Przejdź do treści

„W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo” – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz

In vitro – ostatnia szansa dla niepełnosprawnych
Monika Łukasiewicz. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dlaczego Witamina B12 i foliany mogą pomóc przy terapii depresji? Wyjaśnia farmaceutka Zofia Winczewska
Dlaczego Witamina B12 i foliany mogą pomóc przy terapii depresji? Wyjaśnia farmaceutka Zofia Winczewska
koronawirus w Polsce
Kolejny smutny rekord: najwyższy dobowy wzrost przypadków COVID-19 od początku epidemii w Polsce
Lizzo, okładka Vogue
Lizzo pierwszą czarnoskórką kobietą plus size na okładce „Vogue’a”: „Nasz czas nadszedł!”
medyk w maseczce
Lekarze z całego świata będą mogli sprawdzić naszą historię pacjenta – zapowiada Agnieszka Kister z Centrum E-Zdrowia
Kawa się skończyła, a potrzebujesz energetycznego kopa o poranku? Są inne sposoby!

– W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia? – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz.

Marianna Fijewska: Zajmuje się pani pacjentami z niepełnosprawnością, którzy chcą zostać rodzicami. W jaki sposób niepełnosprawność wpływa na sferę seksualną?

Monika Łukasiewicz: U kobiet mających uszkodzony rdzeń kręgowy, obserwujemy często  problemy z odczuwaniem orgazmu i satysfakcji seksualnej. Z kolei u mężczyzn, u których doszło do przerwania ciągłości rdzenia, praktycznie zawsze pojawiają się problemy z erekcją. Można walczyć z nimi metodami farmakologicznymi, jednak sytuacja komplikuje się w przypadku braku ejakulacji. Niepełnosprawni ruchowo mężczyźni  skarżą się  często na całkowity brak wytrysku (ejakulację ma ok. 10-15% mężczyzn), a nawet jeśli do wytrysku dochodzi, często ejakulat pozbawiony jest ruchliwych plemników, co właściwie eliminuje szanse na zapłodnienie partnerki. Pary, które do mnie przychodzą, to zazwyczaj niepełnosprawny mężczyzna i pełnosprawna kobieta, rzadziej zdarza się, by oboje byli niepełnosprawni, a najrzadziej, by niepełnosprawna była tylko kobieta, ponieważ wtedy raczej nie występują problemy z zapłodnieniem, jeżeli oczywiście możliwe jest odbycie stosunku seksualnego.

Jak pomaga pani niepełnosprawnym pacjentom, którzy chcą zostać rodzicami?

Często ich jedyną szansą na posiadanie potomstwa jest wdrożenie procedury sztucznego zapłodnienia. W przypadku zapłodnienia metodą in vitro musimy uzyskać plemniki od mężczyzny i komórki jajowe od kobiety. W przypadku mężczyzn po uszkodzeniu rdzenia mamy trzy sposoby na uzyskanie plemników: wibracyjna stymulacja penisa, elektroejakulacja, czyli umieszczenie specjalnej sondy w odbycie i wywołanie ejakulacji dzięki stymulacji odpowiednich nerwów i w końcu metoda najtrudniejsza i najbardziej powszechna, czyli punkcja jąder, podczas której uzyskujemy plemniki drogą chirurgiczną. Plemniki łączymy z komórkami jajowymi i tworzymy zarodki w warunkach laboratoryjnych. Zapłodnioną komórkę transferujemy do macicy specjalnym małym cewnikiem, zazwyczaj od dwóch do pięciu dni po wykonaniu punkcji. To bezbolesny zabieg, po którym pacjentka może wrócić do domu.

 

Monika Łukasiewicz
W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia?

Co dzieje się z pozostałymi zarodkami?

Zamrażamy rozwijające się zarodki. Są całkowicie bezpieczne, a po rozmrożeniu ich potencjał do implantacji w jamie macicy jest taki sam, jak przed zamrożeniem Korzystamy z nich podczas kolejnych prób, w razie, gdyby pierwsza była nieudana.

Jaka jest szansa na powodzenie pierwszej próby?

Zarówno w przypadku pełnosprawnych, jak i niepełnosprawnych pacjentów, powodzenie pierwszej próby zapłodnienia pozaustrojowego zależy między innymi od wieku kobiety oraz stopnia rezerwy jajnikowej kobiety, czyli ilości komórek w jajniku. Szacuje się, że szansa na udaną pierwszą próbę wynosi od 20 do 30 proc. Z każdą kolejną próbą prawdopodobieństwo zapłodnienia wzrasta. Wiadomo, że po czwartej próbie wynosi aż 70 proc.

 

Monika Łukasiewicz
W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, np. że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo

Koszt jednej próby zapłodnienia metodą in vitro to kilkanaście tysięcy złotych. Domyślam się, że niewielu ludzi stać na to, by poddać się aż czterem.

Według badań przeprowadzanych na całym świecie około 30 proc. par rezygnuje po pierwszej próbie. Statystyki te dotyczą także krajów, w których procedura in vitro jest refundowana, więc nie wydaje mi się, by kwestia pieniędzy była tu najważniejsza. Moim zdaniem koszty psychiczne przewyższają te fizyczne. Każdy taki zabieg jest ogromnym przeżyciem emocjonalnym. Wielu moich pacjentów po pierwszej próbie mówi, że nie da rady dłużej znosić tak dużego stresu i niepewności. Paradoks polega na tym, że rezygnują, zanim ich realne szanse wzrosną. Dlatego już podczas pierwszej wizyty proszę pacjentów, by uzbroili się w cierpliwość, a najlepiej założyli, że będą próbować co najmniej trzykrotnie. Dopiero później mogą myśleć o rezygnacji.

Czy kobiety przeżywają nieudane próby zapłodnienia inaczej niż mężczyźni?

Z moich doświadczeń wynika, że kobiety są bardziej otwarte. Podczas wizyt mówią więcej na temat swoich nadziei, stresów i rozczarowań. Mężczyźni raczej milczą, ale widać po nich, że bardzo to wszystko przeżywają. Myślę, że każdy zabieg jest ogromnym doświadczeniem emocjonalnym i płeć nie ma tu znaczenia. Niepełnosprawni pacjenci wiedzą, że dla nich metoda in vitro to naprawdę ostatnia szansa na rodzicielstwo.

Małgorzata Rozenek-Majdan

A adopcja?

Nie znam się na kwestiach adopcyjnych, ale z opowieści swoich pacjentów, wiem, że jeden z wymogów dotyczy nienaruszonego stanu zdrowia potencjalnych opiekunów prawnych. Taki zapis niejako wykluczałby pary, w których choć jedna osoba jest niepełnosprawna.

 

Monika Łukasiewicz
Często jedyną szansą niepełnosprawnych na posiadanie potomstwa jest wdrożenie procedury sztucznego zapłodnienia

Jak inni lekarze odnoszą się do osób niepełnosprawnych starających się o dziecko? Czy w środowisku nie panuje przekonanie, że osoba niepełnosprawna nie będzie w stanie należycie wypełniać obowiązków rodzicielskich?

Myślę, że taka postawa może dotyczyć nie tylko lekarzy. W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, np. że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo. Ludzie lubią oceniać, jednak zadaniem personelu medycznego jest tylko i wyłącznie ocena tego, czy niepełnosprawna kobieta może donosić ciąże bez zagrożenia życia i zdrowia swojego lub dziecka. Jeśli uznają, że tak, warto wycofać się z dalszymi opiniami.

Co powinna zrobić niepełnosprawna kobieta, by dowiedzieć się, czy może bezpiecznie zajść w ciąże?

Najpierw udać się do ginekologa, który po wykonaniu rutynowych badań, oceni jej zdrowie reprodukcyjne. Oczywiście warto poszukać ginekologa, który ma doświadczenie w badaniu i prowadzeniu ciąży u kobiet z niepełnosprawnością ruchową. Ginekolog powinien skierować pacjentkę do ortopedy i urologa na dalsze konsultacje. Jeśli wszyscy specjaliści zgodzą się do co tego, że ciąża byłaby bezpieczna, kobieta może spokojnie zacząć starać się o dziecko.

kobieta na wózku

Jak przebiega ciąża w przypadku niepełnosprawnych pacjentek?

 Niepełnosprawność ruchowa plus ciąża znacznie zwiększa ryzyko choroby zatorowo-zakrzepowej, więc zalecane jest wdrożenie profilaktyczne tzw. heparyn drobnocząsteczkowych, które działają przeciwzakrzepowo. Oprócz tego, z powodu problemów z oddawaniem moczu, często w ciąży występują przewlekłe infekcje układu moczowego, które mogą przyczyniać się do poronienia. W miarę przebiegu ciąży i wzrostu brzucha pojawia się ucisk na przeponę i problemy z oddychaniem, zatem potrzebna jest gimnastyka oddechowa. Ciąża zwiększa ryzyko osteoporozy i anemii. Niezbędna jest dodatkowa suplementacja wapniem i żelazem. Ponadto, przyszłe mamy ze względu na swoją niepełnosprawność, często są częściowo lub całkowicie pozbawione czucia w okolicach miednicy mniejszej.  Istnieje więc obawa, że nie poczują skurczów zwiastujących poród. Często też poród zaczyna się dużo wcześniej, niż powinien.  Dlatego zazwyczaj przyjmuje się je do szpitala na oddział patologii ciąży jeszcze przed terminem porodu, gdzie pod stałą opieką lekarską czekają na rozpoczęcie akcji porodowej.

To wiele komplikacji.

Owszem, ale czy te komplikacje oznaczają, że niepełnosprawni nie mogą być rodzicami? Oczywiście, że nie. W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia? Wszystko jest kwestią właściwej opieki lekarskiej. Zamiast udawać, że nie ma problemu, a niepłodność nie jest chorobą, trzeba o tym głośno mówić i edukować społeczeństwo, by inaczej patrzyło na niepełnosprawnych chcących zostać rodzicami.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta w ciąży

„3 razy rodziła, karmiła piersią i nigdy nie miała USG piersi…”. Dr Strus o tym, że ciąża nie chroni przed nowotworem

Kobieta w ciąży

Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Pierwsza miesiączka/Pexels

„Pierwsza miesiączka? O nie, teraz już będziesz miała przechlapane do 50-tki…”. Seksuolożka o tym, jak nie rozmawiać z dzieckiem o menstruacji

Zapalenie zatok w ciąży - co pomoże?

Zapalenie zatok w ciąży – leki. Co pomoże na ból zatok w ciąży?

Kim Kardashian w ogniu krytyki za wyszczuplającą bieliznę dla ciężarnych / Getty

Kim Kardashian w ogniu krytyki za wyszczuplającą bieliznę dla… ciężarnych

Puste jajo płodowe – ciąża bezzarodkowa. Jak powstaje?

Monika Mrozowska w ciąży

Ciężarna Monika Mrozowska o wypominaniu kobietom liczby dzieci: „Do Micka Jaggera mi daleko”

Kobieta w ciąży siedzi na kanapie

Suplementacja w ciąży. Rekomendacje na 2020 rok. Po które suplementy należy sięgnąć? Wyjaśnia farmaceutka

Rozstępy po ciąży – jak pobyć się rozstępów na brzuchu?

Zmuszam się lub rezygnuję. O seksualnej niesamodzielności

Zachowanie Filipa Chajzera oburzyło telewidzów. „Jeśli spłodzenie potomstwa nie jest takie trudne, to może przejdzie się pan do klinik niepłodności”

Ula Chincz

Ula Chincz jest w ciąży! Dziennikarka długo ukrywała tę informację

Danny Wakefield

Spójrz na ten filmik i sprawdź, co czujesz. To krótkie wideo szokuje wiele osób

Anna Wietrzykowska, psycholożka: danie sobie samemu prawa do przeżycia żałoby po poronieniu jest uwalniające

Brzydka cera? Sprawdź, co może tak na nią wpływać

Joanna Banaszewska: Ciało po ciąży? Nie wiem jak wy, ale ja naprawdę nie wiedziałam, czego się spodziewać

Opublikowano listę leków refundowanych w ramach programu Ciąża+. Według dr Strusa, hasło: „Bezpłatne leki dla wszystkich kobiet w ciąży” nie jest prawdą

Paloma Faith o depresji poporodowej: "Wszyscy zakładają, że matki wiedzą, co robią, bo taka jest ich natura. To nieprawda"

Paloma Faith o depresji poporodowej: Wszyscy zakładają, że matki wiedzą, co robią, bo taka jest ich natura. To nieprawda

Imbir i cytryna na talerzu

Czy kobieta w ciąży i w trakcie laktacji może jeść imbir? Specjaliści z profilu „Mama ma plan” odpowiadają

Katy Perry pokazała, jak wygląda pięć dni po porodzie. „Włosy i makijaż wykonane przez: wyczerpanie”

Katy Perry pokazała, jak wygląda pięć dni po porodzie. „Włosy i makijaż wykonane przez: wyczerpanie”

Marta Szarejko: Polkom trudno rozmawiać o seksie, zwłaszcza gdy rozmowa ma dotyczyć tego, co niezbyt wesołe i frywolne. Nikt nie chce się tym chwalić

Aleksandra Żebrowska odpowiedziała, kiedy zamierza odzyskać ciało po ciąży. Te słowa powinna przeczytać każda matka!

Dłonie kobiety, która trzyma test ciążowy z dwiema kreskami

Pozytywny test ciążowy a brak ciąży. Co to oznacza?

Kobieta ćwiczy na macie

Ćwiczenia na brzuch po ciąży i podczas ciąży

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?