Przejdź do treści

Zespół policystycznych jajników – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta cierpiąca na zespół policystycznych jajników
Fot. New Africa / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
leki a alkohol
Przyjmujesz leki na alergię i zamierzasz wypić lampkę wina? Sprawdź, co mówi alergolog
Jak można się zarazić zapaleniem wątroby typu C? Pozytywna Doktor wyjaśnia
W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała
szkołą
„Od tego, czy twoje dziecko zdobędzie czerwony pasek na świadectwie, nie będzie zależeć, czy będzie szczęśliwe i czy znajdzie pracę”
Przed tobą urlop? Uważaj na poparzenie słoneczne!

Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest zaburzeniem endokrynologicznym o nie do końca wyjaśnionej etiologii. Charakterystycznym objawem jest obecność torbieli na jajnikach i związane z nimi zaburzenia miesiączkowania. Leczenie PCOS jest utrudnione ze względu na brak czynnika, który powoduje te problemy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zespół policystycznych jajników od wielu lat jest wyzwaniem dla lekarzy. Spekuluje się, że do jego powstania przyczyniają się predyspozycje genetyczne, ale teoria ta nie została poparta żadnymi dowodami. Obecnie nie ma terapii, która całkowicie wyleczyłaby tę chorobę. Stosowane przy zespole policystycznych jajników leczenie może jedynie złagodzić objawy.

Co to jest zespół policystycznych jajników?

Zespół policystycznych jajników (ang. polycystic ovary syndrome, skrót: PCOS) to zaburzenie o podłożu endokrynologiczno-metabolicznym, którego przyczyny nie zostały do końca wyjaśnione. Choroba została zdiagnozowana i opisana w 1935 roku przed dwóch amerykańskich lekarzy – Steina i Leventhala. Określa się ją również mianem wielotorbielowatości jajników, ponieważ w jego przebiegu można zaobserwować stale tworzące się torbiele w obu jajnikach. Ma to wpływ na zajście w ciążę.

kobiete w ciazy boli brzuch

Zespół policystycznych jajników – przyczyny

Przyczyn powstawania tego zaburzenia do tej pory nie wyjaśniono. Od lat stanowi ono wyzwanie lekarzy i naukowców. Przypuszcza się jedynie, że na zachorowanie mają wpływ predyspozycje genetyczne, zaburzenia hormonalne oraz endokrynologiczne związane z insulinoopornością. Mnogość potencjalnych czynników sprawia, że pomimo wyraźnych objawów, prawidłowe rozpoznanie PCOS wciąż jest utrudnione.

Zespół policystycznych jajników a ciąża

Przy zespole policystycznych jajników objawy są dość charakterystyczne, ale do prawidłowego rozpoznania potrzeba jest diagnostyka obrazowa i laboratoryjna.

Istotny dla tego zaburzenia jest obraz jajników uwidoczniony w badaniu ultrasonograficznym dróg rodnych (USG). Powstają w nich liczne pęcherzyki, ale komórka jajowa nie jest w stanie dotrzeć do jajowodu, czego skutkiem są torbiele i bezowulacyjne cykle. Brak owulacji jest równoznaczny z niepłodnością i niemożnością zajścia w ciążę. Jest to dramat dla wielu starających się o dziecko.

Zespół policystycznych jajników – objawy

Objawy PCOS to nie tylko brak owulacji, ale także zaniki miesiączki. Brak okresu jest spowodowany obecnością męskich hormonów – androgenów, które są przyczyną jeszcze innych zmian w organizmie kobiety. Nadwyżka tych hormonów wiąże się z nadmiarem owłosienia (hirsutyzm), które jest widoczne w okolicach twarzy i piersi, co dla kobiety jest powodem do kompleksów.

Inne symptomy zespołu policystycznych jajników: tycie bez konkretnej przyczyny, łysienie, trądzik i łojotok oraz zmiany skórne o brązowym zabarwieniu.

Zespół policystycznych jajników jest trudnym przeciwnikiem. Do jego rozpoznania potrzeba szeregu badań diagnostycznych.

Zobacz także

Zespół policystycznych jajników – badania

Kluczowym badaniem diagnostycznym przy zespole policystycznych jajników jest USG. W obrazie ultrasonograficznym widoczne są liczne torbiele, co odpowiada charakterystyce tego schorzenia. Żeby potwierdzić diagnozę, kobieta musi wykonać dodatkowo podstawowe badania laboratoryjne (krzywa cukrowa i insulinowa, lipidogram) oraz hormonalne (LH, FSH, androstendion, testosteron, SHBG, prolaktyna).

Jak leczyć zespół policystycznych jajników?

Stosowane w przypadku zespołu policystycznych jajników leczenie ma złagodzić objawy i zatrzymać dalszy rozwój choroby, co może pomóc w uregulowaniu gospodarki hormonalnej i przywróceniu płodności. Terapia jest uwarunkowana potrzebami pacjentki, ponieważ nie wszystkie kobiety chcą zajść w ciążę.

Pacjentce, która chce zajść w ciążę, proponuje się stymulację jajeczkowania. Jeśli kobieta nie planuje potomstwa, może zażywać doustnie tabletki antykoncepcyjne, które wyrównają cykle i przywrócą miesiączki.

W leczeniu PCOS pomocne wydają się zabiegi operacyjne, ale są to rzadko stosowane metody. U niektórych pań wykonuje się kauteryzację jajników (nakłucie torbieli na jajniku) lub ich klinową resekcję.

Zespół policystycznych jajników – leczenie naturalne i dieta

Leczenie naturalne PCOS należy traktować jedynie jako wspomagające. Preparaty roślinne trzeba przyjmować bardzo długo, zanim pojawią się pierwsze efekty. Jednym z najczęściej stosowanych ziół jest niepokalanek. Roślina pomaga wyrównać cykle i zmniejszyć zespół napięcia przedmiesiączkowego. W aptekach i sklepach zielarskich niepokalanka można kupić w postaci suszu ziołowego lub tabletek do połykania. Wspomagać się można także koenzymem Q10 i witaminą D3.

Konieczne jest natomiast zastosowanie diety przy zespole policystycznych jajników. Właściwie dobrane menu pozwoli zmniejszyć wagę. Pacjentki z PCOS powinny unikać cukrów prostych i nasyconych kwasów tłuszczowych, a także przetworzonej żywności w codziennym jadłospisie. Posiłki powinny obfitować w owoce i warzywa oraz w produkty pełnoziarniste. Poprawa samopoczucia powinna nastąpić po kilku miesiącach.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Drosdzol-Cop A., Tymińska-Bandoła A., Bil A., Zespół policystycznych jajników u nastolatek – diagnostyka i leczenie, Medycyna po dyplomie 03/2017.
2. Drosdzol-Cop A., Sidło-Stawowy A., Sajdak D., Skrzypulec-Plinta V., Rozpoznanie zespołu policystycznych jajników u dziewcząt, Ginekol Pol. 2014, 85, 145–148.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?