Przejdź do treści

Teobromina – występowanie, działanie i dawkowanie. Gdzie jej szukać w przyrodzie i na sklepowych półkach?

Teobromina - występowanie, działanie i dawkowanie Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Teobromina to alkaloid purynowy występujący w dużych ilościach w kakao. Kiedyś związek ten wykorzystywany był jak środek nasercowy i moczopędny, obecnie teobrominę można stosować jako preparat o działaniu stymulującym. Jakie są naturalne źródła teobrominy i kto może ją stosować?

Czym jest teobromina? 

Teobromina, czyli 3,7-dimetyloksantyna to związek organiczny z grupy alkaloidów purynowych. Budową bardzo przypomina kofeinę, ale jest pozbawiona jednej grupy metylowej. Ta niewielka zmiana w strukturze chemicznej ma znaczący wpływ na aktywność biologiczną – teobromina jest 120 razy mniej aktywna niż kofeina. 

Teobromina w organizmie dostarczana jest podczas spożywania jej naturalnych źródeł, ponadto niewielkie jej ilości powstają w efekcie przemian kofeiny. Ten związek metabolizowany jest do paraksantyny, teofiliny oraz teobrominy, przy czym ta ostatnia stanowi 10% przekształconej substancji. Przemiana ta zachodzi w wątrobie.  

istockphoto.com

Gdzie występuje teobromina? 

Teobromina jest związkiem występującym naturalnie w kakao (stanowi około 1,8% suchej masy ziaren kakaowca) oraz produkowanej z niego czekoladzie. Największą zawartością wyróżnia się czekolada gorzka (około 10 g teobrominy na kilogram produktu), zawartość tego związku w czekoladzie mlecznej jest o połowę mniejsza. Natomiast czekolada biała w ogóle nie zawiera tej substancji. Ponadto ten alkaloid znaleźć można w innych roślinach, takich jak: 

  • ostrokrzew paragwajski (Yerba mate), 
  • kawa arabska (Coffea arabica), 
  • herbata chińska (Camellia sinensis), 
  • kola zaostrzona (Cola acuminata), 
  • paulinia guarana (Paullinia cupana). 

Rośliny syntetyzują ten związek z 7-metyloksantyny, a w reakcji uczestniczy enzym syntaza teobrominy.  

Źródłem teobrominy mogą być także suplementy diety.  Kiedyś teobromina dostępna była ponadto w lekach stosowanych w celu pobudzenia diurezy, rozszerzających oskrzela i wykazujących aktywność spazmolityczną.  

Właściwości teobrominy 

Teobromina w stanie czystym jest proszkiem o krystalicznej budowie i gorzkim smaku. Jest to związek trudno rozpuszczalny w wodzie czy innych rozpuszczalnikach, takich jak etanol. Dlatego zamiast teobrominy w czystej postaci stosowany może być salicylan teobrominy. W odróżnieniu od trudno rozpuszczalnego związku alkaloidowego, ta postać chemiczna wyróżnia się bardzo dobrą rozpuszczalnością w wodzie.  

Teobromina jest toksyczna dla niektórych zwierząt, co wynika z długiego utrzymywania się tego związku we krwi. Dotyczy to takich gatunków jak psy, konie, koty, króliki, nornice i papugi. 

Czekolada poprawia koncentrację, obniża stres i ciśnienie krwi

Działanie teobrominy w organizmie 

Teobromina jest związkiem regulującym w organizmie poziom cAMP, czyli cyklicznego monoadenozynofosforanu. Hamując aktywność enzymu fosfodiesterazy, teobromina przyczynia się do zwiększenia poziomu cAMP. Ponadto ten alkaloid purynowy jest antagonistą receptorów adenozynowych. Adenozyna hamuje uwalnianie neuroprzekaźników, natomiast zahamowaniu receptorów adenozynowych towarzyszy wzrost uwalniania takich neurotransmitterów jak angiotensyna czy noradrenalina.  

Wpływ teobrominy na układ sercowo-naczyniowy 

Teobromina może pobudzać czynność serca i jego kurczliwość. Ponadto związek ten działa rozszerzająco na naczynia krwionośne, dzięki czemu może obniżać ciśnienie krwi. Wykazano także, że teobromina ma korzystny wpływ na profil lipidowy krwi. Związek ten może zwiększać poziom „dobrego” cholesterolu HDL, co może redukować ryzyko rozwoju miażdżycy. 

Wpływ teobrominy na układ nerwowy 

Teobromina przyczynia się do rozszerzenia naczyń krwionośnych w mózgu, zwiększając przepływ krwi. W ten sposób może poprawiać funkcje poznawcze, zapewnia lepszą koncentrację i sprawniejszy przebieg procesów myślowych. Wykazuje umiarkowane działanie pobudzające. 

Wpływ teobrominy na układ oddechowy 

Teobromina może rozszerzać drogi oddechowe, łagodząc tym samym objawy astmy czy infekcji dróg oddechowych. Może ponadto redukować kaszel i wówczas jest skuteczność porównywalna jest do kodeiny. 

Pozostałe właściwości zdrowotne teobrominy 

Teobromina ma działanie moczopędne, gdyż pobudza diurezę. Ponadto może hamować powstawanie kryształów kwasu moczowego, redukując tym samym ryzyko rozwoju kamicy nerkowej. Dzięki korzystnemu wpływowi na pracę układu krążenia, teobromina może zwiększać wydolność fizyczną organizmu podczas wysiłku, dlatego jest to suplement polecany osobom aktywnym fizycznie. Ponadto związek ten wykazuje działanie przeciwzapalne i wspomaga walkę organizmu z wolnymi rodnikami.

Yerba mate vs. kawa

Teobromina – dawkowanie i efekty uboczne  

Teobromina uznawana jest za związek bezpieczny, dlatego jej stosowaniu w rozsądnych dawkach nie towarzyszą żadne działania niepożądane. Zalecane dawkowanie tego związku to 350 do 500 mg dziennie. Dawka toksyczna LD50 dla teobrominy określona została na 950-1356 mg/kg masy ciała.  

Jeżeli teobromina stosowana jest w postaci suplementu diety, najlepiej jest zażyć go podczas posiłku, popijając obficie wodą. Po przyjęciu wyższych dawek mogą pojawić się niepożądane objawy ze strony układu pokarmowego (biegunki, wymioty, nudności). Może także dojść do nasilonej diurezy i oddawania większych objętości moczu.  

Przeciwwskazania do stosowania teobrominy 

Stosowanie preparatów zawierających teobrominę nie jest zalecane kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią. Związek ten może bowiem przenikać przez łożysko, a także do pokarmy matki. Ponadto przeciwwskazaniem jest uczulenie na ten związek. 

Źródła:

  1. Baggott MJ, Childs E, Hart AB, de Bruin E, Palmer AA, Wilkinson JE, de Wit H. Psychopharmacology of theobromine in healthy volunteers. Psychopharmacology (Berl). 2013 Jul;228(1):109-18; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3672386/ (dostęp online 19.11.2022)  
  1. Martínez-Pinilla E, Oñatibia-Astibia A, Franco R. The relevance of theobromine for the beneficial effects of cocoa consumption. Front Pharmacol. 2015 Feb 20;6:30; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4335269/ (dostęp online 19.11.2022)  
  1. Sanchez JM. Methylxanthine Content in Commonly Consumed Foods in Spain and Determination of Its Intake during Consumption. Foods. 2017 Dec 4;6(12):109; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5742777/ (dostęp online 19.11.2022) 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Berberys – zastosowanie w kuchni, kosmetologii i suplementach diety

Czym jest inozytol i czy jego stosowanie jest bezpieczne? Inozytol a zespół policystycznych jajników

Jak selen i cynk działają na potencję i libido?

Czym jest rutyna? Czy sprawdza się na popękane naczynka?

Czujesz, że "jedziesz na oparach"? Michał Kot podpowiada, z czego to może wynikać i dzięki czemu zyskasz więcej energii

Czujesz, że „jedziesz na oparach”? Michał Kot podpowiada, z czego to może wynikać i dzięki czemu zyskasz więcej energii

Aloes

Zadbaj o odporność. Poznaj 6 składników, które mogą uratować cię przed infekcją

Dr Anna Romaniuk / fot. Hello Zdrowie

„Na odporność wpływa czułość i bliskość. Do tej sfery zaliczyłabym także zdrowe relacje” – mówi ekspertka dr Anna Romaniuk. Oto kluczowe filary odporności!

Sen – twój najlepszy przyjaciel podczas menopauzy. Jak o niego zadbać?

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

3 powody, dla których jesienią warto zacząć się suplementować

7 skutecznych sposobów na przetrwanie kryzysu

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Co suplementować przy endometriozie? Radzi dietetyczka Iwona Pasieczna

Co suplementować przy endometriozie? Radzi dietetyczka Iwona Pasieczna

Glutation – co to jest? Gdzie znajdziesz go najwięcej? Skutki uboczne niedoboru

kawa

Kawa z kakao – najlepszy dopalacz dla mózgu

Kilka schorzeń i 36 tabletek dziennie. „Problem polega na tym, że powyżej pięciu leków tracimy kontrolę nad ich działaniem ubocznym” – mówi dr Michał Chudzik

Przedawkowanie witaminy C – przyczyny, objawy, postępowanie

Co robić wieczorem, by budzić się rano rześką i wyspaną? 5 nawyków, które zmieniają wszystko

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Kawa w filiżance

Kawa z mlekiem, espresso, kuloodporna? Jeśli zdrowa, to bez dodatków

Alicja Binkowska

Alicja Binkowska: „Rezygnowanie z psychoterapii na rzecz przyjmowania olejków CBD to bardzo niepokojący kierunek”

Moda na kawę z grzybami ma sens? Sprawdziłyśmy, czy grzyby funkcjonalne to dobry sposób na lepsze zdrowie i nastrój

Witamina D - kiedy ją przyjmować? / pexels

Łykasz witaminę D? Wyjaśniamy, o jakiej porze dnia najlepiej ją przyjmować

Śmiertelna dawka kofeiny - ile wynosi? / pexels

29-letni mężczyzna przedawkował kofeinę. Wyjaśniamy, jaka dawka jest śmiertelna

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?