Przejdź do treści

Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie

Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie
Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Małgorzata Kożuchowska
„Moja ciąża była trudna”. Małgorzata Kożuchowska szczerze o macierzyństwie po czterdziestce
WHO zaleca przekładanie wizyt kontrolnych u dentysty. Powodem pandemia koronawirusa
Krople
GIF wycofał krople uspokajające. Stwierdzono wadę jakościową
Kobieta w maseczce
Nowa lista „czerwonych” i „żółtych” powiatów. Co się zmieniło?
Szczepienia dla seniorów
Darmowe szczepienia na grypę? Hello Zdrowie interweniuje

Tokoferol, znany jako jeden ze składników witaminy E, jest bardzo silnym przeciwutleniaczem. Jego formy alfa i gamma pełnią ważne role w organizmie, w szczególności w przypadku chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. W jakich produktach go szukać i ile spożywać, by zapewnić sobie zdrowie? 

 

Tokoferol – budowa chemiczna 

Tokoferol wraz z tokotrienolami należy do grupy związków tworzących witaminę E. Jego budowa jest dość skomplikowana: składa się z dwupierściowego szkieletu 6-hydroksychromanu i łańcucha bocznego, który tworzą 3 jednostki izoprenowe. 

Wyróżnia się 4 formy tokoferoli: alfa, beta, gamma i deltaAlfa tokoferol stanowi 90 % wszystkich tokoferoli i jest najbardziej aktywny biologicznie. Naturalnie pozyskiwany tokoferol alfa jest pojedynczym stereoizomerem , natomiast tokoferol, który można znaleźć w suplementach diety tworzy mieszanka racemiczna 8 stereoizomerów. 

Tokoferol jako dodatek do żywności znajdziemy pod oznaczeniami: E 306– mieszanina tokoferoli, E 307– α-tokoferol, E 308– γ tokoferol, E 309– δ-tokoferol. Wykorzystuje się je jako konserwanty przedłużające trwałość wyrobów. 

Źródła tokoferolu w diecie 

Witamina E występuje w tłuszczach roślinnych, produktach zbożowych, orzechach i warzywach. 

α-tokoferol znajduje się w orzeszkach ziemnychmigdałach i nasiona słonecznika, a γ-tokoferol występuje głównie w orzechach włoskich, orzechach pekan, pistacjach i sezamie.  Głównymi źródłami β-tokoferolu i δ-tokoferolu są: kukurydza, olej kukurydziany i olej rzepakowy. Innymi dobrymi źródła δ-tokoferolu są nasiona pomidorów, zarodki ryżowe i olej sojowy.  

Tabela 1 przedstawia zawartość poszczególnych form tokoferolu [mg] w wybranych olejach roślinnych (na 100 g oleju). 

OLEJ  Alfa tokoferol  Gamma tokoferol  Delta-tokoferol 
kokosowy  0,5  0  0,6 
kukurydziany  11,2  60,2  1,8 
palmowy  22,6  31,6  7 
Oliwa z oliwek  5,1  Śladowe ilości  0 
Z orzeszków ziemnych  13,0 21,4  2,1 
sojowy  10,1  59,3  26,4 
Z kiełków pszenicy  133,0  26,0  27,1 

Zapotrzebowanie na tokoferol 

Zapotrzebowanie na tokoferol zależne od płci i wieku zostało przedstawione w tabeli 2.

Grupa/ Płeć  Wiek ( lata)  Mg równoważnika alfa-tokoferolu/ osobę/dobę 

Niemowlęta

0-0,5

0,5-1

4

5

Dzieci

 

1-6

7-9

6

7

Chłopcy

 

10-18 10
Dziewczęta

 

10-18 8
Mężczyźni

 

≥19 10
Kobiety

Ciąża

Laktacja

≥19

8

10

11

jedzenie na talerzu w kształcie serca

Działanie tokoferolu 

Tokoferol wykazuje szereg właściwości prozdrowotnych. 

Zaobserwowano, że alfa-tokoferol hamuje wytwarzanie nowych wolnych rodników, podczas gdy gamma-tokoferol wychwytuje i neutralizuje istniejące wolne rodniki. Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu może zapobiegać lub opóźniać zapalne choroby przewlekłe takie jak nowotwory, choroby sercowo-naczyniowe, zaburzenia neurodegradacyjne, zapalenie stawów, zaćmę. 

  • Tokoferol a choroby sercowo – naczyniowe 

Powikłania sercowo-naczyniowe powstają głównie z powodu utlenienia lipoprotein o niskiej gęstości, co prowadzi do  stanu zapalnego w organizmie. Stwierdzono, że gamma-tokoferol poprawia funkcje sercowo-naczyniowe poprzez zwiększenie aktywności syntazy tlenku azotu i wzmacnianie funkcji śródbłonka. Tokoferol hamuje też agregację płytek krwi, zapobiegając zakrzepom. 

  • Tokoferol a nowotwory 

Badania sugerują, iż gamma- i delta-tokoferol mogą zapobiegać rakowi okrężnicy, płuc, piersi i prostaty, podczas gdy alfa-tokoferol nie wykazuje takiego efektu. Tokoferol przyczynia się do hamowania wzrostu komórek nowotworowych 

Tokoferol może zmniejszać ryzyko wystąpienia zaćmy (katarakty) dzięki wpływie na peroksydację białek soczewki oka.  Nie zaobserwowano jednak korzystnego wpływu tokoferolu w redukcji ryzyka  zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). 

relaksująca się młoda kobieta

Tokoferol -zastosowanie 

Tokoferol jako lek stosuje się u osób z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów takimi jak: mukowiscydoza, zespól krótkiego jelita, cholestatyczna choroba wątroby, niedobory witaminy E 

Suplementacja tokoferolu nie jest rekomendowana w czasie ciąży i laktacji ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania. 

Tokoferol może wchodzić w interakcję z lekami takimi jak: cholestyraminakolestypol i neomycyna, które zmniejszają jego wchłanianie. Tokoferol zmniejsza wchłanianie witaminy K oraz zwiększa wchłanianie witaminy ATokoferol może także zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę. 

 

Bibliografia:

[1]   S. Rizvi, S. T. Raza, F. Ahmed, A. Ahmad, S. Abbas, and F. Mahdi, “The role of vitamin e in human health and some diseases.,” Sultan Qaboos Univ. Med. J., vol. 14, no. 2, pp. e157-65, May 2014.

[2] F. Shahidi and A. de Camargo, “Tocopherols and Tocotrienols in Common and Emerging Dietary Sources: Occurrence, Applications, and Health Benefits,” Int. J. Mol. Sci., vol. 17, no. 10, p. 1745, Oct. 2016, doi: 10.3390/ijms17101745.

[3] Mirosław Jarosz, “Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja,” Inst. Żywności i Żywienia, 2012.

[4] P. Mathur, Z. Ding, T. Saldeen, and J. L. Mehta, “Tocopherols in the Prevention and Treatment of Atherosclerosis and Related Cardiovascular Disease,” Clin. Cardiol., vol. 38, no. 9, pp. 570–576, Sep. 2015, doi: 10.1002/clc.22422.

[5] Singh, A. H. Turner, A. J. Sinclair, D. Li, and J. A. Hawley, “Effects of gamma-tocopherol supplementation on thrombotic risk factors.,” Asia Pac. J. Clin. Nutr., vol. 16, no. 3, pp. 422–8, 2007.

 

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co jeść, by być zdrowym i szczęśliwym?

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

Wolisz kawę od herbaty? Przeczytaj, zmienisz preferencje

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

Borówka amerykańska – co to za owoc i jakie ma właściwości?

Ogórkowe love. 3 letnie przepisy

Śniadanie na stole

Masz zachcianki na konkretne produkty? Zobacz, czego może domagać się twój organizm

Chciałabyś, ale nie potrafisz być na diecie wegetariańskiej? Oto możliwe przyczyny

Kawa może pozytywnie wpływać na nasz organizm. Musisz tylko ją odpowiednio parzyć

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Truskawki to zdrowie w czystej postaci! Ekspertki z Czytamy Etykiety wyjaśniają, dlaczego warto je jeść

Truskawki to zdrowie w czystej postaci! Ekspertki z Czytamy Etykiety wyjaśniają, dlaczego warto je jeść

Zielone warzywa liściaste a kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) – źródła, niedobór, nadmiar i suplementacja

witamina k, Produkty zawierające witaminę K

Witamina K – występowanie i rola w organizmie. Czym grozi niedobór?

Witaminy, które warto suplementować w czasie pandemii (i nie tylko)

Amigdalina (witamina B17) - lek na raka czy trucizna?

Amigdalina (witamina B17) – lek na raka czy trucizna?

Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Witamina E / istock

Witamina E. Co warto wiedzieć o tym ważnym przeciwutleniaczu?

Witamina B6

Witamina B6 – skutki niedoboru i nadmiaru. Gdzie się znajduje?

Witamina D - jak przyjmować i czego unikać?

Jak zażywać witaminę D3? Z czym wiąże się niedobór i nadmiar witaminy D3?

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – skutki nadmiaru i niedoboru

Magnez i potas razem? Jak łączyć witaminy i mikroelementy

Witamina E / istock

Witamina E – naturalny sposób na zachowanie młodości. Gdzie występuje witamina E?

Witamina A / istock

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Buteleczka z witaminą C leżąca na plasterkach cytryny

Witamina C – właściwości, występowanie i suplementacja. Jak należy ją dawkować?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?