Przejdź do treści

Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie?

Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie?
Tłuszcze nasycone – gdzie występują i jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie? Toa Heftiba/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Olbrzymie kolejki i tłumy w sklepach - tak wyglądał dzień otwarcia galerii handlowych. Gdzie reżim sanitarny?
Olbrzymie kolejki i tłumy w sklepach – tak wyglądał dzień otwarcia galerii handlowych. Gdzie reżim sanitarny?
Marilyn Monroe nie przepadała za ćwiczeniami, choć miała słabość do ciężarków, a wieczorem szła na lody z dużą ilością bitej śmietany. Jak wyglądała jej dieta i trening?
Zespół lęku uogólnionego – czym jest, objawy i leczenie
Kwasica oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie
Kolorowe naleśniki – dzieci je pokochają!

Tłuszcze nasycone okryte są złą sławą już od wielu lat. Przypisuje im się między innymi uczestnictwo w powstawaniu chorób układu krążenia oraz chorób nowotworowych. Powszechnie uważa się, że należy eliminować je ze swojej diety. Tymczasem okazuje się, że sprawa jest bardziej złożona: tłuszcze nasycone spełniają również bardzo ważne funkcje w naszym organizmie.

Czym są tłuszcze nasycone i nienasycone oraz jak je od siebie odróżnić?

Tłuszcze to składniki pokarmowe o największej wartości energetycznej. Wszystkie tłuszcze w produktach żywnościowych zbudowane są z kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych, które związane są z gliceryną. Kwasy tłuszczowe nasycone zbudowane są z atomów węgla połączonych pojedynczym wiązaniem. Jeśli w łańcuchu węglowym pojawiłoby się podwójne lub potrójne wiązanie, świadczyłoby to o tym, że mamy do czynienia odpowiednio z tłuszczem jednonienasyconym lub wielonienasyconym.

Do kwasów tłuszczowych wielonienasyconych zaliczamy również niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 i omega-3.

Warto pamiętać o tym, że organizm jest w stanie wyprodukować tylko kwasy tłuszczowe nasycone. W przypadku kwasów tłuszczowych nienasyconych – muszą być one dostarczone wraz z pożywieniem. Ich niedobór mógłby spowodować stany zapalne, zmniejszenie elastyczności naczyń krwionośnych, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz wydłużenie czasu gojenia się ran.

wielkanocne jedzenie

Chemiczne i fizyczne właściwości tłuszczów nasyconych

Tłuszcze nasycone zbudowane są z minimum 10 atomów węgla, są nielotne i nierozpuszczalne w wodzie. W temperaturze pokojowej większość z nich występuje w stałym stanie skupienia i barwie białej.

Kwasy tłuszczowe nasycone są najbardziej stabilne i ciężko wchodzą w reakcje. Bardzo dobrym tego przykładem jest olej kokosowy, który nie zepsuje się nawet jeśli będzie miał kontakt z powietrzem przez długi czas.

W jakich produktach występują tłuszcze nasycone i tłuszcze nienasycone?

W produktach żywnościowych, które jemy na co dzień przeważnie pojawia się mieszanina kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych w różnych proporcjach.

Tłuszcze nasycone występują w mięsie, jajkach, maśle, śmietanie, pełnotłustym mleku, serach żółtych, a także w produktach roślinnych takich jak olej kokosowy, olej palmowy czy masło kakaowe.

Nasycone kwasy tłuszczowe, które najczęściej można spotkać w żywności to:

  1. kwas palmitynowy
  2. kwas stearynowy
  3. kwas mirystynowy
  4. kwas laurynowy

Kwasy tłuszczowe nienasycone możemy znaleźć w olejach roślinnych z nasion, orzechów a także w rybich tłuszczach, na przykład w tranie.

Aby dostarczyć do organizmu niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 należy spożywać ryby takie jak pstrąg, łosoś, halibut, makrela i owoce morza. Polecana jest także oliwa z oliwek, orzechy włoskie oraz oleje, między innymi olej lniany i słonecznikowy.

Kwasy omega-6 znajdziemy natomiast w awokado, orzechach ziemnych, oleju kukurydzianym i sojowym. Bogatym źródłem tych związków są również pestki dyni, słonecznika czy sezamu oraz migdały.

Jakie funkcje pełnią tłuszcze nasycone w organizmie człowieka?

Tłuszcze to grupa związków organicznych, które pełnią w organizmie człowieka wiele istotnych funkcji:

  1. pełnią rolę materiału energetycznego
  2. umożliwiają rozpuszczenie się ważnych związków takich jak na przykład witaminy A, D, E i K, które są nierozpuszczalne w wodzie
  3. stanowią materiał budulcowy błon komórkowych i cytoplazmatycznych
  4. tworzą podskórną tkankę tłuszczową, która pełni rolę ochrony termicznej dla organizmu
  5. biorą udział w ochronie narządów wewnętrznych przed urazami
8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Eksperci American Heart Association zalecają umiarkowane spożycie tłuszczów nasyconych, ich dzienna porcja nie powinna przekraczać 13 g, czyli ok. 120 kalorii. Niestety wiele osób nadużywa produktów z ich zawartością. Wiąże się to z podniesieniem poziomu tzw. „złego” cholesterolu (LDL). Powoduje to zwiększenie ryzyka miażdżycy, następnie choroby niedokrwiennej serca, co w konsekwencji prowadzi do zawałów i udarów. Rola tłuszczów nasyconych w etiopatogenezie nowotworów, otyłości, czy chorób układu pokarmowego została do tej pory wiele razu udowodniona naukowo.

Biorąc pod uwagę zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje płynące ze spożywania tłuszczów nasyconych, najrozsądniejsze wydaje się zachowanie po prostu właściwych proporcji przyjmowanych składników odżywczych. Odpowiednio zbilansowana dieta zapewni właściwe funkcjonowanie organizmu każdego dnia.

 

Bibliografia:

  1. Flis, W. Konaszewska, Podstawy żywienia człowieka, Warszawa 1986, s.7.
  2. Hasik (red), Dietetyka, Warszawa 1996, s. 9 – 26.
  3. Stryer „Biochemia”, PWN, 2000
  4. Bohmig, Nasze zdrowie, poradnik dla całej rodziny, Warszawa 1999, s. 67 – 71.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płukanie ust olejem – opinie, efekty. Czy jest szkodliwe?

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

Olej z ryżu / istock

Olej bez ekstrakcji chemicznej. Czy jest lepszy od ekstrahowanego?

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło czy inny tłuszcz?

Tłuszcze trans zakazane!

Tłuszcze trans – co to, gdzie występują, czy są zdrowe?

Olej kokosowy – jaki wybrać i gdzie kupić najlepszy?

Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie

Ketony w moczu – co oznaczają? Przyczyny, objawy i leczenie ketonurii

Dieta Dukana

Dieta Dukana – zasady, etapy i skutki uboczne diety „protal”

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Śniadanie białkowo-tłuszczowe

„Zmiana, która pozwoliła mi osiągnąć sytość i zmniejszyć ochotę na słodkie”. Dietetyczka o zaletach śniadań białkowo-tłuszczowych

kobieta smażąca jedzenie

Najlepsze i najgorsze oleje. Gdzie się znajdują?

Olej palmowy – jeść czy nie jeść?

Olej palmowy – szkodliwy czy nie? Paulina Górska zebrała najważniejsze fakty

Orangutany / gettyimages

Co łączy orangutany, tłuszcze trans, detektywów na zakupach i olej palmowy? Wiele!

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Okłady ze smalcu gęsiego - sposób Anny Lewandowskiej na przeziębienie

Gęsi smalec na kaszel? Właściwości, zastosowanie

Unsplash

Węglowodany i tłuszcze są złe? Robisz wszystko, by ich unikać? Specjalistka ds. żywienia obaliła dietetyczne mity

Unsplash

Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają

insulinooporność

5 faktów o insulinooporności, które powinnaś znać

Tłuszcz cię usypia

Dieta odchudzająca – węglowodany vs. tłuszcze

Tłuszcze: zła transformacja

Dieta, która daje moc

Dieta, która daje moc

7 rzeczy, które rujnują nasz intelekt

7 rzeczy, które rujnują nasz intelekt

Olej kokosowy - zdrowy tłuszcz

Olej kokosowy – zdrowy tłuszcz

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?