Przejdź do treści

Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie?

Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie?
Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie? Toa Heftiba/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie
Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie w medycynie
Ból sutków - kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Ból sutków – kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Maseczka - kobieta szyje na maszynie
„Maseczki. Proszę się częstować”. Akcja mieszkanki Otwocka podbiła internet
Kobiety w maseczkach - kronawirus
Powstanie aplikacja, która pomoże kontrolować rozprzestrzenianie się koronawirusa. Pracuje nad nią Ministerstwo Cyfryzacji
młoda kobieta
„Seks nie powinien boleć! Chyba, że tego chcesz” – mówi Katarzyna Koczułap

Tłuszcze nasycone okryte są złą sławą już od wielu lat. Przypisuje im się między innymi uczestnictwo w powstawaniu chorób układu krążenia oraz chorób nowotworowych. Powszechnie uważa się, że należy eliminować je ze swojej diety. Tymczasem okazuje się, że sprawa jest bardziej złożona: tłuszcze nasycone spełniają również bardzo ważne funkcje w naszym organizmie.

Czym są tłuszcze nasycone i nienasycone oraz jak je od siebie odróżnić?

Tłuszcze to składniki pokarmowe o największej wartości energetycznej. Wszystkie tłuszcze w produktach żywnościowych zbudowane są z kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych, które związane są z gliceryną. Kwasy tłuszczowe nasycone zbudowane są z atomów węgla połączonych pojedynczym wiązaniem. Jeśli w łańcuchu węglowym pojawiłoby się podwójne lub potrójne wiązanie, świadczyłoby to o tym, że mamy do czynienia odpowiednio z tłuszczem jednonienasyconym lub wielonienasyconym.

Do kwasów tłuszczowych wielonienasyconych zaliczamy również niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 i omega-3.

Warto pamiętać o tym, że organizm jest w stanie wyprodukować tylko kwasy tłuszczowe nasycone. W przypadku kwasów tłuszczowych nienasyconych – muszą być one dostarczone wraz z pożywieniem. Ich niedobór mógłby spowodować stany zapalne, zmniejszenie elastyczności naczyń krwionośnych, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz wydłużenie czasu gojenia się ran.

wielkanocne jedzenie

Chemiczne i fizyczne właściwości tłuszczów nasyconych

Tłuszcze nasycone zbudowane są z minimum 10 atomów węgla, są nielotne i nierozpuszczalne w wodzie. W temperaturze pokojowej większość z nich występuje w stałym stanie skupienia i barwie białej.

Kwasy tłuszczowe nasycone są najbardziej stabilne i ciężko wchodzą w reakcje. Bardzo dobrym tego przykładem jest olej kokosowy, który nie zepsuje się nawet jeśli będzie miał kontakt z powietrzem przez długi czas.

W jakich produktach występują tłuszcze nasycone i tłuszcze nienasycone?

W produktach żywnościowych, które jemy na co dzień przeważnie pojawia się mieszanina kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych w różnych proporcjach.

Tłuszcze nasycone występują w mięsie, jajkach, maśle, śmietanie, pełnotłustym mleku, serach żółtych, a także w produktach roślinnych takich jak olej kokosowy, olej palmowy czy masło kakaowe.

Nasycone kwasy tłuszczowe, które najczęściej można spotkać w żywności to:

  1. kwas palmitynowy
  2. kwas stearynowy
  3. kwas mirystynowy
  4. kwas laurynowy

Kwasy tłuszczowe nienasycone możemy znaleźć w olejach roślinnych z nasion, orzechów a także w rybich tłuszczach, na przykład w tranie.

Aby dostarczyć do organizmu niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 należy spożywać ryby takie jak pstrąg, łosoś, halibut, makrela i owoce morza. Polecana jest także oliwa z oliwek, orzechy włoskie oraz oleje, między innymi olej lniany i słonecznikowy.

Kwasy omega-6 znajdziemy natomiast w awokado, orzechach ziemnych, oleju kukurydzianym i sojowym. Bogatym źródłem tych związków są również pestki dyni, słonecznika czy sezamu oraz migdały.

Jakie funkcje pełnią tłuszcze nasycone w organizmie człowieka?

Tłuszcze to grupa związków organicznych, które pełnią w organizmie człowieka wiele istotnych funkcji:

  1. pełnią rolę materiału energetycznego
  2. umożliwiają rozpuszczenie się ważnych związków takich jak na przykład witaminy A, D, E i K, które są nierozpuszczalne w wodzie
  3. stanowią materiał budulcowy błon komórkowych i cytoplazmatycznych
  4. tworzą podskórną tkankę tłuszczową, która pełni rolę ochrony termicznej dla organizmu
  5. biorą udział w ochronie narządów wewnętrznych przed urazami
8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Eksperci American Heart Association zalecają umiarkowane spożycie tłuszczów nasyconych, ich dzienna porcja nie powinna przekraczać 13 g, czyli ok. 120 kalorii. Niestety wiele osób nadużywa produktów z ich zawartością. Wiąże się to z podniesieniem poziomu tzw. „złego” cholesterolu (LDL). Powoduje to zwiększenie ryzyka miażdżycy, następnie choroby niedokrwiennej serca, co w konsekwencji prowadzi do zawałów i udarów. Rola tłuszczów nasyconych w etiopatogenezie nowotworów, otyłości, czy chorób układu pokarmowego została do tej pory wiele razu udowodniona naukowo.

Biorąc pod uwagę zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje płynące ze spożywania tłuszczów nasyconych, najrozsądniejsze wydaje się zachowanie po prostu właściwych proporcji przyjmowanych składników odżywczych. Odpowiednio zbilansowana dieta zapewni właściwe funkcjonowanie organizmu każdego dnia.

 

Bibliografia:

  1. Flis, W. Konaszewska, Podstawy żywienia człowieka, Warszawa 1986, s.7.
  2. Hasik (red), Dietetyka, Warszawa 1996, s. 9 – 26.
  3. Stryer „Biochemia”, PWN, 2000
  4. Bohmig, Nasze zdrowie, poradnik dla całej rodziny, Warszawa 1999, s. 67 – 71.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta smażąca jedzenie

Najlepsze i najgorsze oleje. Gdzie się znajdują?

Olej palmowy – jeść czy nie jeść?

Olej palmowy – szkodliwy czy nie? Paulina Górska zebrała najważniejsze fakty

Orangutany / gettyimages

Co łączy orangutany, tłuszcze trans, detektywów na zakupach i olej palmowy? Wiele!

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Unsplash

Węglowodany i tłuszcze są złe? Robisz wszystko, by ich unikać? Specjalistka ds. żywienia obaliła dietetyczne mity

Unsplash

Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają

insulinooporność

5 faktów o insulinooporności, które powinnaś znać

Dieta Dukana. Zdrowa czy nie?

Dieta Dukana. Zdrowa? Niekoniecznie. Co o niej mówi dietetyczka?

Dieta ketogeniczna – czy jest bezpieczna? Wyjaśnia dietetyczka

Tłuszcz cię usypia

Dieta odchudzająca – węglowodany vs. tłuszcze

Tłuszcze: zła transformacja

Gotowanie: temperatura najzdrowsza dla serca

Na jakim tłuszczu smażyć?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Dieta, która daje moc

Dieta, która daje moc

7 rzeczy, które rujnują nasz intelekt

7 rzeczy, które rujnują nasz intelekt

Olej kokosowy - zdrowy tłuszcz

Olej kokosowy – zdrowy tłuszcz

Tłuszcze trans zakazane!

Tłuszcze trans zakazane!

Niska temperatura sprzyja chudnięciu

Niska temperatura sprzyja chudnięciu

Kalorie odstaw na bok

Kalorie odstaw na bok

Tłusta karkówka czy słodki batonik – co gorsze dla zdrowia?

Tłusta karkówka czy słodki batonik – co gorsze dla zdrowia?

Płukanie ust olejem – po co to robić?

Płukanie ust olejem – po co to robić?

Gruszki mają lepiej

Gruszki mają lepiej! Dlaczego taki typ figury ma wiele zalet?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości