Przejdź do treści

„Kiedy uprawiamy ziemię, zaczynamy pracę wiosną i kończymy ją późną jesienią. Zimą ziemia odpoczywa. Tak samo jest z naszym organizmem i jego energią” – mówi Maria Nowak-Szabat, nauczycielka ajurwedy

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobiety w maseczkach - koronawirus
Koronawirus w Polsce. Minister zdrowia zapowiada zniesienie obowiązku noszenia maseczek
Świerzbiączka - objawy i przyczyny
Świerzbiączka – objawy i przyczyny
Testy na alergię / istock
Czy to na pewno alergia?
Ciepłe mleko na bezsenność?
Ciepłe mleko na bezsenność?
5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku
5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

– Zima jest okresem, który nas znakomicie wzmacnia, jeśli się troskę o siebie odpowiednio rozegra, w przeciwieństwie do lata, które osłabia naszą energię życiową. – mówi Maria Nowak-Szabat, nauczycielka Aaurwedy. Rozmawiamy jak wg ajurwedy inwestować w siebie zimą, co jeść a co pić.

Marta Chowaniec: Co daleka indyjska ajurweda proponuje zimnej Polsce?

Maria Nowak-Szabat: Czas to wyjaśnić raz na zawsze (śmiech). Ajurwedzie jest blisko do polskiego klimatu. Najstarsze znaleziska archeologiczne potwierdzające praktykę ajurwedy pochodzą z terenów obecnych północnych Indii i Pakistanu. [Klimat w tym regionie jest umiarkowanie ciepły. Średnia roczna temperatura wynosi 19.1 °C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń, a czerwiec – najcieplejszym, podobnie jak w Polsce – przyp. red.]. Sama mieszkam na podlaskiej wsi i praktykuję ten holistyczny system medyczny. Wg ajurwedy każdy z nas rodzi się – jak ja to mówię – z asami w rękawie i piętami Achillesowymi. Ajurweda pomaga wzmocnić te pierwsze i poradzić sobie z drugimi, o każdej porze roku. Od 1979 roku jako koncepcja zdrowia i terapii jest uznawana przez Światową Organizację Zdrowia.

W jaki sposób ajurweda rozumie zimę?

Kiedy uprawiamy ziemię, zaczynamy pracę wiosną i kończymy ją późną jesienią. Zimą ziemia odpoczywa. Tak samo jest z naszym organizmem i jego energią. Możemy w siebie inwestować na różne sposoby od wiosny do jesieni. Zimą troszczymy się o siebie w inny sposób: zwalniamy, spuszczamy z tonu, odpoczywamy, regenerujemy się. Zima jest okresem, który nas znakomicie wzmacnia, jeśli się troskę o siebie odpowiednio rozegra, w przeciwieństwie do lata, które osłabia naszą energię życiową.

Proszę opowiedzieć o tej trosce o siebie zimą.

Jak o każdej porze roku polecam spacery – to przede wszystkim. Zima jest czasem, w której ciepłe jedzenie jest podstawą na talerzach. Jest w tej chwili sporo trendów żywieniowych, które polecają jedzenie surowych warzyw i owoców, często z zagranicy, zimnych, sproszkowanych superfoods i wysoko przetworzonej żywności. A wystarczy sięgnąć do naszej polskiej tradycji. Zima jest czasem na rozgrzewające, gotowane jedzenie. Zima jest czasem piekarnika. Pieczmy warzywa, mięsa i pijmy ciepłe napoje.

AJURWEDA - naturalna droga do zdrowia

Jakie jest najlepsze ciepłe śniadanie? Zaraz, wiem – owsianka, jak ja jej nie lubię!

Hahaha, również nie lubię owsianki. Ale wybór śniadania na ciepło jest naprawdę duży. W moim domu kupujemy cztery torby płatków – owsiane, żytnie, jęczmienne i orkiszowe i z tego komponujemy swoją mieszankę. Polecam także dobrej jakości jajka, które są świetnym pomysłem na śniadanie w zimowe dni.

 Co pić, żeby się rozgrzać?

W Polsce najczęściej pijemy czarną herbatę z cytryną lub herbatę owocową czy zieloną. Ważna informacja – tego rodzaju napoje mają działanie wychładzające i wysuszające. Ajurweda doskonale wie, że ludzie czasami lubią sobie dogodzić rzeczami, które niekoniecznie są dla nich korzystne. Proponuje remedium. Do takich napojów dodajmy przyprawy, zioła czy owoce, które rozgrzewają np. cynamon, plaster imbiru, goździki. Do kawy – kardamon, cynamon. Ciekawie smakuje kawa gotowana z polskim kminkiem. Polecam także zieloną herbatę z prażonym ryżem tzw. genmaicha.

Czym jeszcze warto zająć się zimą wg zasad ajurwedy, żeby się wzmocnić?

Zimą warto wzmocnić wątrobę. Polacy są gorącym narodem. Wątroba ma dużo pracy do wykonania na poziomie ciała i na poziomie umysłu. Reaguje na poirytowanie, złość, skłonność do oceniania. Gorzki smak to pierwsza pomoc dla wątroby. Ajurweda uczy, że zawiera się on w przyprawach. Mogą to być zarówno przyprawy orientalne jak: kmin, kurkuma i kozieradka, ale mogą być to też przyprawy z polskiej tradycji: majeranek, macierzanka, tymianek czy włoskie: oregano, bazylia, ziele angielskie, liść laurowy. Są to przyprawy, które miały swoje miejsce na półce w kuchni mojej babci, były w użyciu przez cały rok, a zwłaszcza zimą.

Szczególnie godna polecenia jest kurkuma. Mówi się o niej w ajurwedzie, że jest gabinetem lekarskim w słoiku. Ma właściwości bardzo potrzebne zimą, usprawnia trawienie, poprawia wygląd skóry. Można ją dodawać i do słodkich i wytrawnych dań. Poprawia smak rosołu. Raczej nie jemy kurkumy na surowo. W większości przepisów trzeba ją zagotować. Jak wszędzie, potrzebny jest umiar i zrozumienie, jak ją stosować, zamiast dodawania dosłownie do wszystkiego.

Hmm…, co pani sądzi o modzie na przyprawy, bo kurkuma jest w tej chwili bardzo modna tak jak imbir, swego czasu była też bardzo modna spirulina. Każda z przypraw ma swój czas i jest lansowana w mediach lifestylowych.

 To pokazuje naszą tendencję do wycinkowości, nadmiernego przywiązywanie się do szczegółów i ignorowania całości. Życie jest dobre, zdrowe i pełne. Nawet gdyby kurkuma byłaby płynnym złotem, to za mało do szczęścia. Jeśli się poznaje ajurwedę w pełny sposób, który dotyczy i funkcjonowania w ciele, w emocjach, sercu, relacjach i pracy, to można zobaczyć siebie w pełni – niczym w dużym i pięknym kryształowym lustrze. Wycinkowe zalecenie – typu posypuj wszystko kurkumą, nacieraj się olejem kokosowym, jedz spirulinę – to jest obraz, który przypomina odbicie w jednym kawałku lustra, które rozbiło się na sto kawałków. Trochę widać, ale fragmentarycznie i wycinkowo, nie da tego samego obrazu, co całe lustro.

Dokładność przychodzi z czasem. Sama zajmuję się ajurwedą kilkanaście lat i codziennie pogłębiam, to co wiem. Ajurweda dotyczy i tego, co się je i tego jak się odpoczywa i bycia z ludźmi. Obraz jest szeroki, nie wycinek, nie jeden produkt.

Żeby tak było, to odkrywajmy to, co nam leży na tej polskiej wątrobie.

Drugi element, który wzmacnia wątrobę, to warzywa, które mają smak gorzki i dużo błonnika: cykoria, brukselka, jarmuż. Są sezonowe, dostępne w zimie. Jedzenie sezonowe dla naszych babć było naturalne. Pamiętam zapach warzyw wyciągniętych z kopca lub piwnicy.

Ajurweda uczy, że każda pora roku dostarcza nam w swoich plonach to, czego najbardziej potrzebujemy. Na poziomie smaku i właściwości zdrowotnych. Często pytam osoby, które zgłaszają się do mnie po porady żywieniowe, czy miały w rodzinie taką mądrą kobietę. I odpowiadają, że miały babcię, ciocię czy mamę, które gotowały lokalnie, sezonowo i z przyprawami. Mądrość ajurwedyjska jest często podobno do mądrości tych polskich kobiet. Warto do niej sięgnąć i czerpać z tego, co jest. Łatwo wytłumaczyć to na przykładzie buraków. Trudno zrobić dobry zakwas z buraków w lecie, on służy nam zimą. To zresztą znakomite polskie warzywo, trudno szukać do w sklepach w Irlandii czy w Włoch w takiej postaci jak u nas. W zagranicznych sklepach jest on najczęściej obrany, gotowany i sprzedawany w foliowych torebkach. Surowy burak to polska tradycja. Burak wspomaga wątrobę i woreczek żółciowy, jest doskonałym partnerem do tłustych ciężkich dań.

Mamy też innego buraka w naszym kraju, cukrowego. Co z tym cukrem?

Gdybym miała przygotować kurs online o cukrze, bo w takiej formule najczęściej pracuję, miałby tytuł „Ciało, umysł, duch”. Za potrzebą jedzenia słodkiego, zawsze jest konkretna potrzeba związana z ciałem, ale przede wszystkim z emocjami, z poczuciem swojego miejsca na ziemi. Ważne w tym kontekście pytania to: czy ja wiem, kim jestem, dokąd dążę i jaki jest mój cel w życiu. Warto je sobie zadać i spokojnie nasłuchiwać odpowiedzi. W kontekście czekolady dobrze byłoby się przyjrzeć innym pytaniom: co jest źródłem miłości w moim życiu, skąd ją czerpię, co mnie zasila, o kocham, czy kocham samego siebie. Jeśli w dzieciństwie czuliśmy deficyt miłości, można zjeść tonę czekolady i dalej czuć niedosyt. Słodki smak wiąże się z poczuciem bezpieczeństwa, byciem kochanym, przytulanym, którego braki rekompensujemy sobie słodkimi objęciami czekolady.

Miewam klientów, którzy podchodzą do ajurwedy jak do konwencjonalnej apteki. Zmienia się tylko źródło, ale nie nastawienie. Droga ajurwedyjska jest inną drogą, to budowanie świadomości, czym jest życie, jak się o nie troszczyć, jak wzmacniać swoje mocne strony. To wykracza poza zalecenia typu: połknij tabletkę z kurkumą albo dolej oleju lnianego do porannej owsianki. Ajurweda pojmuje zdrowie szeroko. Wprowadzane zmiany idą może trochę wolniej, ale są one długotrwałe i oporne na wichry trendów i mód; tego, co przyjaciółka powie, co przeczytaliśmy w mediach. Co ważne ajurwedę można wprowadzać w życie od zaraz, jest prosta i bardzo tania.

kobieta

Co zatem ajurweda proponuje przy przeziębieniach, które nas spotykają zwłaszcza zimą?

Przeziębienie jest okazją, żeby zwolnić i odpocząć. Mam takie klientki, które się nie zatrzymają, dopóki się nie przeziębią. Warto pójść trochę wcześniej spać, obudzić się później, z czegoś zrezygnować, czegoś nie zrobi. Aspekt odpoczywania jest bardzo ważny, bo przeziębienie najczęściej wiąże się z przeciążeniem ciała.

W tym czasie zrezygnujmy z: cukru, białej mąki, białego ryżu, bananów i nabiału. Wyjątkiem jest tutaj mód, bo ma działanie rozgrzewające. Będzie nam dobrze służył w trakcie przeziębienia, w leczniczej dawce ok. 2 łyżek dziennie. Jeśli chcemy mieć szybkie efekty, przejdźmy na ścisłą dietę, na krótki czas po to, aby usunąć te przeszkody, które stoją ciału na drodze do przywracania homeostazy. Krótko mówiąc, ciało samo to zrobi, jeśli przestaniemy mu przeszkadza

Proszę jeszcze o deser zimowy na osłodę, na koniec.

Polecam prosty deser, który doda organizmowi witaminy C oraz wapnia, który odświeża i poprawia nastrój. Zaczynamy od namoczenia 2 łyżek suchego słonecznika. Dzięki wodzie odzyskuje swój pierwotny smak i smakuje tak jak świeży. To bogate nasionko, z polskiej ziemi. Do tego 1 słodka pomarańcza, 1 łyżeczka miodu i duża szczypta zielonego kardamonu. Całość miksujemy w do konsystencji musu. To bardzo smaczny deser. Nie spotkałam osoby, której by to nie smakowało. W Polsce lubimy zimą pomarańczowy smak, miód przyjemnie nas rozgrzeje, a kardamon jest afrodyzjakiem, poprawia nastrój, bo to w języku ajurwedy – afrodyzjak to rozświetlający, dodający więcej radości. Na zdrowie! Życzę pięknej zimy.

Maria Nowak-Szabat pomaga ludziom skorzystać z Ajurwedy. Wkłada serce w to, żeby Ajurweda była zrozumiała i dostępna. Jest terapeutką ajurwedyjską, psycholożką i coachem. Wspólnie z mężem Michałem od 2013 roku prowadzi Agni Ajurweda:https://agni-ajurweda.pl/ . Oferuje specjalistyczne kursy online, Agni Szkołę Ajurwedy dla profesjonalistów i wyjazdową Panchakarmę na Podlasiu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Dziewczyny z WIMIN świętują Dzień Mamy serią rozmów o macierzyństwie

kobieta w białym body

„Brzuchy są potrzebne i spoko”. Kaya Szulczewska o absurdzie dążenia do tego, by nasze ciała „głównie wyglądały”

„Mam nadzieję, że poprzez to doświadczenie będziemy doceniać parki, lasy, łąki, znajomych, rodzinę, przyjaciół, smak piwa w ogródku ulubionej knajpki, swoje ciało i stan zdrowia” – mówi Joanna Zawadzka, nauczycielka mindfulness

Mik Zazon

Blogerka nie akceptowała swojego znamienia na policzku. Do momentu, gdy zdała sobie sprawę, jak niezwykły ma kształt

WenDo jako samoobrona i asertywność dla kobiet i dziewcząt jest metodą, którą uczy jak w każdej sytuacji: w miejscu publicznym, na ulicy, w pracy, w domu – przestać się czuć bezradną i bezbronną

„Każda z nas jest pełnowartościowa i ma w sobie wszystko, czego potrzeba, aby się realizować oraz w przypadku WenDo, aby się obronić” – mówi Lena Bielska, trenerka WenDo

Warsztaty makijażu, koncerty, spektakle, biblioteka. Jak szpitale onkologiczne wspierają proces zdrowienia pacjentów

blondynka w słońcu

Erin Treloar o tym, jak pandemia wpłynęła na nasze postrzeganie własnego ciała: ta rozmowa dotyczy czegoś o wiele ważniejszego niż waga

Kobieta w okularach przeciwsłonecznych

Wytrenuj w sobie kompetencję emocjonalną. Bardzo pomaga w życiu!

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Maja Kapłon z „The Voice” z nowym kręgosłupem/archiwum prywatne

Maja Kapłon z „The Voice” z nowym kręgosłupem. „Nie wiem, jak żyje się w świecie, w którym jestem zdrowa”

Zmarł Antoni Cholewa-Huczyński. Najstarszy polski youtuber miał 98 lat

Zmarł Antoni Cholewa-Huczyński. Najstarszy polski youtuber miał 98 lat

Profesor Łukasz Święcicki o sytuacji psychiatrii w pandemii/East News

„Moi pacjenci powtarzają, że teraz wreszcie wszyscy czujemy się tak samo”. O sytuacji pacjentów psychiatrycznych w dobie epidemii mówi profesor Łukasz Święcicki

Grand Press Photo 2020 / https://grandpressphoto.pl/

Konkurs Grand Press Photo 2020 rozstrzygnięty. Które zdjęcie otrzymało najbardziej prestiżowy tytuł?

Męczy cię praca z domu z dzieciakami "na głowie"? Oto kilka rad ode mnie, mamy bliźniaków

Męczy cię praca z domu z dzieciakami „na głowie”? Oto kilka rad ode mnie, mamy bliźniaków

Aurelia Szokal / Joanna Grzyl, moments by joanna https://momentsbyjoanna.com/

Aurelia Szokal, nauczycielka uważności: mindfulness dystansuje od sytuacji samej w sobie, pozwala ci obejrzeć ją z boku jak stopklatkę w kinie

W średnim wieku, czyli jakim?

„Na swoją starość pracujemy przez całe życie, zaczynamy już w życiu płodowym” – mówi dr Katarzyna Cyranka, psycholog kliniczny i psychoterapeutka

Lena Dunham / gettyimages

Lena Dunham z powodu endometriozy usunęła macicę. Teraz wspomina dzień swojej operacji. I dla każdej z nas ma ważne przesłanie

Ogród, który leczy/Rawpixel

Ogród, który leczy. Poznaj wszystkie zalety ogrodów terapeutycznych

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

Przed tobą zdalna sesja na studiach? Jak to przejść z sukcesem radzi psycholożka

Przed tobą zdalna sesja na studiach? Jak to przejść z sukcesem radzi psycholożka

Jak zrozumieć ból i nasze reakcje na niego

Jak zrozumieć ból i krzyk, czyli serial „After Life”. Podpowiadamy, co oglądać w czasie kwarantanny

„Nie uczy się nas miłości do siebie. Uważane jest to za egoizm. A im będziemy lepsi dla siebie, tym będziemy lepsi dla innych i mniej będzie konfliktów” – mówi psycholog i coach Joanna Chmura

„Nie uczy się nas miłości do siebie. Uważane jest to za egoizm. A im będziemy lepsze dla siebie, tym będziemy lepsze dla innych” – mówi psycholog i coach Joanna Chmura

Masz dość życia w cieniu pandemii? Naucz się ją akceptować! Psycholożka radzi, jak to zrobić

Masz dość życia w cieniu pandemii? Naucz się ją akceptować! Psycholożka radzi, jak to zrobić

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?