Przejdź do treści

Zespół HELLP w ciąży – jakie są jego przyczyny i czym się objawia?

Kobieta w ciąży podczas konsultacji lekarskiej z powodu zespołu HELLP.
nenetus/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Zespół HELLP to ciężkie powikłanie po stanie rzucawkowym lub przedrzucawkowym. Schorzenie to jest charakterystyczne dla okresu ciąży. Objawy dotyczą głównie zaburzeń funkcjonowania wątroby.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Zespół HELLP (ang. HELLP syndrome) należy do jednego z kilku zespołów związanych z chorobami wątroby typowymi dla ciąży. Jest to czas, który sprzyja także ostremu stłuszczeniu wątroby oraz cholestazie ciężarnych. Zespół HELLP w ciąży pojawia się u około 0,5% wszystkich kobiet spodziewających się dziecka. Typowymi objawami są m.in. nadciśnienie, spadek liczby krwinek czerwonych oraz zwiększona aktywność enzymów wątrobowych.

Czym jest zespół HELLP?

W trakcie trwania ciąży może dochodzić do zaburzenia funkcjonowania wątroby. Często choroby wątrobowe są jednak nieswoiste dla ciąży, co oznacza, że pojawiły się w organizmie jeszcze przed ciążą. Zespół HELLP należy do tej grupy chorób wątroby, które są nierozerwalnie związane z ciążą. W większości przypadków są poprzedzone stanem przedrzucawkowym. Zazwyczaj choroba rozwija się w trzecim trymestrze ciąży. Jednakże zespół HELLP po porodzie może pojawić się już w 7 dobie. Po raz pierwszy chorobę opisano w 1982 roku.

Wskaźnik śmiertelności zespołu HELLP w ciąży waha się na poziomie około 2,5%. Dotyczy to zarówno zgonów matek, jak i dzieci. Jeśli w pierwszej ciąży u kobiety zdiagnozowano zespół HELLP, to w przypadku drugiej ciąży ryzyko to znacznie się zwiększa, do około 30%.

Kobieta w ciąży mierzy ciśnienie

Przyczyny zespołu HELLP

Przyczyna pojawienia się zespołu HELLP u kobiet w ciąży nie została dotychczas dokładnie opisana. U podłoża leżą m.in. skurcz naczyń krwionośnych, uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, a także nadmierna aktywacja płytek krwi. Ponadto obserwuje się włóknienie drobnych naczynek krwionośnych, co w konsekwencji może skutkować zmniejszeniem przepływu przez wątrobę. Z czasem w takich sytuacjach rozwija się martwica w obrębie hepatocytów, czyli komórek wątroby. W wyniku tego pojawia się ogniskowa martwica organu.

Martwica ta jest jednak dopiero początkiem kolejnych uszkodzeń. Na skutek martwicy dochodzi do krwawienia do przestrzeni okołowrotnych i zmniejszenia światła drobnych naczyń. Efektem tego jest hemoliza, czyli niszczenie erytrocytów (czerwonych krwinek). Innym rodzajem powikłania jest DIC (ang. disseminated intravascular coagulation), inaczej rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Polega ono na uruchomieniu patologicznych kaskad układu krzepnięcia i powstaniu wielu ognisk zakrzepowych w naczyniach.

Objawy zespołu HELLP

Pierwsze objawy zespołu HELLP mogą pojawić się u kobiet w ciąży około 20 tygodnia. Zazwyczaj zaczyna się od podwyższonego ciśnienia: skurczowe wynosi > 140 mm Hg, a rozkurczowe > 90 mm Hg. Pojawić się może również białkomocz (nie jest to jednak element konieczny do stwierdzenia stanu przedrzucawkowego) oraz wzrost stężenia kreatyniny, spadek liczby płytek krwi, obrzęk płuc, uszkodzenie wątroby oraz zaburzenia widzenia. Symptomami zespołu HELLP są bóle w nadbrzuszu, wymioty, szybki przyrost masy ciała, obrzęk twarzy, rąk i nóg (przez zatrzymanie wody w organizmie), nudności, anemia, zaburzenia krzepnięcia, wzrost poziomu kwasu moczowego i wzrost wskaźników wątrobowych w badaniu krwi.

Zobacz także

Zespół HELLP – leczenie

W przypadku zespołu HELLP nie istnieje leczenie przyczynowe. Często pierwszym krokiem jest rozwiązanie ciąży, szczególnie gdy objawom towarzyszy lekooporne wysokie ciśnienie tętnicze, silny ból w nadbrzuszu oraz rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Istnieje szansa zachowania ciąży, w przypadku gdy objawy zespołu HELLP są łagodne. Innym sposobem jest podawanie ciężarnej deksametazonu i heparyny drobnocząsteczkowej. Wówczas ciężarna musi być pod stałą obserwacją lekarza.

U kobiet w ciąży między połową drugiego a trzecim trymestrem można zastosować:

  • leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi,
  • transfuzję krwi,
  • kortykosteroidy – mają na celu przyspieszenie dojrzewania płodu,
  • siarczan magnezu – zmniejsza ryzyko pojawienia się drgawek.

Rokowanie w zespole HELLP

Rokowanie w zespole HELLP zależy od wielu czynników, w tym od masy dziecka i stopnia rozwoju jego narządów wewnętrznych (przede wszystkim płuc). Brak leczenia u kobiet w ciąży w 1 na 4 przypadków doprowadza do pojawienia się poważnych powikłań oraz zgonu. Śmiertelne przypadki stanowią około 1,1% w przypadku ciężarnych, a od 10–60% w przypadku dzieci, w zależności od etapu ciąży.

Możliwymi powikłaniami zespołu HELLP są: obrzęki i niewydolność płuc, odklejenie się łożyska oraz ostra niewydolność nerek i wykrzepianie wewnątrznaczyniowe u dziecka.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Trzy typy kobiet w ciąży – sprawdź, którym jesteś ty albo twoja koleżanka

Czego nie robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Czego nie powinnyśmy robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł

Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Zabiegi stomatologiczne w ciąży / istock

Ciąża i karmienie piersią a zabiegi stomatologiczne. Tata Stomatolog wymienia fakty i mity, które słyszy w gabinecie

Bolesny obrzęk stóp w ciąży. Jak pomoże osteopatiia?

Bolesny obrzęk stóp w ciąży – jak może pomóc osteopata? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Bóle podżebrowe w ciąży - jak może pomóc osteopatia?

Bóle podżebrowe w ciąży – jak może pomóc osteopatia? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Czym jest osteopatia ginekologiczna? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Czym jest osteopatia ginekologiczna? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Ciąża a miesiączka / istock

Czy można zajść w ciążę podczas okresu? „Pani Miesiączka” obala popularne mity

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Zielone warzywa liściaste a kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) – źródła, niedobór, nadmiar i suplementacja

Pani Fizjotrener pokazała, jak naprawdę wyglądają brzuchy po ciąży. "Bądźcie dla siebie wyrozumiałe i łaskawe"

Pani Fizjotrener pokazała, jak naprawdę wyglądają brzuchy po ciąży. „Bądźcie dla siebie wyrozumiałe i łaskawe”

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Psycholog Niepłodności o ciąży po poronieniu. „Kobietom towarzyszy poczucie winy, bo dookoła słyszą: ‚Powinnaś się cieszyć’, ,’Nie myśl źle, bo jeszcze coś się stanie’. To błędne koło”

Psycholog Niepłodności o ciąży po poronieniu. „Kobietom towarzyszy poczucie winy, bo dookoła słyszą: ‚Powinnaś się cieszyć’, ,’Nie myśl źle, bo jeszcze coś się stanie’. To błędne koło”

Ciąża – fakty i mity. Fundacja #SEXEDpl znowu mówi o rzeczach, o których często milczą rodzice nastolatków

Ciąża – fakty i mity. Fundacja #SEXEDpl znowu mówi o rzeczach, o których często milczą rodzice nastolatków

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta w ciąży

Czy warto szczepić się przeciw krztuścowi w ciąży? Dr Michał Strus odpowiada

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę