Przejdź do treści

Zespół HELLP w ciąży – jakie są jego przyczyny i czym się objawia?

Kobieta w ciąży podczas konsultacji lekarskiej z powodu zespołu HELLP.
nenetus/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wszyscy kłamiemy. Wiesz, którym typem kłamcy jesteś? Sprawdź i zastanów się, czy warto
Jak dobrze się kłócić? Poznaj 5 kroków do udanej i dojrzałej kłótni
Refluks żołądkowo-przełykowy: objawy i dieta
Refluks żołądkowo-przełykowy: jakie są objawy? Czego powinnaś unikać?
Jak biegać, żeby schudnąć?
Po wielkanocnym biesiadowaniu trzeba spalić nadmiar kalorii. Podpowiadamy, jak biegać, aby chudnąć
Dziewczyna „chłopięca” czy”dziewczęca”? Po co w ogóle wybierać?! Zobacz świetne zdjęcia, które przełamują ten stereotypowy podział

Zespół HELLP to ciężkie powikłanie po stanie rzucawkowym lub przedrzucawkowym. Schorzenie to jest charakterystyczne dla okresu ciąży. Objawy dotyczą głównie zaburzeń funkcjonowania wątroby.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Zespół HELLP (ang. HELLP syndrome) należy do jednego z kilku zespołów związanych z chorobami wątroby typowymi dla ciąży. Jest to czas, który sprzyja także ostremu stłuszczeniu wątroby oraz cholestazie ciężarnych. Zespół HELLP w ciąży pojawia się u około 0,5% wszystkich kobiet spodziewających się dziecka. Typowymi objawami są m.in. nadciśnienie, spadek liczby krwinek czerwonych oraz zwiększona aktywność enzymów wątrobowych.

Czym jest zespół HELLP?

W trakcie trwania ciąży może dochodzić do zaburzenia funkcjonowania wątroby. Często choroby wątrobowe są jednak nieswoiste dla ciąży, co oznacza, że pojawiły się w organizmie jeszcze przed ciążą. Zespół HELLP należy do tej grupy chorób wątroby, które są nierozerwalnie związane z ciążą. W większości przypadków są poprzedzone stanem przedrzucawkowym. Zazwyczaj choroba rozwija się w trzecim trymestrze ciąży. Jednakże zespół HELLP po porodzie może pojawić się już w 7 dobie. Po raz pierwszy chorobę opisano w 1982 roku.

Wskaźnik śmiertelności zespołu HELLP w ciąży waha się na poziomie około 2,5%. Dotyczy to zarówno zgonów matek, jak i dzieci. Jeśli w pierwszej ciąży u kobiety zdiagnozowano zespół HELLP, to w przypadku drugiej ciąży ryzyko to znacznie się zwiększa, do około 30%.

Kobieta w ciąży mierzy ciśnienie

Przyczyny zespołu HELLP

Przyczyna pojawienia się zespołu HELLP u kobiet w ciąży nie została dotychczas dokładnie opisana. U podłoża leżą m.in. skurcz naczyń krwionośnych, uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, a także nadmierna aktywacja płytek krwi. Ponadto obserwuje się włóknienie drobnych naczynek krwionośnych, co w konsekwencji może skutkować zmniejszeniem przepływu przez wątrobę. Z czasem w takich sytuacjach rozwija się martwica w obrębie hepatocytów, czyli komórek wątroby. W wyniku tego pojawia się ogniskowa martwica organu.

Martwica ta jest jednak dopiero początkiem kolejnych uszkodzeń. Na skutek martwicy dochodzi do krwawienia do przestrzeni okołowrotnych i zmniejszenia światła drobnych naczyń. Efektem tego jest hemoliza, czyli niszczenie erytrocytów (czerwonych krwinek). Innym rodzajem powikłania jest DIC (ang. disseminated intravascular coagulation), inaczej rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Polega ono na uruchomieniu patologicznych kaskad układu krzepnięcia i powstaniu wielu ognisk zakrzepowych w naczyniach.

Objawy zespołu HELLP

Pierwsze objawy zespołu HELLP mogą pojawić się u kobiet w ciąży około 20 tygodnia. Zazwyczaj zaczyna się od podwyższonego ciśnienia: skurczowe wynosi > 140 mm Hg, a rozkurczowe > 90 mm Hg. Pojawić się może również białkomocz (nie jest to jednak element konieczny do stwierdzenia stanu przedrzucawkowego) oraz wzrost stężenia kreatyniny, spadek liczby płytek krwi, obrzęk płuc, uszkodzenie wątroby oraz zaburzenia widzenia. Symptomami zespołu HELLP są bóle w nadbrzuszu, wymioty, szybki przyrost masy ciała, obrzęk twarzy, rąk i nóg (przez zatrzymanie wody w organizmie), nudności, anemia, zaburzenia krzepnięcia, wzrost poziomu kwasu moczowego i wzrost wskaźników wątrobowych w badaniu krwi.

Zobacz także

Zespół HELLP – leczenie

W przypadku zespołu HELLP nie istnieje leczenie przyczynowe. Często pierwszym krokiem jest rozwiązanie ciąży, szczególnie gdy objawom towarzyszy lekooporne wysokie ciśnienie tętnicze, silny ból w nadbrzuszu oraz rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Istnieje szansa zachowania ciąży, w przypadku gdy objawy zespołu HELLP są łagodne. Innym sposobem jest podawanie ciężarnej deksametazonu i heparyny drobnocząsteczkowej. Wówczas ciężarna musi być pod stałą obserwacją lekarza.

U kobiet w ciąży między połową drugiego a trzecim trymestrem można zastosować:

  • leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi,
  • transfuzję krwi,
  • kortykosteroidy – mają na celu przyspieszenie dojrzewania płodu,
  • siarczan magnezu – zmniejsza ryzyko pojawienia się drgawek.

Rokowanie w zespole HELLP

Rokowanie w zespole HELLP zależy od wielu czynników, w tym od masy dziecka i stopnia rozwoju jego narządów wewnętrznych (przede wszystkim płuc). Brak leczenia u kobiet w ciąży w 1 na 4 przypadków doprowadza do pojawienia się poważnych powikłań oraz zgonu. Śmiertelne przypadki stanowią około 1,1% w przypadku ciężarnych, a od 10–60% w przypadku dzieci, w zależności od etapu ciąży.

Możliwymi powikłaniami zespołu HELLP są: obrzęki i niewydolność płuc, odklejenie się łożyska oraz ostra niewydolność nerek i wykrzepianie wewnątrznaczyniowe u dziecka.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby