Przejdź do treści

Zwolniona po urlopie macierzyńskim. Czy to jest zgodne z prawem?

kobieta w pracy
Zwolniona po urlopie macierzyńskim. Czy to jest zgodne z prawem? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta kupuje mięso w sklepie
Sklep Aldi wycofuje ze sprzedaży mięso na pulpety. Powodem jest znalezienie pałeczek salmonelli
Noworodek w szpitalu
Pobranie krwi u noworodka. Jak wygląda? Skąd się pobiera? Wyjaśnia położna
Spermidyna w jabłkach / istock
Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?
Magdalena Mikołajczyk
Ból karku to coraz częstszy problem. Fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk mówi, jak wykonać automasaż
Co musisz wiedzieć o koronawirusie? Ministerstwo Zdrowia opublikowało wytyczne

Kobieta, która wraca do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, powinna mieć gwarancję zatrudnienia, ale życie pokazuje, że niejedna powracająca do zawodowych obowiązków mama otrzymuje wtedy wypowiedzenie. Czy pracodawca może tak postąpić? Jakie są twoje prawa?

W Polsce po urodzeniu dziecka kobieta ma prawo do skorzystania z urlopu macierzyńskiego, który wynosi rok (20 tygodni urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie plus urlop rodzicielski w wymiarze 32 tygodni, co łącznie daje 52 tygodnie wolnego od pracy). Bez względu na to, czy zdecyduje się wykorzystać go w całości, czy częściowo, decydując się na powrót do pracy, podlega pewnego rodzaju ochronie.

Prawa wracającej po urlopie macierzyńskim

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu wychowawczego zgodnie z polskim prawem, obowiązkiem pracodawcy jest dopuszczenie pracownicy do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, to na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu bądź na innym stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom zawodowym (z wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałaby, gdyby nie korzystała z urlopu).

Teoretycznie oznacza to, że pracodawca nie może zwolnić cię po powrocie z urlopu macierzyńskiego. Ale praktyka znacznie różni się od teorii. Marzena Pilarz-Herzyk – prawniczka, przyznaje, że temat należy do kategorii trudnych, ponieważ jest mocno zindywidualizowany. Dodatkową trudność sprawia fakt, iż nie doprecyzowano, co oznacza zwrot „dopuszczenie do pracy”. Zdaniem Marzeny Pilarz-Herzyk najbardziej w tym zakresie brakuje dookreślenia jakichkolwiek ram czasowych, w których kobieta podlegałaby pełnej ochronie przed rozwiązaniem/wypowiedzeniem umowy o pracę.

Przykład: Karolina pracowała w międzynarodowej korporacji jako copywriterka. Ponieważ czuła się dobrze i lubiła swoją pracę, przepracowała sumiennie niemal całą ciążę – na zwolnienie poszła dopiero w ósmym miesiącu, kiedy powiększający się brzuch i ból kręgosłupa zaczęły dawać się jej we znaki. Pracodawca twierdził, że to rozumie. Zawsze mieli ze sobą dobry kontakt. Po urodzeniu dziecka Karolina rozpoczęła urlop macierzyński. W tym czasie całą swoją uwagę skupiła na maluchu. Gdy więc wróciła do pracy i pierwszego dnia po macierzyńskim wręczono jej wypowiedzenie, nie wierzyła własnym oczom. Oficjalny powód: likwidacja stanowiska. – Z dnia na dzień zostałam na lodzie – żali się Karolina. – Choć prawo miało mi zapewnić ochronę.

Likwidacja stanowiska nie może być pozorna

Prawo stanowi, że jeśli po urlopie macierzyńskim pracodawca nie może zapewnić powrotu na dotychczas zajmowane stanowisko, jego obowiązkiem jest przeniesienie pracownicy na stanowisko równorzędne, ewentualnie inne, ale odpowiadające jej kwalifikacjom, a wysokość wynagrodzenia nie może zostać obniżona.

To rodzi problemy, bo okazuje się, że kobiecie po powrocie z urlopu macierzyńskiego nierzadko proponuje się stanowisko, które jest dla niej nie do zaakceptowania (bo oznacza np. degradację w hierarchii firmy), tłumacząc się likwidacją poprzedniego. Odmowa przyjęcia nowego stanowiska stwarza możliwość rozwiązania umowy. Natomiast sama likwidacja obecnego miejsca pracy powinna skutkować zmianą stanowiska (a nie wypowiedzeniem umowy), chyba że przeniesienie na inne stanowisko z przyczyn organizacyjnych jest nierealne. Rozdzielenie obowiązków na innych pracowników nie jest de facto likwidacją stanowiska.

Uwaga! Likwidacja stanowiska musi być bowiem autentyczna, a nie pozorna. W razie skierowania sprawy do sądu, sąd nie może oceniać, czy likwidacja danego stanowiska w danej firmie była potrzebna i celowa, może natomiast sprawdzić, czy faktycznie do likwidacji doszło, to znaczy, co się stało z dotychczasowymi obowiązkami pracownika, czy nie przejął ich inny pracownik itp.

Jest jeszcze jeden przypadek, kiedy pracodawca może zwolnić pracownicę w okresie urlopu macierzyńskiego bądź tuż po jego zakończeniu. Dzieje się tak, gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy (i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy – o ile firma ma organizację związkową). Jest to tzw. zwolnienie dyscyplinarne. – Tu warto jednak zwrócić uwagę, iż trudno wskazać po roku nieobecności obiektywne przesłanki zachodzące pierwszego dnia pracy, którym można by przypisać przesłanki do zwolnienia dyscyplinarnego – podkreśla Marzena Pilarz-Herzyk.

kobieta w łóżku

Podsumowując: pracownica wracająca do pracy powinna mieć możliwość spokojnego powrotu do dotychczasowych obowiązków. Warto jednak pamiętać o tych wyjątkach, które bezwzględnie będą dawały pracodawcy możliwość rozwiązania stosunku pracy:

  • Gdy firma ogłasza upadłość/podlega likwidacji.
  • Gdy stanowisko pracownicy jest likwidowane, a pracownica nie chce przyjąć proponowanego jej innego stanowiska.
  • Gdy do zwolnienia dochodzi z przyczyn zawinionych przez pracownika.

Urlop wychowawczy i praca w obniżonym wymiarze czasu pracy

Artykuł 186 par. 1 Kodeksu pracy mówi, że pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o:

  • udzielenie urlopu wychowawczego – do dnia zakończenia tego urlopu;
  • obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Pracownice korzystające z urlopów wychowawczych oraz pracujące w obniżonym wymiarze czasu pracy podlegają szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Obniżenie wymiaru czasu pracy zapewnia ochronę przez okres 12 miesięcy. Pracownica uprawniona do urlopu wychowawczego może złożyć pisemny wniosek u pracodawcy o obniżenie wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Pracodawca nie może takiego wniosku nie uwzględnić.

Uwaga! Także w tym przypadku ochrona nie ma zastosowania, jeśli firma pracodawcy ogłasza upadłość lub jest likwidowana oraz gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika (zwolnienie dyscyplinarne).

Urlop wychowawczy jest bezpłatny.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeksu pracy

Konsultacja: Marzena Pilarz-Herzyk, prawniczka, autorka serwisu mamaprawniczka.pl

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

Jak zepsuć sobie urlop?

Jak zepsuć sobie urlop? Oto 7 sprawdzonych sposobów

Masz kłopoty z zaśnięciem, jesteś ciągle niewyspana? Oto wakacyjny sposób na bezsenność

istockphoto

„Że Niby Fit” na Instagramie: 5 kroków, jak nie przytyć w wakacje

Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa

Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”

ile powinien trwać urlop

Ile powinien trwać urlop? Sprawdź, co poleca psycholog

jak być fit na wakacjach

Jak być fit na wakacjach?

Jak chronić dziecko przed upałem?

5 razy TAK dla wakacji solo

Zastanawiasz się, czy wakacje solo to oby na pewno dobry pomysł? Poznaj 5 korzyści płynących z takiego urlopu

„Wspólny wyjazd jest nauką kompromisu. Czasem ja rezygnuję z siebie, czasem ty rezygnujesz dla mnie”. O kryzysie w związku podczas wakacji, mówi psycholog

„Bycie atrakcyjnym lub pociągającym ma bardzo niewiele wspólnego z rozmiarem ubrań, zaś z naszym stosunkiem do ciała i akceptacją”

Kręgosłup na urlopie

Jak zadbać o kręgosłup na urlopie? Poznaj wskazówki od fizjoterapeuty

Higiena intymna w podróży. Niezbędne rzeczy, które powinnaś mieć w wakacyjnym bagażu

6 pułapek wakacji all inclusive

6 pułapek wakacji all inclusive. Nie daj się zwieść małym pokusom, bo one rujnują twój całoroczny wysiłek

urlop przeziębienie

6 powodów, dla których chorujesz podczas wyjazdów

Zamiast drinków z palemką sączysz syrop przeciwgorączkowy? Dowiedz się, dlaczego chorujesz podczas urlopu

Plaża, góry, las – jaki kierunek będzie najlepszy dla ciebie?

Urlop poza zasięgiem

Jak nie zwariować po wakacjach?

Jak nie zwariować po wakacjach?

Smakowity urlop w rytmie slow

Smakowity urlop w rytmie slow

Aktywne greckie wakacje

Aktywne greckie wakacje

1 tydzień urlopu = 11 tygodni szczęścia

1 tydzień urlopu = 11 tygodni szczęścia

Urlop wystarczająco dobry

Urlop wystarczająco dobry

Kobieyta karmi noworodka piersią

Wskaźniki skutecznego karmienia piersią. Skąd wiadomo, że dziecko się najada? Lekarka wyjaśnia

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?