Przejdź do treści

Ziarna ekspandowane, czyli jakie? Poznaj plusy i minusy popularnego poppingu

Ziarna ekspandowane, czyli jakie? Poznaj plusy i minusy popularnego poppingu
Ziarna ekspandowane, czyli jakie? Poznaj plusy i minusy popularnego poppingu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Soki owocowe
Zdarza ci się zjeść banana na śniadanie? Sprawdź, czy to dobry wybór. Tłumaczy dietetyczka Paulina Roziewska
Ewa Wojciechowska
Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!
Jak sprawić, żeby żelazo w dietach roślinnych lepiej się przyswajało? Podpowiada farmaceutka Zofia Winczewska
Jak sprawić, żeby żelazo w dietach roślinnych lepiej się przyswajało? Podpowiada farmaceutka
Kobieta trzyma herbatę w szklance
Nie tylko pielęgnacja ma znaczenie dla skóry! Poznaj żywność, która pomoże ją oczyścić
Kobieta
Czego nie jeść w trakcie miesiączki, by nie nasilać bólu brzucha? Wyjaśniają dietetyczki

Przeglądając sklepowe półki ze zdrową żywnością, trudno nie odnieść wrażenia, że jednym z jej flagowych produktów są obecnie różne ekspandowane ziarna: orkiszu, jęczmienia, owsa, żyta, amarantusa, prosa, gryki. Już same te nazwy sprawiają, że czujemy się zdrowsi. Przekonajmy się, ile w tych ekspandowanych, przetworzonych ziarenkach faktycznie mieści się zdrowych składników.

Puffing albo popping, czyli o co to jest ekspandowanie

Świadomość konsumentów wzrasta. Chcemy jeść nie tylko zdrowo, ale i przy okazji w tej trosce o siebie się nie napracować. Ekspandowane ziarna wpisują się w ten trend znakomicie. Dietetycy bezustannie zalecają wpisanie do dziennego jadłospisu pełnoziarnistych produktów zbożowych: kaszy gryczanej, jaglanej, jęczmiennej. Dietetycy mówią jednak jedno, a konsumenci robią swoje. No bo przecież najpierw trzeba tę kaszę porządnie umyć, na różne sposoby ugotować i jeszcze w międzyczasie polubić smak. Z odsieczą mogą przyjść zboża ekspandowane. Są wygodne, różnorodne, gotowe – zyskały już nawet miano Convenience Food (“wygodna żywność”). Mają długi termin przydatności, pasują do wielu potraw, wzbogacają je o wiele cennych składników. Wystarczy je tylko otworzyć i dosypać: do zupy, jajecznicy, sałatek, placków, koktajli, deserów… Niech ograniczeniem będzie tylko wyobraźnia i tolerancja kubków smakowych.

Kiedyś zajadaliśmy się dmuchanym ryżem w formie „szyszek”, potem przyszedł czas na bardziej zachodni popcorn, tworzony również metodą ekspandowania. Dziś ekspandowanie nabrało zdecydowanie bardziej prozdrowotnego charakteru. Co więcej, ekspandowane przekąski robią się poważną konkurencją dla popularnych, tych mniej zdrowych opcji. W krajach Unii Europejskiej spożycie produktów ekspandowanych wynosi już od 3 do 6,5 kg na osobę w skali roku. W Polsce to na razie około 0,5 kg, ale wskaźnik ten stale rośnie.

W największym skrócie ekspandowanie, nazywane też „puffingiem” albo „poppingiem”, to „rozdmuchanie” ziaren i około dziesięciokrotne zwielokrotnienie ich objętości. Ziarno poddawane jest działaniu gorącej pary w warunkach wysokiego ciśnienia. W chwili przejścia do ciśnienia atmosferycznego szybko odparowująca woda z ziarna zmienia jego strukturę, teksturę i objętość, co sprawia, że zboże wygląda jak nadmuchane. Z zewnątrz ziarna zmieniają barwę na jaśniejszą. A co z wnętrzem? Czy po takim procesie zostaje w środku cokolwiek wartościowego.

unsplash.com

Na plus dla ziaren ekspandowanych

Ekspandowanie, choć brzmi jak bardzo skomplikowany i złożony proces, jest tak naprawdę całkiem prostym mechanizmem. Zmiana struktury i tekstury ziaren pozwala na ich bezpośrednie spożycie. Zwiększona objętość powoduje dodatkowo, że szybciej się najadamy. Ekspandowanie ziaren prosa, gryki, amarantusa prowadzi do większego wykorzystania tych surowców, a trzeba przyznać, że pełne są one cennych właściwości odżywczych, głównie ze względu na wysoką zawartość błonnika i związków przeciwutleniających. Dużą zaletą jest czystość mikrobiologiczna końcowego produktu i jego uszlachetnienie poprzez wyeliminowanie antyżywieniowych składników, zwiększenie przyswajalności składników odżywczych oraz nadanie specjalnego smaku. Warunki termiczne towarzyszące ekspandowaniu eliminują substancje antyodżywcze, o których istnieniu i szkodliwym działaniu najprawdopodobniej większość z nas nie ma pojęcia.

Ziarna po ekspandowaniu można też wzbogacać o rozmaite witaminy lub składniki mineralne, takie jak: wapń, żelazo, cynk, jod. Najczęściej odbywa się to na samym końcu procesu i ma zrekompensować ewentualne ubytki w witaminach, których i tak w ziarnach ekspandowanych nie brakuje.

– Witaminy z grupy B, które występują w ziarnach zbóż, są dość odporne na ekspandowanie i w około 75 proc. występują w stanie niezmienionym. Również straty witaminy C są znacznie mniejsze niż na przykład podczas tradycyjnego gotowania. Na warunki panujące podczas ekspansji odporna jest też witamina E. Tylko w niewielkim stopniu rozłożeniu ulegają witamina A i beta-karoten, ale straty te mogą być kompensowane podczas witaminizowania produktu – wylicza Agata Marzec, prof. Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Jesz ryż? Uważaj na arsen

A jakie są minusy poppingu?

Choć ekspandowane zboża i pseudozboża to żywność zdecydowanie prozdrowotna, warto poznać jej odrobinę ciemniejszą stronę. Głównie po to, aby korzystać z niej z głową.

– Ekspandowanie surowców zbożowych, które zawierają skrobię, białka i niewielką ilość tłuszczu, powoduje występowanie pewnych zmian w obrębie tych składników – przyznaje Agata Marzec. – Proces ekspandowania nie zmniejsza strawności i wykorzystania białek przez organizm ludzki. W porównaniu z surowcem wyjściowym zawiera większą ilość łatwo przyswajalnych niskocząsteczkowych węglowodanów – dodaje Marzec.

Oznacza to, że zboża ekspandowane mają wyższy indeks glikemiczny niż ich pierwotne wersje. Powodują szybkie podniesienie poziomu glukozy we krwi i szybki jego spadek, dlatego nie są polecane osobom z cukrzycą oraz odchudzającym się. To samo dotyczy błonnika.

– Wielu autorów zwraca uwagę, że w procesie ekspandowania zbóż poszczególne frakcje błonnika pokarmowego ulegają nie tylko zmianom ilościowym, ale także jakościowym – stwierdza Agata Marzec.

Warto jeszcze uważać na kaloryczność pozornie niskokalorycznych przecież zbóż ekspandowanych. Winne mogą być rozmaite dodatki, które wpływają na smak i uatrakcyjniają produkt w oczach konsumenta. Uwaga więc na miód, polewy smakowe, cukier, sól, barwniki spożywcze i syntetyczne dodatki smakowe.

Wyzwania domowych piekarzy

Grunt to dobry plan

Jak więc jeść zboża ekspandowane z największą dla siebie korzyścią i jak umiejętnie wprowadzić je do diety?

– Wszystko jest kwestią ilości, jakości i częstotliwości spożywania takich produktów. Faktycznie, zgodnie z Piramidą Żywieniową IŻŻ ważną grupę produktów stanowią zboża, dlatego powinny być one dodatkiem prawie do każdego posiłku. Jeśli wybieramy np. na śniadanie dwie czy trzy kromki pieczywa ryżowego, a w ciągu dnia do porcji jogurtu dodamy łyżkę ekspandowanych zbóż typu amarantus, quinoa lub proso, to na pewno wyjdzie nam to na zdrowie – wylicza dietetyk Agnieszka Piskała.

Ważne, aby tego typu produkty były dodatkiem do nie więcej niż dwóch z pięciu posiłków w ciągu dnia. I oczywiście wybierajmy te bez dodatków smakowych oraz barwników.

– Pilnujmy też, aby na każdy produkt ekspandowany przypadała taka sama ilość produktu standardowego. Niestety, jedząc produkty ekspandowane, często dajemy sobie dyspensę na jedzenie większej ilości – radzi Piskała.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ze sprzedaży wycofano suszone kiełbasy. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę

Suszone kiełbasy wycofane ze sprzedaży. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

4 ważne powody, dla których lepiej zrezygnować z produktów typu „light”

Ziemniak młody czy wczesny? Jak je odróżnić i który z nich jest zdrowszy? Odpowiada specjalistka ds. żywienia

Ziemniak młody czy wczesny? Jak je odróżnić i który z nich jest zdrowszy? Odpowiada specjalistka ds. żywienia

Zakupy - koronawirus w Polsce

Koronawirus w Polsce. Jak robić zakupy w pandemii? Przeczytaj, co radzi dietetyczka

kobieta na zakupach spożywczych

Dietetyczka kontra singielka, czyli o błędach jednoosobowych zakupów

Dietetyczka kontra student na zakupach. Co zazwyczaj ląduje w koszyku, a nie powinno?

chleb

Jedzenie, które udaje zdrowe. Poznaj listę 10 spożywczych kameleonów

Vegan, wege, gluten free, eko – żadne z tych słów nie jest synonimem słowa „zdrowe”. Doktor Ania o tym, co jeść i jak kupować

Dieta przed ciążą. Kiedy zacząć? Wyjaśnia dietetyczka

Dieta ubogoresztkowa – kiedy trzeba ją zastosować?

Śniadanie, które szkodzi

Parówki, dosładzane serki i inne, czyli czego nie podawać dziecku na śniadanie

Diety wege a mikrobiota jelitowa. Idą ze sobą w parze czy nie?

Diety wege a mikrobiota jelitowa. Idą ze sobą w parze czy nie?

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki Czytamy Etykiety

Jak prawidłowo gotować warzywa? Podpowiadają ekspertki „Czytamy Etykiety”

Jedzenie, które leczy. Sprawdź, czego nie wiesz o żywności funkcjonalnej

Pancakes

Pancakes orkiszowo-orzechowe. Rozkosz dla podniebienia!

Jedzenie przed snem – czy naprawdę powinniśmy go unikać?

Zielenina w środku zimy. Jak ją wprowadzić do diety?

Zdrowo dopieprzone, czyli o tym, czym przyprawiać potrawy, by wspomóc organizm

Mężczyzna polewa pankejki sosem

Słodkie i zdrowe: pancakes z herbatą matcha

Zatrzymanie wody w organizmie. Oto przyczyny

5 zdrowych nawyków żywieniowych do zapamiętania

Ciężarna z zakupami

Ile kalorii potrzebuje kobieta w danym trymestrze ciąży oraz w trakcie laktacji? Znamy nowe wytyczne!

Sałatka na talerzu

Jaka jest najlepsza dieta dla serca? Ukazał się coroczny raport U.S. News o najlepszych i najgorszych popularnych dietach

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

5 pomysłów na jednodniowy detoks

Dieta oczyszczająca – jadłospis. Jak oczyścić organizm?

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

12 przepisów na sałatki wigilijne

5 największych kuchennych mitów

wieczorny drink

11 powodów, by zrezygnować z wieczornego drinka

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?