Przejdź do treści

Żelazo hemowe i jego rola w organizmie

Żelazo hemowe i jego rola w organizmie
Żelazo hemowe i jego rola w organizmie
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie
Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie w medycynie
Ból sutków - kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Ból sutków – kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Maseczka - kobieta szyje na maszynie
„Maseczki. Proszę się częstować”. Akcja mieszkanki Otwocka podbiła internet
Kobiety w maseczkach - kronawirus
Powstanie aplikacja, która pomoże kontrolować rozprzestrzenianie się koronawirusa. Pracuje nad nią Ministerstwo Cyfryzacji
młoda kobieta
„Seks nie powinien boleć! Chyba, że tego chcesz” – mówi Katarzyna Koczułap

Żelazo hemowe przyswaja się w ludzkim organizmie znacznie lepiej od żelaza niehemowego. Jaka jest jego rola w organizmie? Gdzie można znaleźć jego najcenniejsze źródła?

Czym jest żelazo hemowe?

Żelazo (Fe) to bardzo ważny pierwiastek chemiczny wspomagający wiele procesów w organizmie człowieka. Jest to składnik mioglobiny, wielu enzymów. Żelazo można spotkać w śledzionie, wątrobie, szpiku kostnym.

Fe bierze udział w powstawaniu czerwonych krwinek, w reakcjach immunologicznych, syntezie DNA, powstawaniu neuroprzekaźników.

Niedobór żelaza w naszym organizmie obserwowany jest u wielu osób i może doprowadzić do wielu chorób (np. niedokrwistość – anemia).

Żelazo przyjmowane jest w dwóch postaciach: hemowym i niehemowym.

Żelazo hemowe można znaleźć tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego (zawierają nawet do 45% żelaza hemowego). Absorpcja żelaza hemowego jest stała dla organizmu ludzkiego. Żelazo w tej formie jest delikatne dla przewodu pokarmowego.

Sam hem, inaczej żelazoporfiryna to grupa prostetyczna wielu enzymów (można go spotkać w mioglobinie, hemoglobinie, cytochromach).

Hem ma budowę analogiczną do porfiryny. W jednej cząsteczce żelazoporfiryny porfiryna ma związany kation żelaza przez cztery wiązania N-Fe. Dwa wiązania nazywają się kowalencyjnymi, dwa koordynacyjnymi. Wszystkie cztery wiązania są tak samo ważne. Hem odpowiedzialny jest za nadanie białku i krwi koloru czerwonego.

Przy zaburzeniach hemu u człowieka występuje nadmierne wydalanie porfiryn w moczu.

W organizmach żywych istnieje wiele hemów (m.in. hem A, B, C, D, L, M, O, S). Różnią się one podstawnikami pierścienia porfirynowego. Jedna cząsteczka hemu może być powiązana z białkiem w sposób kowalencyjny lub niekowalencyjny. Żelazo hemowe  wchłania się na poziomie 25-35% z posiłków. Przyswajalność żelaza niehemowego jest znacznie niższa i wynosi do 2- 20%.

Żelazo hemowe u kobiet w ciąży

Podawanie niskiej dawki żelaza będącej kombinacją żelaza hemowego i niehemowego zapobiega niskiemu poziomowi hemoglobiny i transferyny na koniec ciąży.

Pacjentki przyjmujące placebo – Hb spadło poniżej 110 mg/l (p<0,05). Kobiety przyjmujące żelazo hemowe i niehemowe – tylko co 4 miała niedobór tego pierwiastka.

Największą skuteczność ma preparat zawierający duże dawki żelaza hemowego z fumaranem żelaza.

Wysokie dawki żelaza mogą prowadzić również do powstawania zaburzeń.

Badania kliniczne z randomizacją, podwójnie ślepą próbą potwierdziły dobrą tolerancję żelaza hemowego przez ciężarne i inne osoby. Pacjenci przyjmujący żelazo hemowe z fumaranem żelaza zgłaszali rzadziej występowanie skutków ubocznych niż osoby którym podawano wyższe dawki żelaza niehemowego.

Kobiety w ciąży szczególnie muszą dbać o siebie i swoje nienarodzone dziecko, aby te mogło się prawidłowo rozwijać w ich brzuchach.

Źródła żelaza hemowego

W pożywieniu żelaza hemowego możemy szukać w:

  • rybach;
  • owocach morza;
  • udźcu z indyka;
  • mięsie czerwonym;
  • wątróbce;
  • wołowinie;
  • podrobach;
  • jajkach.

W aptekach można znaleźć suplementy diety zawierające dwa rodzaje żelaza hemowego związane w cząsteczce hemoglobiny oraz żelazo organiczne.

UWAGA:  ich przyjmowanie należy skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta bierze leki

Jak prawidłowo brać witaminy? Z posiłkiem czy po? Których ze sobą nie łączyć? Tłumaczy farmaceutka

kobieta na łące

Żelazo – dlaczego może go brakować? Poznaj 9 oznak niedoboru żelaza

Dynia i pestki

Żelazo – jakie pełni funkcje w organizmie? Wyjaśnia dietetyczka

kobieta trzymająca suplementy

Suplementujesz magnez lub żelazo? Poznaj nowe zalecenia GIS dotyczące dziennych dawek

burger

Niedobór żelaza to najczęstszy brak pokarmowy. Jak sobie z nim poradzić? Sam szpinak nie pomoże

test krwii

Anemia: brak żelaza czy witaminy B12?

Niedobór żelaza podczas okresu a samopoczucie kobiet.

Niedobór żelaza podczas okresu obniża nastrój i wiąże się z ryzykiem depresji

Żelazo tylko w mięsie? Nic bardziej mylnego

7 suplementów stworzonych z myślą o kobietach

Suplementy dla kobiet – sprawdź, czy twój organizm ich nie potrzebuje

Laktoferyna a niedobór żelaza.

Laktoferyna a niedobór żelaza. Farmaceutka tłumaczy, dlaczego warto ją łączyć z preparatami żelaza

Way of Blonde

„Potrzebuję treningu, żeby rozsądnie myśleć i wyładować nadmiar energii”. Way of Blonde o sile kobiecej motywacji

Masz niedobór żelaza? Nie zapomnij o najważniejszych zasadach jego suplementacji

istockphoto.com

Uzupełnij braki. 8 najczęstszych niedoborów w diecie

Unsplash

„Masz za mało żelaza we krwi? Wbij kilka gwoździ do jabłek, później je wyjmij, a owoc zjedz!” Ostrzegamy przed tym niebezpiecznym trendem

Nie przesadź z małą czarną! Sprawdź, jakie są objawy przedawkowania kawy

Niedobór żelaza? Dieta roślinna sobie poradzi!

10 wegetariańskich źródeł żelaza

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Poznaj produkty bogate w żelazo!

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Poznaj produkty bogate w żelazo!

5 naturalnych źródeł żelaza

Węgiel

Węgiel aktywny – leczniczy środek na wiele dolegliwości

Wapń. Jakie są źródła wapnia? Czym grozi niedobór wapnia?

Wapń. Jakie są źródła wapnia? Czym grozi jego niedobór?

Sód

Sód – skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

Siarka

Siarka i jej rola w organizmie. Skutki niedoboru i przedawkowania, źródła

Potas

Potas i jego rola w organizmie – skutki niedoboru i nadmiaru, naturalne źródła

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości