Przejdź do treści

Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie

Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie
Tokoferol (alfa, gamma) i ich zastosowanie Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ewa Wojciechowska
Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!
Jak sprawić, żeby żelazo w dietach roślinnych lepiej się przyswajało? Podpowiada farmaceutka Zofia Winczewska
Jak sprawić, żeby żelazo w dietach roślinnych lepiej się przyswajało? Podpowiada farmaceutka
Kobieta trzyma herbatę w szklance
Nie tylko pielęgnacja ma znaczenie dla skóry! Poznaj żywność, która pomoże ją oczyścić
Kobieta
Czego nie jeść w trakcie miesiączki, by nie nasilać bólu brzucha? Wyjaśniają dietetyczki
Dieta przed ciążą. Kiedy zacząć? Wyjaśnia dietetyczka

Tokoferol, znany jako jeden ze składników witaminy E, jest bardzo silnym przeciwutleniaczem. Jego formy alfa i gamma pełnią ważne role w organizmie, w szczególności w przypadku chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. W jakich produktach go szukać i ile spożywać, by zapewnić sobie zdrowie? 

 

Tokoferol – budowa chemiczna 

Tokoferol wraz z tokotrienolami należy do grupy związków tworzących witaminę E. Jego budowa jest dość skomplikowana: składa się z dwupierściowego szkieletu 6-hydroksychromanu i łańcucha bocznego, który tworzą 3 jednostki izoprenowe. 

Wyróżnia się 4 formy tokoferoli: alfa, beta, gamma i deltaAlfa tokoferol stanowi 90 % wszystkich tokoferoli i jest najbardziej aktywny biologicznie. Naturalnie pozyskiwany tokoferol alfa jest pojedynczym stereoizomerem , natomiast tokoferol, który można znaleźć w suplementach diety tworzy mieszanka racemiczna 8 stereoizomerów. 

Tokoferol jako dodatek do żywności znajdziemy pod oznaczeniami: E 306– mieszanina tokoferoli, E 307– α-tokoferol, E 308– γ tokoferol, E 309– δ-tokoferol. Wykorzystuje się je jako konserwanty przedłużające trwałość wyrobów. 

Źródła tokoferolu w diecie 

Witamina E występuje w tłuszczach roślinnych, produktach zbożowych, orzechach i warzywach. 

α-tokoferol znajduje się w orzeszkach ziemnychmigdałach i nasiona słonecznika, a γ-tokoferol występuje głównie w orzechach włoskich, orzechach pekan, pistacjach i sezamie.  Głównymi źródłami β-tokoferolu i δ-tokoferolu są: kukurydza, olej kukurydziany i olej rzepakowy. Innymi dobrymi źródła δ-tokoferolu są nasiona pomidorów, zarodki ryżowe i olej sojowy.  

Tabela 1 przedstawia zawartość poszczególnych form tokoferolu [mg] w wybranych olejach roślinnych (na 100 g oleju). 

OLEJ  Alfa tokoferol  Gamma tokoferol  Delta-tokoferol 
kokosowy  0,5  0  0,6 
kukurydziany  11,2  60,2  1,8 
palmowy  22,6  31,6  7 
Oliwa z oliwek  5,1  Śladowe ilości  0 
Z orzeszków ziemnych  13,0 21,4  2,1 
sojowy  10,1  59,3  26,4 
Z kiełków pszenicy  133,0  26,0  27,1 

Zapotrzebowanie na tokoferol 

Zapotrzebowanie na tokoferol zależne od płci i wieku zostało przedstawione w tabeli 2.

Grupa/ Płeć  Wiek ( lata)  Mg równoważnika alfa-tokoferolu/ osobę/dobę 

Niemowlęta

0-0,5

0,5-1

4

5

Dzieci

 

1-6

7-9

6

7

Chłopcy

 

10-18 10
Dziewczęta

 

10-18 8
Mężczyźni

 

≥19 10
Kobiety

Ciąża

Laktacja

≥19

8

10

11

jedzenie na talerzu w kształcie serca

Działanie tokoferolu 

Tokoferol wykazuje szereg właściwości prozdrowotnych. 

Zaobserwowano, że alfa-tokoferol hamuje wytwarzanie nowych wolnych rodników, podczas gdy gamma-tokoferol wychwytuje i neutralizuje istniejące wolne rodniki. Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu może zapobiegać lub opóźniać zapalne choroby przewlekłe takie jak nowotwory, choroby sercowo-naczyniowe, zaburzenia neurodegradacyjne, zapalenie stawów, zaćmę. 

  • Tokoferol a choroby sercowo – naczyniowe 

Powikłania sercowo-naczyniowe powstają głównie z powodu utlenienia lipoprotein o niskiej gęstości, co prowadzi do  stanu zapalnego w organizmie. Stwierdzono, że gamma-tokoferol poprawia funkcje sercowo-naczyniowe poprzez zwiększenie aktywności syntazy tlenku azotu i wzmacnianie funkcji śródbłonka. Tokoferol hamuje też agregację płytek krwi, zapobiegając zakrzepom. 

  • Tokoferol a nowotwory 

Badania sugerują, iż gamma- i delta-tokoferol mogą zapobiegać rakowi okrężnicy, płuc, piersi i prostaty, podczas gdy alfa-tokoferol nie wykazuje takiego efektu. Tokoferol przyczynia się do hamowania wzrostu komórek nowotworowych 

Tokoferol może zmniejszać ryzyko wystąpienia zaćmy (katarakty) dzięki wpływie na peroksydację białek soczewki oka.  Nie zaobserwowano jednak korzystnego wpływu tokoferolu w redukcji ryzyka  zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). 

relaksująca się młoda kobieta

Tokoferol -zastosowanie 

Tokoferol jako lek stosuje się u osób z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów takimi jak: mukowiscydoza, zespól krótkiego jelita, cholestatyczna choroba wątroby, niedobory witaminy E 

Suplementacja tokoferolu nie jest rekomendowana w czasie ciąży i laktacji ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania. 

Tokoferol może wchodzić w interakcję z lekami takimi jak: cholestyraminakolestypol i neomycyna, które zmniejszają jego wchłanianie. Tokoferol zmniejsza wchłanianie witaminy K oraz zwiększa wchłanianie witaminy ATokoferol może także zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę. 

 

Bibliografia:

[1]   S. Rizvi, S. T. Raza, F. Ahmed, A. Ahmad, S. Abbas, and F. Mahdi, “The role of vitamin e in human health and some diseases.,” Sultan Qaboos Univ. Med. J., vol. 14, no. 2, pp. e157-65, May 2014.

[2] F. Shahidi and A. de Camargo, “Tocopherols and Tocotrienols in Common and Emerging Dietary Sources: Occurrence, Applications, and Health Benefits,” Int. J. Mol. Sci., vol. 17, no. 10, p. 1745, Oct. 2016, doi: 10.3390/ijms17101745.

[3] Mirosław Jarosz, “Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja,” Inst. Żywności i Żywienia, 2012.

[4] P. Mathur, Z. Ding, T. Saldeen, and J. L. Mehta, “Tocopherols in the Prevention and Treatment of Atherosclerosis and Related Cardiovascular Disease,” Clin. Cardiol., vol. 38, no. 9, pp. 570–576, Sep. 2015, doi: 10.1002/clc.22422.

[5] Singh, A. H. Turner, A. J. Sinclair, D. Li, and J. A. Hawley, “Effects of gamma-tocopherol supplementation on thrombotic risk factors.,” Asia Pac. J. Clin. Nutr., vol. 16, no. 3, pp. 422–8, 2007.

 

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki Czytamy Etykiety

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki „Czytamy Etykiety”

kobieta nad morzem

Zdrowotne shoty. Co w nich siedzi i jakie mają działanie?

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

Młody jęczmień – zdrowa moda

Młody jęczmień – zdrowa moda. Poznaj jego właściwości

Jak prawidłowo łączyć suplementy diety, witaminy i minerały? Farmaceutka Zofia Winczewska ma garść rad

kobieta trzyma strzykawkę z igłą

Witamina B12 w zastrzykach – zalety, dawkowanie, efekty

Kobieta w ciąży siedzi na kanapie

Suplementacja w ciąży. Rekomendacje na 2020 rok. Po które suplementy należy sięgnąć? Wyjaśnia farmaceutka

Suplementy diety a witaminy i minerały. Czym się różnią?

Lubisz smoothie? Co się dzieje, gdy pijesz je codziennie?

Witamina D nie tylko na mocne kości. Może wspierać w ochronie przed rakiem

Co jeść, by być zdrowym i szczęśliwym?

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

Wolisz kawę od herbaty? Przeczytaj, zmienisz preferencje

Witamina C lewoskrętna i prawoskrętna

Witamina C lewoskrętna i prawoskrętna – właściwości witaminy C

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

Borówka amerykańska – co to za owoc i jakie ma właściwości?

Ogórkowe love. 3 letnie przepisy

Suplementy dietu

Przedawkowanie witaminy B – objawy i przyczyny

Śniadanie na stole

Masz zachcianki na konkretne produkty? Zobacz, czego może domagać się twój organizm

Chciałabyś, ale nie potrafisz być na diecie wegetariańskiej? Oto możliwe przyczyny

Kawa może pozytywnie wpływać na nasz organizm. Musisz tylko ją odpowiednio parzyć

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Truskawki to zdrowie w czystej postaci! Ekspertki z Czytamy Etykiety wyjaśniają, dlaczego warto je jeść

Truskawki to zdrowie w czystej postaci! Ekspertki z Czytamy Etykiety wyjaśniają, dlaczego warto je jeść

Zielone warzywa liściaste a kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) – źródła, niedobór, nadmiar i suplementacja

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

5 pomysłów na jednodniowy detoks

Dieta oczyszczająca – jadłospis. Jak oczyścić organizm?

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

12 przepisów na sałatki wigilijne

5 największych kuchennych mitów

wieczorny drink

11 powodów, by zrezygnować z wieczornego drinka

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?