Przejdź do treści

„W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo” – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz

In vitro – ostatnia szansa dla niepełnosprawnych
Monika Łukasiewicz. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
apteka
Preparat do żywienia pozajelitowego wycofany z obrotu
Blondynka na zakupach / Fot. Blondynka na zakupach
Blondynka za zakupach: jako kobieta myślę o wielu rzeczach w jednym czasie. Ciężko mi się skoncentrować na jednej… Z pomocą przyszedł WIMIN!
Czy masz prawo nie zgodzić się na nacięcie krocza?
Poród. Czy masz prawo nie zgodzić się na nacięcie krocza?
Syrop na kaszel przelewany do miarki
Kolejne serie syropu Flavamed wycofane z obrotu. GIF wydał nową decyzję
Kiszona kapusta / istockphoto.com
Probiotyk a prebiotyk. Czym się od siebie różnią?

– W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia? – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz.

Marianna Fijewska: Zajmuje się pani pacjentami z niepełnosprawnością, którzy chcą zostać rodzicami. W jaki sposób niepełnosprawność wpływa na sferę seksualną?

Monika Łukasiewicz: U kobiet mających uszkodzony rdzeń kręgowy, obserwujemy często  problemy z odczuwaniem orgazmu i satysfakcji seksualnej. Z kolei u mężczyzn, u których doszło do przerwania ciągłości rdzenia, praktycznie zawsze pojawiają się problemy z erekcją. Można walczyć z nimi metodami farmakologicznymi, jednak sytuacja komplikuje się w przypadku braku ejakulacji. Niepełnosprawni ruchowo mężczyźni  skarżą się  często na całkowity brak wytrysku (ejakulację ma ok. 10-15% mężczyzn), a nawet jeśli do wytrysku dochodzi, często ejakulat pozbawiony jest ruchliwych plemników, co właściwie eliminuje szanse na zapłodnienie partnerki. Pary, które do mnie przychodzą, to zazwyczaj niepełnosprawny mężczyzna i pełnosprawna kobieta, rzadziej zdarza się, by oboje byli niepełnosprawni, a najrzadziej, by niepełnosprawna była tylko kobieta, ponieważ wtedy raczej nie występują problemy z zapłodnieniem, jeżeli oczywiście możliwe jest odbycie stosunku seksualnego.

Jak pomaga pani niepełnosprawnym pacjentom, którzy chcą zostać rodzicami?

Często ich jedyną szansą na posiadanie potomstwa jest wdrożenie procedury sztucznego zapłodnienia. W przypadku zapłodnienia metodą in vitro musimy uzyskać plemniki od mężczyzny i komórki jajowe od kobiety. W przypadku mężczyzn po uszkodzeniu rdzenia mamy trzy sposoby na uzyskanie plemników: wibracyjna stymulacja penisa, elektroejakulacja, czyli umieszczenie specjalnej sondy w odbycie i wywołanie ejakulacji dzięki stymulacji odpowiednich nerwów i w końcu metoda najtrudniejsza i najbardziej powszechna, czyli punkcja jąder, podczas której uzyskujemy plemniki drogą chirurgiczną. Plemniki łączymy z komórkami jajowymi i tworzymy zarodki w warunkach laboratoryjnych. Zapłodnioną komórkę transferujemy do macicy specjalnym małym cewnikiem, zazwyczaj od dwóch do pięciu dni po wykonaniu punkcji. To bezbolesny zabieg, po którym pacjentka może wrócić do domu.

 

Monika Łukasiewicz
W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia?

Co dzieje się z pozostałymi zarodkami?

Zamrażamy rozwijające się zarodki. Są całkowicie bezpieczne, a po rozmrożeniu ich potencjał do implantacji w jamie macicy jest taki sam, jak przed zamrożeniem Korzystamy z nich podczas kolejnych prób, w razie, gdyby pierwsza była nieudana.

Jaka jest szansa na powodzenie pierwszej próby?

Zarówno w przypadku pełnosprawnych, jak i niepełnosprawnych pacjentów, powodzenie pierwszej próby zapłodnienia pozaustrojowego zależy między innymi od wieku kobiety oraz stopnia rezerwy jajnikowej kobiety, czyli ilości komórek w jajniku. Szacuje się, że szansa na udaną pierwszą próbę wynosi od 20 do 30 proc. Z każdą kolejną próbą prawdopodobieństwo zapłodnienia wzrasta. Wiadomo, że po czwartej próbie wynosi aż 70 proc.

 

Monika Łukasiewicz
W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, np. że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo

Koszt jednej próby zapłodnienia metodą in vitro to kilkanaście tysięcy złotych. Domyślam się, że niewielu ludzi stać na to, by poddać się aż czterem.

Według badań przeprowadzanych na całym świecie około 30 proc. par rezygnuje po pierwszej próbie. Statystyki te dotyczą także krajów, w których procedura in vitro jest refundowana, więc nie wydaje mi się, by kwestia pieniędzy była tu najważniejsza. Moim zdaniem koszty psychiczne przewyższają te fizyczne. Każdy taki zabieg jest ogromnym przeżyciem emocjonalnym. Wielu moich pacjentów po pierwszej próbie mówi, że nie da rady dłużej znosić tak dużego stresu i niepewności. Paradoks polega na tym, że rezygnują, zanim ich realne szanse wzrosną. Dlatego już podczas pierwszej wizyty proszę pacjentów, by uzbroili się w cierpliwość, a najlepiej założyli, że będą próbować co najmniej trzykrotnie. Dopiero później mogą myśleć o rezygnacji.

Czy kobiety przeżywają nieudane próby zapłodnienia inaczej niż mężczyźni?

Z moich doświadczeń wynika, że kobiety są bardziej otwarte. Podczas wizyt mówią więcej na temat swoich nadziei, stresów i rozczarowań. Mężczyźni raczej milczą, ale widać po nich, że bardzo to wszystko przeżywają. Myślę, że każdy zabieg jest ogromnym doświadczeniem emocjonalnym i płeć nie ma tu znaczenia. Niepełnosprawni pacjenci wiedzą, że dla nich metoda in vitro to naprawdę ostatnia szansa na rodzicielstwo.

Małgorzata Rozenek-Majdan

A adopcja?

Nie znam się na kwestiach adopcyjnych, ale z opowieści swoich pacjentów, wiem, że jeden z wymogów dotyczy nienaruszonego stanu zdrowia potencjalnych opiekunów prawnych. Taki zapis niejako wykluczałby pary, w których choć jedna osoba jest niepełnosprawna.

 

Monika Łukasiewicz
Często jedyną szansą niepełnosprawnych na posiadanie potomstwa jest wdrożenie procedury sztucznego zapłodnienia

Jak inni lekarze odnoszą się do osób niepełnosprawnych starających się o dziecko? Czy w środowisku nie panuje przekonanie, że osoba niepełnosprawna nie będzie w stanie należycie wypełniać obowiązków rodzicielskich?

Myślę, że taka postawa może dotyczyć nie tylko lekarzy. W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, np. że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo. Ludzie lubią oceniać, jednak zadaniem personelu medycznego jest tylko i wyłącznie ocena tego, czy niepełnosprawna kobieta może donosić ciąże bez zagrożenia życia i zdrowia swojego lub dziecka. Jeśli uznają, że tak, warto wycofać się z dalszymi opiniami.

Co powinna zrobić niepełnosprawna kobieta, by dowiedzieć się, czy może bezpiecznie zajść w ciąże?

Najpierw udać się do ginekologa, który po wykonaniu rutynowych badań, oceni jej zdrowie reprodukcyjne. Oczywiście warto poszukać ginekologa, który ma doświadczenie w badaniu i prowadzeniu ciąży u kobiet z niepełnosprawnością ruchową. Ginekolog powinien skierować pacjentkę do ortopedy i urologa na dalsze konsultacje. Jeśli wszyscy specjaliści zgodzą się do co tego, że ciąża byłaby bezpieczna, kobieta może spokojnie zacząć starać się o dziecko.

kobieta na wózku

Jak przebiega ciąża w przypadku niepełnosprawnych pacjentek?

 Niepełnosprawność ruchowa plus ciąża znacznie zwiększa ryzyko choroby zatorowo-zakrzepowej, więc zalecane jest wdrożenie profilaktyczne tzw. heparyn drobnocząsteczkowych, które działają przeciwzakrzepowo. Oprócz tego, z powodu problemów z oddawaniem moczu, często w ciąży występują przewlekłe infekcje układu moczowego, które mogą przyczyniać się do poronienia. W miarę przebiegu ciąży i wzrostu brzucha pojawia się ucisk na przeponę i problemy z oddychaniem, zatem potrzebna jest gimnastyka oddechowa. Ciąża zwiększa ryzyko osteoporozy i anemii. Niezbędna jest dodatkowa suplementacja wapniem i żelazem. Ponadto, przyszłe mamy ze względu na swoją niepełnosprawność, często są częściowo lub całkowicie pozbawione czucia w okolicach miednicy mniejszej.  Istnieje więc obawa, że nie poczują skurczów zwiastujących poród. Często też poród zaczyna się dużo wcześniej, niż powinien.  Dlatego zazwyczaj przyjmuje się je do szpitala na oddział patologii ciąży jeszcze przed terminem porodu, gdzie pod stałą opieką lekarską czekają na rozpoczęcie akcji porodowej.

To wiele komplikacji.

Owszem, ale czy te komplikacje oznaczają, że niepełnosprawni nie mogą być rodzicami? Oczywiście, że nie. W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia? Wszystko jest kwestią właściwej opieki lekarskiej. Zamiast udawać, że nie ma problemu, a niepłodność nie jest chorobą, trzeba o tym głośno mówić i edukować społeczeństwo, by inaczej patrzyło na niepełnosprawnych chcących zostać rodzicami.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Macierzyństwo może być dobre dla twojej kariery

Dziecko przekreśli twoją karierę? Nie wierz w to! „Macierzyństwo uczy cierpliwości i umiejętności radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, a także sztuki negocjacji i komunikacji”

„Udajemy orgazmy, bo przyjmujemy za dużo sygnałów, jak wygląda udany seks, za dużo w tym presji. A przecież udany seks to dla każdego coś innego” – mówi edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

Salowa z 20-letnim stażem

„Ogólnie panująca znieczulica dotknęła również relacje lekarz – salowa. Dla lekarzy, ale i większości pielęgniarek, jesteśmy niezauważalne” – mówi Hanna Chudon, salowa z 20-letnim stażem

„Bardzo chciałabym powiedzieć, że świat jogi i samorozwoju jest zupełnie bezpieczny, ale tak niestety nie jest” – mówi Paulina Młynarska, autorka książki „Jesteś spokojem”

Zainteresują cię również:

Rozstępy

Rozstępy w ciąży – czym się smarować? Farmaceutka podpowiada, jakie składniki powinien zawierać skuteczny kosmetyk przeciw rozstępom

para w kuchni

Dieta na płodność. Dbaj o to, co jesz!

„Kończę ósmy miesiąc ciąży i wypełnia mnie lęk. Czuje się niegotowa, chciałabym jeszcze poczekać, pochodzić w ciąży jeszcze kilka miesięcy. Dlaczego się boję porodu?”

kobieta w ciąży

Czy wiesz, ile masz czasu na zajście w ciążę?

Johner Images / gettyimages

Masz nieprzyjemne doświadczenia z położnymi? Zobacz, co one same mówią o swojej pracy i rodzących kobietach. Może zmienisz o nich zdanie

Keira Knightley na premierze "Official Secrets"

Keira Knightley o macierzyństwie: to trzeci raz od porodu, gdy mam uczesane włosy

Płyn owodniowy jako naturalne środowisko dla rozwijającego się życia

Płyn owodniowy jako naturalne środowisko dla rozwijającego się życia

Łożysko - budowa i funkcje

Łożysko – budowa i funkcje

Aktywność po ciąży. Jak wrócić do treningów po ciąży?

Została mamą w wieku 16 lat

„Kobiety 30-letnie piszą do mnie, że jestem gówniarą i niepotrzebnie się chwalę synem. Że powinnam siedzieć w domu, zamiast wypisywać bzdury” – mówi Patrycja Koziej, która urodziła syna w wieku 16 lat

Hanna Lis chorowała na endometriozę. Opowiada, jak wyglądały je porody

Hanna Lis będąc w ciąży, usłyszała od lekarza: „nie donosi jej pani, lepiej przerwać”. Postawiła na swoim, dziś ma dwie dorosłe córki

Ashley Graham w ciąży

Ashley Graham pokazuje ciążowe krągłości i rozstępy. Jej nagranie powinna zobaczyć każda kobieta w ciąży!

Amy Schumer pokazuje, jak zareagowała na wieść o ciąży. Jej zdjęcie jest hitem sieci!

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

Masaż w ciąży

„Masaż w ciąży jest bezpieczny zarówno dla mamy  jak i dla dziecka, doskonale poprawia samopoczucie fizyczne i psychiczne” – mowi fizjoterapeutka Marlena Gadomska

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Jedyna w Polsce

„Wtedy myślałam, że jestem gorsza. Dopiero teraz zrozumiałam, że jestem wyjątkowa” – mówi Kinga Wawro, dziewczyna bez ręki pracująca w warsztacie samochodowym

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży / istockphoto.com

Trądzik w ciąży – skąd się bierze i co można z nim zrobić? Dermatolook odpowiada

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Trzy kobiety z sesji ciążowej. Mają na sobie zwiewne sukienki i pokazują brzuchy

Sesja ciążowa w eleganckiej i subtelnej odsłonie. Zdjęcia zapierają dech w piersiach!

5 rad, jak wrócić do udanego seksu po porodzie

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Grupa wsparcia to takie podlewanie trawnika. Mały zabieg pielęgnacyjny, który dużo daje” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Najpopularniejsze

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

„Życie człowieka, którym się zajmuję, nie może zależeć od tego czy mi smutno, czy jestem zły, czy się boję” – mówi Mateusz Sieradzan, znany na FB jako Pan Pielęgniarka

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?