Przejdź do treści

Topinambur – to wciąż mało popularne warzywo ma wiele prozdrowotnych właściwości

topinambur
Topinambur – nieznane warzywo o prozdrowotnych właściwościach Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mamy przepis na pączki nietłuściochy!
Tłusty czwartek. Mamy przepis na pączki nietłuściochy!
Kobieta z telefonem, przy komputerze
Przeglądarka skierowań. Co to jest i jak z niej skorzystać?
Adele / gettyimages
Dieta Adele. Adele schudła kilkadziesiąt kilogramów dzięki specjalnej diecie. Chodzi o dietę sirtfood. Jakie są jej zasady?
IKEA Kraków wprowadziła wtorki przyjazne sensorycznie dla osób ze spektrum autyzmu
Magdalena Jarzynka-Jendrzejewska / Dietosfera
Magdalena Jarzynka-Jendrzejewska i Ewa Sypnik-Pogorzelska: Zbilansowana dieta wegańska wcale nie musi być jednostajna. Kluczem jest sezonowość!

Topinambur był bardzo popularnym warzywem w przedwojennej kuchni polskiej. Zapomniany na kilkadziesiąt lat obecnie powraca do łask. Wszystko za sprawą słodkiego smaku i bulwy, która jest bogata w inulinę – rodzaj błonnika pokarmowego o prozdrowotnym działaniu.

Co to jest topi­nam­bur?

Topi­nam­bur (ina­czej sło­necz­nik bul­wia­sty lub kar­czoch jero­zo­lim­ski) to roślina z rodziny astro­wa­tych, krewny cyko­rii, sło­necz­nika i rumianku. Czę­ścią jadalną w topi­nam­burze są roz­ga­łę­zione bulwy w kolo­rach od jasnego brązu do jasnego różu. Warzywo pocho­dzi z Ame­ryki Pół­noc­nej. Sło­necz­nik bulwia­sty do Europy dotarł za sprawą Krzysz­tofa Kolumba.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Barbara Dąbrowska
Dietetyk

Topi­nam­bur – wła­ści­wo­ści

Topi­nam­bur to warzywo węglo­wo­da­nowe (17,4 g węglowodanów w 100 g) o śred­niej kalo­rycz­no­ści (73 kcal w 100 g). Niewiele w nim białka (2 g/100g), w składzie w ogóle nie ma tłuszczu. Sło­necz­nik bul­wia­sty jest dobrym źró­dłem błon­nika pokar­mo­wego. Jest szcze­gól­nie bogaty w inu­linę.

Inu­lina na zapar­cia i odchu­dza­nie

Inu­lina to zwią­zek, który należy do błonnika rozpuszczalnego w wodzie i nie jest tra­wiony przez ludzki prze­wód pokar­mowy. Inulinę rozkładają bak­te­rie zamiesz­ku­jące jelito grube. Zwią­zek ten uzna­wany jest za jeden z naj­lep­szych pre­bio­ty­ków stymulujących wzrost pozy­tyw­nej mikro­bioty prze­wodu pokarmo­wego.

Dzięki tej wła­ści­wo­ści topi­nam­bur jest warzy­wem wspo­ma­ga­ją­cym lecze­nie prze­wle­kłych zaparć. Pod­kre­śla się także, że jego regu­larne spo­ży­cie może być ele­men­tem pro­fi­lak­tyki raka jelita gru­bego.

Inu­lina wyka­zuje także sze­reg innych, pozy­tyw­nych wła­ści­wo­ści:

  • zwięk­sza sytość odczu­waną po posiłku,
  • zmniej­sza wch­ła­nia­nie cho­le­ste­rolu z pokar­mów,
  • zwal­nia tempo przy­swa­ja­nia glu­kozy, dzięki temu sta­bi­li­zuje stę­że­nie cukru we krwi.
7 suplementów stworzonych z myślą o kobietach

Żelazo na nie­do­krwi­stość

Nie­wielka por­cja topi­nam­buru zawiera aż 3,4 mg żelaza, to bli­sko 20 proc. zale­ca­nego spo­ży­cia dla kobiety. Warto pamię­tać, że żelazo pocho­dze­nia roślin­nego wch­ła­nia się gorzej, niż to ze źró­deł zwierzę­cych. Dla­tego topi­nam­bur warto łączyć z żyw­no­ścią bogatą w wita­minę C, co uła­twi przyswaja­nie żelaza. Warzywo możesz np. posy­pać natką pie­truszki.

Potas na nad­ci­śnie­nie

Włącz­nie topi­nam­buru do diety jest korzystne także dla osób z nad­ci­śnie­niem, cho­ro­bami serca czy prze­wle­kłymi pro­ble­mami z ner­kami. Potas jest elek­tro­li­tem, który obniża ciśnie­nie krwi, a przez to chroni przed roz­wo­jem cho­roby nie­do­krwien­nej serca, zawa­łem serca czy uda­rem. Stu­gra­mowa porcja sło­necz­nika bul­wia­stego pokrywa 12 proc. zale­ca­nego spo­ży­cia na potas.

Kiszona kapusta w niebieskiej miseczce

Wita­mina B1 na zmę­cze­nie

Topi­nam­bur dostar­cza także wita­miny B1 (tia­mina), która odpo­wiada za pracę układu ner­wo­wego. Jej odpo­wied­nie spo­ży­cie jest nie­zbędne, by pra­wi­dłowo prze­bie­gał pro­ces neu­ro­prze­wod­nic­twa, czyli poro­zu­mie­wa­nia się komó­rek ner­wo­wych. Wita­mina B1 jest szcze­gól­nie ważna, gdy odczu­wasz przewle­kłe zmę­cze­nie i pro­blemy z kon­cen­tra­cją.

Jak jeść topi­nam­bur?

Topi­nam­bur ma słodki, orze­chowy smak. Możesz go jeść zarówno w for­mie suro­wej, pie­czo­nej jak i goto­wa­nej. Ze względu na wysoką zawar­tość inu­liny wpro­wa­dzaj go do diety stop­niowo, zaczy­na­jąc od małych ilo­ści. Duże ilo­ści topi­nam­buru na raz mogą wywo­łać bie­gunkę. Z cza­sem układ pokarmowy przy­zwy­czaja się do jego więk­szej ilo­ści.

Przed obróbką ter­miczną topi­nam­bur należy wyszo­ro­wać szczo­teczką. Nie należy go obie­rać, bo pod skórką kryje się naj­wię­cej wita­min. Im dłu­żej gotu­jesz topi­nam­bur tym słod­szy staje się w smaku. Czas goto­wa­nia do mięk­ko­ści jest prze­waż­nie nie­znacz­nie krót­szy od czasu goto­wa­nia ziem­nia­ków i wynosi około 15 minut.

Co na zły nastrój, PMS i bóle głowy? Szafran!

Goto­wa­nym topi­nam­burem możesz zastą­pić ziem­niaki. Warzywo to spraw­dza się także jako suro­wiec na frytki, chipsy pie­czone czy baza zupy krem. W skle­pach ze zdrową żyw­no­ścią możesz także kupić kawę z topi­nam­buru (bez kofe­iny) i kiszony topi­nam­bur.

Gdzie kupić topinambur? Cena, uprawa

Warzywo to bez pro­blemu kupisz w więk­szych super­mar­ke­tach, a nawet w nie­któ­rych dys­kon­tach. Znaj­dziesz je także w skle­pach z żyw­no­ścią eko­lo­giczną. Cena topi­nam­buru to około 5–6 zł za pół kilograma.

Topi­nam­bur jest bar­dzo łatwy w upra­wie. Jeśli masz swój wła­sny ogró­dek to posadź sło­necz­nik bulwia­sty i ciesz się plo­nami. Uwa­żaj jed­nak, bo jest to roślina dość inwa­zyjna, która potrafi bar­dzo szybko rosnąć i zdo­mi­no­wać inne gatunki.

Prze­pis na topi­nam­bur

Wypró­buj nasz prze­pis na topi­nam­bur pieczony z tymiankiem i wędzoną papryką

Skład­niki: 

  • 500 g topi­nam­buru,
  • 3 ząbki czosnku,
  • 5 łyżek oliwy z oli­wek,
  • łagodna wędzona papryka,
  • 2 łyżki sosu sojo­wego,
  • pieprz,
  • suszony tymia­nek,
  • posie­kana natka pie­truszki,
  • hum­mus natu­ralny.

Jak przy­go­to­wać?

  1. Topi­nam­bur wyszo­ruj szczo­teczką i pokrój na małe kawałki podob­nej wiel­ko­ści.
  2. Z oliwy, papryki wędzo­nej, sosu sojo­wego, pie­przu i tymianku przy­go­tuj mary­natę.
  3. Topi­nam­bur prze­łóż do naczy­nia żaro­od­por­nego i zalej mary­natą.
  4. Dodaj obrane ząbki czosnku.
  5. Odstaw na 30 minut.
  6. Po tym cza­sie wstaw topi­nam­bur do pie­kar­nika nagrza­nego do 180 stopni.
  7. Piecz przez 20–25 minut.
  8. Poda­waj z posie­kaną natką pie­truszki i hum­mu­sem w for­mie dipu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zdrowe chrupacze telewizyjne

Wieczór z filmami? Polecamy zdrowe przekąski do pochrupania

Topinambur – nie wiesz, co z nim zrobić? Oto trzy świetne przepisy na dania z topinamburem

Zrób sobie synbiotyk i ciesz się zdrowiem jelit

Superduet: topinambur z komosą ryżową

Superduet: topinambur z komosą ryżową. Skomplikowanie tylko brzmi

Pieczone warzywa w trzech odsłonach. Idealne na zimę!

chrzan

Chrzan to wciąż niedoceniony naturalny antybiotyk. Dietetyczka mówi, jakie ma właściwości lecznicze

kobieta u lekarza

Na co lekarz może wystawić skierowanie? Sprawdź, co ci się należy!

Anna Boenish / Instagram

Anna Boenish szczerze o chorobie: lata anoreksji bulimicznej nauczyły mnie, że jedzenie to wróg, że trzeba liczyć kalorie, ważyć się codziennie, ćwiczyć i jeść mało albo wcale

Powikłania po botoksie / unsplash

Powikłania po botoksie? Zdarzają się. Dr Marta Roth wyjaśnia

Śmierć dziecka z powodu grypy / istock

W jednym z polskich szpitali zmarło 9-letnie dziecko. To pierwszy od lat przypadek zgonu z powodu grypy

kawa

Kawa z rana jak śmietana? Dietetyczka Barbara Dąbrowska tłumaczy, dlaczego picie kawy to nie powinna być pierwsza poranna czynność

Leczenie endometriozy / gettyimages

W Polsce nie ma żadnego programu leczenia endometriozy. Trwa akcja, której celem jest wpłynięcie na Ministerstwo Zdrowia. Cierpią miliony Polek

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Częste oddawanie moczu / istock

Wydaje ci się, że oddajesz mocz częściej niż koleżanki? Sprawdź, czy to nie syndrom nadreaktywnego pęcherza

mrożone warzywa

Warzywa na patelnię z popularnej sieci sklepów wycofane z obrotu. Sprawdź, czy ich nie kupiłaś

Brzuszki szkodzą / unsplash

Robienie brzuszków szkodzi! Gosia Włodarczyk tłumaczy, dlaczego to najgorsza opcja na wzmocnienie mięśni brzucha

Orgazm a mięśnie dna miednicy / istock

Mięśnie dna miednicy a orgazm. Czy wiesz co mają ze sobą wspólnego? Fizjoterapeutka wyjaśnia

Tego możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok

5 rzeczy, których możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok

antybiotyk

Antybiotyk to nie witaminka! Dlaczego nie powinnyśmy brać go zbyt często?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

„Pokaż środkowy palec nowotworowi!” – poznańscy lekarze okazują solidarność z chorymi w wideo FaqRak

Migrena czy neuralgia / istock

Neuralgia czy migrena? Wyjaśniamy różnice

Sposoby na zmęczone oczy

6 sposobów na zmęczone oczy

Trening na mięśnie brzucha, czyli jak wypracować płaski i silny brzuch?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności