. roku życia. Metamizol nie jest zalecany natomiast poniżej 15. roku życia. Należy zwrócić uwagę na to, że kwas acetylosalicylowy oraz ibuprofen nie są wskazane przy gorączce w przebiegu ospy wietrznej (mogą prowadzić do powikłań). Długo utrzymująca się gorączka u dziecka, podobnie jak w przypadku dorosłych, wymaga konsultacji z lekarzem. Wysoka gorączka u dziecka osłabia organizm, szczególnie niekorzystnie wpływa na ośrodkowy układ nerwowy.

Gorączka u niemowlaka – co zrobić?

Wysoka gorączka u niemowlaka wymaga interwencji lekarskiej i podjęcia odpowiedniego postępowania przeciwgorączkowego. W tej grupie wiekowej dopuszcza się użycie paracetamolu (już od narodzin) i/lub ibuprofenu (od 4. miesiąca życia). Paracetamol lub ibuprofen podaje się w postaci kropli doustnych lub czopków doodbytniczych. Pamiętajmy, że dawka leku uzależniona jest od masy ciała pacjenta. Leki przeciwgorączkowe można stosować nie dłużej niż 3 dni. Utrzymująca się gorączka u niemowlaka jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej, nawet gorączka bez innych objawów.

Gorączka u noworodka – co podać?

Największą trudność w leczeniu sprawia gorączka u noworodka. W tej grupie wiekowej, czyli u dzieci od urodzenia do 4 tygodnia życia, jedynym bezpiecznym lekiem o działaniu przeciwgorączkowym jest paracetamol. Leczenie należy prowadzić pod kontrolą lekarza.

Zobacz także: Gorączka przy ząbkowaniu

Najnowsze