Przejdź do treści

USG połówkowe w ciąży – kiedy, normy, jakie choroby wykrywa

Kobieta w ciąży jest na badaniu u lekarza. Młoda, cieżarna kobieta leży na łóżku w gabinecie i ma odsłonięty brzuch, na którym lekarka trzyma sondę do robienia USG brzucha. Obie panie patrzą na monitor, na którym widać zdjęcie płodu. Lekarka ma fartuch lekarski, siwe włosy, jedną ręką trzyma sondę na brzuchu pacjentki, drugą trzyma na urządzeniu do badania.
Kiedy zapisać się na USG połówkowe? Źródło: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mobilność – postaw dobre fundamenty! Jakie błędy w treningu źle na nią wpływają?
Astma wysiłkowa – objawy, przyczyny, rozpoznanie, leczenie
Kobieta patrzy w lustro
Trądzik kosmetyczny – przyczyny, objawy i leczenie
Ze sprzedaży wycofano suszone kiełbasy. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę
Suszone kiełbasy wycofane ze sprzedaży. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę
Kobieta ćwiczy
Twoje biodra są zbyt mało elastyczne? Oto zestaw ćwiczeń, które pomogą je rozruszać

USG połówkowe to badanie wykonywane w połowie ciąży, a dokładniej między 18. a 22. jej tygodniem. Dzięki niemu możliwa jest ocena prawidłowego rozwoju płodu i wychwycenie ewentualnych wad wrodzonych we wczesnym stadium. Mówi się, że USG połówkowe to najważniejsze badanie wykonywane podczas ciąży.

Czym jest USG połówkowe?

USG połówkowe, jak sama nazwa wskazuje, to badanie USG wykonywane w połowie ciąży. Jest to jedno z ważniejszych badań w okresie ciąży. Badanie jest bezbolesne, trwa około 20 minut, nie jest szkodliwe dla dziecka, a jego przeprowadzenie może we wczesnym stadium wykryć nieprawidłowości w rozwoju płodu.

W badaniu USG połówkowym ocenia się cechy anatomiczne płodu. Wykonuje się również pomiar najważniejszych struktur ciała dziecka, a dokładniej:

  • BPD – wymiar dwuciemieniowy, czyli szerokość główki płodu,
  • HC – obwód główki,
  • CM – zbiornik wielki mózgu,
  • NF – fałd karkowy,
  • TCD – szerokość móżdżka,
  • FL – długość kości udowej,
  • AC – obwód brzuszka,
  • HL – długość kości ramiennej.

W dalszym etapie, na podstawie BPD, HC, AC oraz FL, wylicza się szacowaną masę płodu, czyli EFV.

Po ocenie poszczególnych parametrów ocenia się poszczególne struktury anatomiczne ciała płodu. W pierwszej kolejności ocenia się główkę – symetryczność, budowę twarzoczaszki, obecność rozszczepów, budowę mózgowia i okolicznych struktur, ilość płynu mózgowo-rdzeniowego. Następnie przechodzi się do szyi, w której lekarz przygląda się przezierności karkowej oraz ewentualnej obecności wola tarczycowego. W ocenie klatki piersiowej pod uwagę bierze się budowę serca, funkcję zastawek oraz budowę niewykształconych do końca płuc. Przyglądając się jamie brzusznej, należy zwrócić uwagę na budowę oraz wielkość żołądka, wielkość nerek i pęcherza moczowego. Ocenia się również pępek, a dokładniej obecność przepukliny i połączenie pępowiny z jamą brzuszną. Prawidłowa pępowina powinna zawierać dwie tętnice oraz jedną żyłę. W ocenie narządów rodnych zwraca się uwagę na ich wykształcenie, obecność ewentualnych guzów czy wad wrodzonych. Płeć określa się na życzenie rodziców. Ostatnim etapem jest układ szkieletowy malucha, a więc ruchomość i budowę kończyn, następuje również obserwacja w kierunku rozszczepu kręgosłupa.

Badanie USG połówkowe można przeprowadzać w dowolnej kolejności, w zależności od pozycji dziecka i predyspozycji lekarza.

Dodatkowo podczas USG połówkowego ocenia się tzw. markery nowotworzenia występujące w niektórych aberracjach chromosomowych takich jak zespół Downa, jednak czułość tego badania jest niższa niż w USG wykonywanym między 11. a 13. tygodniem ciąży. Do markerów tych należą – długość kości nosowej, grubość fałdu karkowego, szerokość miedniczek nerkowych, długość kości udowych, echogeniczność jelit, torbiele splotów naczyniówkowych.

Po przeprowadzeniu całego badania lekarz, oprócz stanu ciała płodu, ocenia także inne cechy prawidłowego rozwoju ciąży – ilość wód płodowych, położenie łożyska oraz stan szyjki macicy.

USG połówkowe – kiedy wykonać?

Na badanie połówkowe należy zgłosić się do lekarza ginekologa między 18. a 22. tygodniem ciąży. Zaleca się jednak, by wykonywać je po 20. tygodniu ciąży, ze względu na wielkość płodu, która w tym czasie umożliwia dokładniejszą ocenę struktur anatomicznych ciała dziecka.

Jeżeli pacjentka posiada założoną kartę ciąży w poradni Narodowego Funduszu Zdrowia, badanie USG połówkowe ciąży wykonywane jest bezpłatnie i kieruje na nie lekarz ginekolog-położnik prowadzący ciążę. USG połówkowe można wykonać prywatnie, a koszt badania wynosi ok. 250 zł. W przypadku badania wykonywanego techniką 3D lub 4D koszt wynosi zazwyczaj niewiele, bo 20–30 zł więcej.

Zobacz także

USG połówkowe – cel badania

Podczas USG połówkowego lekarz wykona standardowe pomiary dziecka, czyli tzw. biometrię dziecka, która określa rozmiar i wagę płodu, obwód głowy i brzucha, stan nerek, wątroby, jelit, żołądka, budowę kręgosłupa, czynności serca, sprawdzi płuca, klatkę piersiową, pęcherz moczowy, a także budowę podniebienia i górnej wargi. Ponadto lekarz oceni także wiek płodu, położenie łożyska, sprawdzi ilość wód płodowych i stan szyjki macicy oraz czy termin porodu się nie przesunie. Lekarz przyjrzy się również kończynom, dłoniom i stopom. Dodatkowo narządy płciowe dziecka w tym okresie są już na tyle rozwinięte, że można poznać płeć dziecka. Niektóre gabinety lekarskie oferują także wykonanie USG 4D, które pozwala obejrzeć dziecko bardzo dokładnie a nawet wykonać pierwsze portretowe zdjęcie buzi dziecka w kolorze.

Kobieta w ciąży podczas badania USG.

Jak wygląda USG połówkowe?

Badanie USG połówkowe jest bezbolesne i nie różni się w sposobie wykonywania od innych USG brzucha. Lekarz smaruje brzuch żelem i przesuwa po nim sondą aparatu ultrasonograficznego.  Do badania USG połówkowego nie trzeba się przygotowywać, jednak lekarze często zalecają, by przed badaniem pacjentka nie opróżniała pęcherza, ponieważ pełny pęcherz ułatwia obserwację płodu na monitorze USG. Badanie, aby było dokładne, powinno trwać 30-45 minut. Jeśli lekarz po 15 minutach stwierdzi, że wszystko jest w porządku, to znaczy, że nie przyłożył się do badania.

USG połówkowe – jakie choroby wykrywa?

Pozwala na wczesne wykrycie nieprawidłowej budowy kręgosłupa np. jego rozszczep. Lekarz jest w stanie określić możliwość wystąpienia bezmózgowia, wytrzewienia, czyli sytuacji, gdy narządy wewnętrzne znajdują się na zewnątrz brzucha. Bada się także czy pojawiła się przepuklina pępowiny oraz przepony. Możliwe jest także wykrycie wad serca, płuc i nerek. Ponadto lekarz sprawdza możliwość wystąpienia aberracji chromosomowych, czyli wad, które są powodowane przez nieodpowiednią liczbę par chromosomów. Jest to np. zespół Downa, Edwardsa, czy Turnera.

wyttrzewienie jelit

USG połówkowe – normy

Normy dla poszczególnych parametrów w USG połówkowym są zależne od wieku ciąży, dlatego niemożliwe jest przytoczenie ogólnych norm. Normy te sprawdza się w siatkach centylowych odpowiednich dla każdego tygodnia ciąży.

Waga dziecka z USG połówkowego nie jest proporcjonalna do masy urodzeniowej, zależy bowiem od wieku ciążowego. Jeśli parametry odbiegają od normy, należy najpierw ponownie obliczyć wiek ciążowy, ponieważ to właśnie błąd w jego obliczeniu jest najczęstszą przyczyną przekłamania badania.

Lekarz w trakcie badania wykona standardowe wyniki pomiaru i wagi płodu. Oto skróty wyników pomiarów biometrycznych:

  • AC – obwód brzucha dziecka,
  • AFI – wskaźnik płynu owodniowego,
  • ASP – akcja serca płodu,
  • FHR – bicie serca dziecka mierzone w uderzeniach na minutę,
  • BPD – wymiar dwuciemieniowy głowy,
  • AUA – średni wiek ciąży (według USG),
  • CER – wymiar poprzeczny móżdżku,
  • CRL – długość ciemieniowo-siedzeniowa,
  • EDD – przybliżona data porodu,
  • EFW – przybliżona waga dziecka,
  • FL – długość kości udowej,
  • GS – średnica pęcherzyka ciążowego,
  • HC – obwód głowy dziecka,
  • HL – długość kości ramiennej,
  • LV – szerokość komory bocznej mózgu,
  • LMP – data ostatniej miesiączki,
  • NB – kość nosowa,
  • NF – fałd karkowy,
  • NT – przezierność karkowa,
  • OFD – wymiar potyliczno-czołowy,
  • GA – wiek ciążowy według ostatniej miesiączki,
  • TCD – poprzeczny wymiar móżdżku.

Pacjentki nie powinny porównywać wyników badań z wynikami USG innych kobiet, ponieważ waga płodu nie jest wielkością stałą i dzieci mogą różnić się od siebie.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mięsień gruszkowaty – przyczyny, objawy, leczenie zespołu

Test Sanco – na czym polega? Co wykrywa i czy warto go wykonać?

Infekcja COVID-19 w I trymestrze – czy może wywołać poronienie? Dr Michał Strus tłumaczy

Maja Staśko: Nie wszystkie kobiety mogą być w ciąży. Nie tylko kobiety mogą być w ciąży

Dyslipidemia – rodzaje, przyczyny, objawy, dieta i leczenie

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

USG ślinianek – co wykrywa, wskazania, jak wygląda?

Cukrzyca ciążowa – przyczyny, objawy, dieta i leczenie

Aleksandra Żebrowska

Aleksandra Żebrowska pokazała swoje półnagie zdjęcie z okresu ciąży. „Nikt nie prosił o nie, ale wszyscy go potrzebowali”

Cesarskie cięcie u ciężarnej pacjentki w śpiączce farmakologicznej, połączonej do pozaustrojowego utlenowania krwi / Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Niezwykły poród we Wrocławiu. Cesarskie cięcie u kobiety chorej na COVID-19, podłączonej do pozaustrojowego utlenowania krwi

Martyna Wojciechowska o wolności wyboru: „Czy poroniłam kiedyś ciążę? Tak. Czy miałam badania prenatalne? Tak, nawet te zaawansowane”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Emma Roberts o ciąży z endometriozą: byłam bardzo wdzięczna, gdy dowiedziałam, się, że nie jestem z tym sama i że nie zrobiłam nic „złego”

Emma Roberts o ciąży: byłam bardzo wdzięczna, gdy dowiedziałam się, że nie jestem z tym sama i że nie zrobiłam nic złego

Kobieta w ciąży

Suplementacja żelaza w ciąży. Nowe rekomendacje PTGiP!

depresja ciążowa

Smutna ciąża. Co robić, gdy oczekiwanie na dziecko jest zanurzone w lęku i trudnych emocjach?

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

Komputery cyklu. Czym są i co warto o nich wiedzieć?

Lara Gessler

Lara Gessler o porodzie bez znieczulenia: bardzo chciałam wybrać się w taką podróż w głąb siebie

Magdalena Jutrzenka

Magdalena Jutrzenka: „Nie chciałam, żeby robiono ze mnie bohaterkę, która opiekuje się chorym dzieckiem, bo taką podjęła decyzję. Ja nie miałam możliwości podjęcia decyzji”

Ola Petrus

Ola Petrus o wyroku TK: Nie udawajcie, że wiecie lepiej od nas, jak to jest żyć z czymś, czego być może można było uniknąć! Bo nie macie bladego pojęcia

Hemoglobina glikowana (HbA1c) – normy, badanie i wyniki

Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić

Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić

Ceruloplazmina – badanie, norma, zbyt wysoki poziom

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?