Przejdź do treści

Zespół HELLP w ciąży – jakie są jego przyczyny i czym się objawia?

Kobieta w ciąży podczas konsultacji lekarskiej z powodu zespołu HELLP.
nenetus/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wirus
Lekarz Dawid Ciemięga o koronawirusie: Wirusy nie są żywe, więc dlaczego coś, co jest martwe, sparaliżowało cały świat?
kobieta leżąca w łóżku
Jak radzić sobie z okresem, kiedy umierasz z bólu? Instruktorka fitness ma dla nas kilka wskazówek
Tabletki wysypane z filki na leki
Zanieczyszczone leki na cukrzycę – badania wciąż trwają. Cukrzycy muszą poczekać
Czy operacje plastyczne są refundowane?
Operacje plastyczne. Ile kosztują operacje plastyczne?
Człowiek w masce siedzi na kanapie, na stole ma rolki papieru toaletowego
Koronawirus. WHO obala najpopularniejsze mity, które krążą wokół SARS-CoV-2

Zespół HELLP to ciężkie powikłanie po stanie rzucawkowym lub przedrzucawkowym. Schorzenie to jest charakterystyczne dla okresu ciąży. Objawy dotyczą głównie zaburzeń funkcjonowania wątroby.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Zespół HELLP (ang. HELLP syndrome) należy do jednego z kilku zespołów związanych z chorobami wątroby typowymi dla ciąży. Jest to czas, który sprzyja także ostremu stłuszczeniu wątroby oraz cholestazie ciężarnych. Zespół HELLP w ciąży pojawia się u około 0,5% wszystkich kobiet spodziewających się dziecka. Typowymi objawami są m.in. nadciśnienie, spadek liczby krwinek czerwonych oraz zwiększona aktywność enzymów wątrobowych.

Czym jest zespół HELLP?

W trakcie trwania ciąży może dochodzić do zaburzenia funkcjonowania wątroby. Często choroby wątrobowe są jednak nieswoiste dla ciąży, co oznacza, że pojawiły się w organizmie jeszcze przed ciążą. Zespół HELLP należy do tej grupy chorób wątroby, które są nierozerwalnie związane z ciążą. W większości przypadków są poprzedzone stanem przedrzucawkowym. Zazwyczaj choroba rozwija się w trzecim trymestrze ciąży. Jednakże zespół HELLP po porodzie może pojawić się już w 7 dobie. Po raz pierwszy chorobę opisano w 1982 roku.

Wskaźnik śmiertelności zespołu HELLP w ciąży waha się na poziomie około 2,5%. Dotyczy to zarówno zgonów matek, jak i dzieci. Jeśli w pierwszej ciąży u kobiety zdiagnozowano zespół HELLP, to w przypadku drugiej ciąży ryzyko to znacznie się zwiększa, do około 30%.

Kobieta w ciąży mierzy ciśnienie

Przyczyny zespołu HELLP

Przyczyna pojawienia się zespołu HELLP u kobiet w ciąży nie została dotychczas dokładnie opisana. U podłoża leżą m.in. skurcz naczyń krwionośnych, uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, a także nadmierna aktywacja płytek krwi. Ponadto obserwuje się włóknienie drobnych naczynek krwionośnych, co w konsekwencji może skutkować zmniejszeniem przepływu przez wątrobę. Z czasem w takich sytuacjach rozwija się martwica w obrębie hepatocytów, czyli komórek wątroby. W wyniku tego pojawia się ogniskowa martwica organu.

Martwica ta jest jednak dopiero początkiem kolejnych uszkodzeń. Na skutek martwicy dochodzi do krwawienia do przestrzeni okołowrotnych i zmniejszenia światła drobnych naczyń. Efektem tego jest hemoliza, czyli niszczenie erytrocytów (czerwonych krwinek). Innym rodzajem powikłania jest DIC (ang. disseminated intravascular coagulation), inaczej rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Polega ono na uruchomieniu patologicznych kaskad układu krzepnięcia i powstaniu wielu ognisk zakrzepowych w naczyniach.

Objawy zespołu HELLP

Pierwsze objawy zespołu HELLP mogą pojawić się u kobiet w ciąży około 20 tygodnia. Zazwyczaj zaczyna się od podwyższonego ciśnienia: skurczowe wynosi > 140 mm Hg, a rozkurczowe > 90 mm Hg. Pojawić się może również białkomocz (nie jest to jednak element konieczny do stwierdzenia stanu przedrzucawkowego) oraz wzrost stężenia kreatyniny, spadek liczby płytek krwi, obrzęk płuc, uszkodzenie wątroby oraz zaburzenia widzenia. Symptomami zespołu HELLP są bóle w nadbrzuszu, wymioty, szybki przyrost masy ciała, obrzęk twarzy, rąk i nóg (przez zatrzymanie wody w organizmie), nudności, anemia, zaburzenia krzepnięcia, wzrost poziomu kwasu moczowego i wzrost wskaźników wątrobowych w badaniu krwi.

Zobacz także

Zespół HELLP – leczenie

W przypadku zespołu HELLP nie istnieje leczenie przyczynowe. Często pierwszym krokiem jest rozwiązanie ciąży, szczególnie gdy objawom towarzyszy lekooporne wysokie ciśnienie tętnicze, silny ból w nadbrzuszu oraz rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Istnieje szansa zachowania ciąży, w przypadku gdy objawy zespołu HELLP są łagodne. Innym sposobem jest podawanie ciężarnej deksametazonu i heparyny drobnocząsteczkowej. Wówczas ciężarna musi być pod stałą obserwacją lekarza.

U kobiet w ciąży między połową drugiego a trzecim trymestrem można zastosować:

  • leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi,
  • transfuzję krwi,
  • kortykosteroidy – mają na celu przyspieszenie dojrzewania płodu,
  • siarczan magnezu – zmniejsza ryzyko pojawienia się drgawek.

Rokowanie w zespole HELLP

Rokowanie w zespole HELLP zależy od wielu czynników, w tym od masy dziecka i stopnia rozwoju jego narządów wewnętrznych (przede wszystkim płuc). Brak leczenia u kobiet w ciąży w 1 na 4 przypadków doprowadza do pojawienia się poważnych powikłań oraz zgonu. Śmiertelne przypadki stanowią około 1,1% w przypadku ciężarnych, a od 10–60% w przypadku dzieci, w zależności od etapu ciąży.

Możliwymi powikłaniami zespołu HELLP są: obrzęki i niewydolność płuc, odklejenie się łożyska oraz ostra niewydolność nerek i wykrzepianie wewnątrznaczyniowe u dziecka.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ważne jest, by nie zaprzeczać, że poronienie miało miejsce, ale iść dalej

„Ważne jest, by nie zaprzeczać, że poronienie miało miejsce, ale iść dalej” – mówi terapeutka i psychiatra

„Poronienie jest społecznie ignorowane, bo przecież można mieć następne dziecko, więc po co się nad tym rozwodzić”. Malina Błańska o dwukrotnym poronieniu

Kobieta w ciąży

Kobiety całują klamki gabinetów ginekologicznych. „Myślałam, że czas mojej ciąży będzie najpiękniejszym okresem w moim życiu, przez koronawirusa tak nie jest”

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Luteina podczas ciąży - jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Luteina podczas ciąży – jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Odczyn Coombsa - czym jest i jak interpretować wyniki?

Odczyn Coombsa – czym jest i jak interpretować wyniki?

Połóg - odchody połogowe / istock

Odchody połogowe. Położna Kasia wyjaśnia, czym są i jak powinna wyglądać higiena po porodzie

"Kazano mi wybierać: albo sekcja zwłok, albo wydanie ciała do pogrzebu"

„Nie, nie, na sali porodowej martwych dzieci się nie rodzi”

Tycie w ciąży - ile to zdrowo, ile zbyt dużo?

Tycie w ciąży – ile to zdrowo, ile zbyt dużo?

usg ciążowe

Drugi trymestr ciąży – czego powinnaś się spodziewać?

kobieta w ciąży

Ciąża a koronawirus. Co powinnaś wiedzieć?

Objawy poronienia – późnego i wczesnego

Poronienie wczesne i późne – objawy

Poronienie. Co dzieje się w psychice kobiety, która straciła nienarodzone dziecko? Odpowiada psycholog Anna Bajkowska

Dr Wojciech Falęcki

Odporność kobiet w ciąży. Dr Wojciech Falęcki o tym, jak powinno się o nią zadbać

kobieta w ciąży

Kolka nerkowa w ciąży – przyczyny, diagnostyka i leczenie. Co powinnaś o niej wiedzieć?

Izabela Dembińska / fot. Monika Ostrowska

,,Pierwsze chwile z noworodkiem” autorstwa położnej Izabeli Dembińskiej to spojrzenie na świat nowonarodzonego człowieka z jego perspektywy. Premiera książki już 11 marca 2020 r.!

Wypadanie włosów po ciąży / ArthurHidden/Freepik

Wypadanie włosów po ciąży. Kiedy to poważny problem, którego nie możemy bagatelizować?

badanie krwii, test, ciążą

Test ciążowy z krwi – kiedy go zrobić i jak interpretować wynik?

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Czy test ciążowy z drogerii jest wiarygodny?

Czy test ciążowy z drogerii jest wiarygodny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Amy Schumer w czerwonej sukience pozuje na ściance

Amy Schumer już po kolejnym etapie zapłodnienia in vitro. „Dziękuję za wasze wsparcie, jest ogromnie pokrzepiające”

Co może mieć wpływ na wynik testu ciążowego?

Brzuch po ciąży. Fizjoterapeuta tłumaczy, dlaczego nie zawsze wraca do formy

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.