Przejdź do treści

Cukier we krwi. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć?

badanie cukru
Zrozumieć cukier. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta na spacerze
GIS ostrzega przez barszczem Sosnowskiego. Jak rozpoznać tę roślinę?
Kobieta zakrapla sobie oczy
GIF wycofał popularne krople do oczu na alergię
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie

Podwyższony poziom cukru we krwi, czyli nieprawidłowa glikemia, są stanem zagrażającym zdrowiu i wymagają podjęcia odpowiednich kroków. To alarm ze strony organizmu, którego nie wolno zlekceważyć. W wielu przypadkach hiperglikemię można obniżyć poprzez odpowiednią dietę i aktywność fizyczną.

Cukrzyca jest chorobą charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy (cukru) we krwi, czyli tzw. hiperglikemią. Wyróżnia się cukrzycę:

  • Typu 1 – cukrzyca insulinozależna; jest chorobą autoimmunologiczną rozwijają się wskutek braku insuliny, do którego dochodzi z powodu uszkodzenia wysp trzustkowych.
  • Typu 2 – cukrzyca insulinoniezależna; charakteryzuje się wysokim stężeniem cukru we krwi oraz opornością na insulinę i względnym niedoborem insuliny.
  • Cukrzycę ciężarnych

Cukier we krwi – jakie są normy?

– Według standardów diabetologicznych prawidłowy zakres glikemii, czyli poziomu cukru we krwi na czczo, powinien wynosić do 99 mg/dl. Wynik pomiędzy 100 a 125 mg/dl uważany jest za nieprawidłową glikemię. Natomiast za prawidłowy poziom glukozy poposiłkowej uważa się wynik do 139 mg/dl. Zakres pomiędzy 140 a 200 to nieprawidłowa tolerancja glukozy po posiłku. Obie te sytuacje uważane są przez lekarzy za stan przeciwcukrzycowy – tłumaczy dr n. med. Patrycja Wachowska-Kelly, specjalista chorób wewnętrznych i leczenia otyłości w Klinice Medycyny Wellness Szpitala Medicover.

Dr Wachowska-Kelly wyjaśnia, że gdy lekarza odwiedza pacjent, u którego stężenie glukozy we krwi na czczo wynosi między 99 a 125 mg/dl, wizyta zaczyna się od rozmowy: jak pacjent się czuje, jakie zaobserwował u siebie objawy itp. Niepokojącymi sygnałami są: przewlekłe zmęczenie, polidypsja (wzmożone pragnienie), polifagia (nadmierne łaknienie), poliuria (wielomocz). Pojawiają się, ponieważ poziom cukru regulowany jest nie tylko przez wydzielanie insuliny z trzustki, ale również przez mechanizmy obronne ze strony organizmu, by cukier mógł zostać usunięty z moczem.

– Najpierw rozmawiamy z pacjentem, aby przekonać się, czy badanie zostało wykonane prawidłowo, to znaczy, czy poziom cukru został oznaczony na czczo, czyli 12 godzin po ostatnim posiłku. Często zapominamy, że gdy zjemy kolację o północy, a na pobranie krwi zgłosimy się o godz. 7, to podwyższony poziom cukru nie będzie wynikał z faktycznie istniejącej choroby, tylko ze złego pobrania – zwraca uwagę dr Patrycja Wachowska-Kelly.

W takiej sytuacji pacjent zostanie poproszony o powtórne wykonanie badania. Jeśli i ono potwierdzi nieprawidłową glikemię na czczo (ale nie będzie przekraczała ona 125 mg/dl), zostanie wysłany na test obciążenia glukozą (tzw. krzywą cukrową), który polega na doustnym podaniu 75 g glukozy i sprawdzeniu poziomu cukru we krwi. – Natomiast pacjenta z poziomem cukru 126 mg/dl i wyższym, u którego współistnieją charakterystyczne objawy cukrzycy, nie wysyłamy na krzywą cukrową, bo podejrzenie cukrzycy jest przeciwwskazaniem do wykonania tego testu – zaznacza lekarka.

Wykres wypełniony kostkami cukru, które są jedną z przyczyn cukrzycy typu 1

Dr Patrycja Wachowska-Kelly przestrzega, że nieprawidłowa glikemia na czczo czy nieprawidłowa tolerancja glukozy po posiłku mogą rozwinąć się u każdego – również u młodych, szczupłych kobiet. Cukrzyca typu 1 była niegdyś nazywana „cukrzycą młodzieńczą”. Może jednak zostać rozpoznana dopiero w wieku dorosłym, np. u osób trzydziestoletnich. Te osoby, jak podkreśla dr Wachowska-Kelly, zazwyczaj są szczupłe.

Czym grozi zlekceważenie podwyższonego poziomu cukru we krwi?

– Podwyższona glikemia to jeszcze nie cukrzyca, jednak w zależności od tego, jak dalej będzie wyglądał nasz styl życia, cukrzyca rozwinie się bądź nie. Jeżeli poziom cukru będzie podwyższony przewlekle, a nasza trzustka będzie cały czas stymulowana, jej zapasy szybko się wyczerpią. Niekoniecznie po roku, ale np. po kilku latach może rozwinąć się cukrzyca typu 2 związana z zużyciem funkcjonowania trzustki. Innymi słowy: im więcej cukrów prostych spożywamy i im mniej się ruszamy, tym groźniejsze staje się wyczerpanie funkcjonalnych pokładów trzustki i rozwinięcie się pełnoobjawowej cukrzycy typu 2 – tłumaczy specjalistka.

Trzeba mieć świadomość, że konsekwencje zlekceważenia takiego stanu będą poważne. Podwyższony poziom cukru we krwi uszkadza śródbłonek naczyń, powodując przewlekły stan zapalny. Jeśli z podwyższonym poziomem cukru współwystępuje podwyższony poziom lipidów, może dochodzić do odkładania blaszki miażdżycowej – nawet u młodych osób.

– Stan przedcukrzycowy jest dla nas alarmujący, bo nawet jeśli teraz stężenie glukozy nie jest jeszcze bardzo wysokie, to za chwilę takie będzie. A im kilogramów mamy więcej, tym szybciej ten proces będzie postępował – mówi dr Patrycja Wachowska-Kelly.

Tabelka z normami dla chorych na cukrzycę typu 2

Nie należy więc bać się wizyty u lekarza, bo nie zawsze taki stan będzie oznaczał konieczność farmakoterapii. – Często w stanach przedcukrzycowych udaje nam się obniżyć wysoki poziom glukozy samą dietą przyznaje lekarka. – Do tego bardzo ważna jest aktywność fizyczna. Bo jeśli się nie ruszamy, to nie spalamy cukrów dostarczonych organizmowi wraz z pokarmem i te cukry zaczynają się odkładać. Dlatego nie sama dieta, ale również aktywność fizyczna jest bardzo ważna.

Podstawowym modelem żywienia u osób zagrożonych cukrzycą jest ograniczenie czy wręcz wykluczenie z diety cukrów prostych. Musimy mieć świadomość, że chodzi nie tylko o słodycze, bo cukry znajdują się praktycznie w każdym produkcie. – Owoce, biały ryż, jasny chleb czy makaron pszenny w diecie osób z zaburzoną glikemią są niewskazane. Poza tym należy czytać skład produktów żywnościowych. W tabeli na etykiecie powinna interesować nas pozycja: „Węglowodany – w tym cukry” – wyjaśnia lekarka.

Zalecenia ogólne dotyczące aktywności fizycznej dla cukrzycy typu 1 oraz 2

  • Łączny czas aktywności powinien przekraczać 150 minut tygodniowo.
  • Zaleca się podejmowanie aktywności codziennie co najmniej co drugi dzień.
  • Zaleca się prowadzenie treningu siłowego dwa razy w tygodniu.
  • Trening powinien być prowadzony regularnie.
  • Aktywność fizyczna powinna być dopasowana do możliwości chorego.
  • Aktywność oparta na np. spacerze powinna być prowadzona z kontrolą liczby kroków w celu ułatwienia osiągnięcia celu.
  • Bardziej intensywna forma aktywności fizycznej powinna być poprzedzona odpowiednią rozgrzewką, a jej zakończenie ćwiczeniami wyciszającymi organizm (rozciąganie, ćwiczenia oddechowe).
  • Zalecana jest pielęgnacja stóp (szczególnie podczas występowania neuropatii obwodowej), a także dopasowanie odpowiedniego obuwia.
  • Warto posiadać specjalny identyfikator informujący o chorobie.

– Do diabetologa kierujemy zawsze, jeśli jest rozpoznanie cukrzycy, to znaczy, gdy poziom glikemii na czczo wynosi 126 mg/dl i powyżej oraz współwystępują objawy cukrzycy, albo gdy poziom ten wynosi powyżej 200, to wtedy od razu wysyłamy pacjenta do poradni diabetologicznej. Nie zawsze oznacza to, że pacjent do końca życia będzie musiał przyjmować leki – zaznacza dr Patrycja Wachowska-Kelly. – Jeśli u takiego pacjenta dieta i aktywność fizyczna nie przyniosą oczekiwanego efektu, to wtedy możemy włączyć leki, które przeciwdziałają wysokiemu poziomowi cukru we krwi.

*Zalecenia z multimedialnego podręcznika „Ogarnij cukier” przygotowanego pod kierunkiem dr. hab. med. Michała Wszoły i prof. Ewy Pańkowskiej (Fundacja Badań i Rozwoju Nauki oraz Ministerstwo Zdrowia).

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Możemy pić herbatę, gdy mamy cukrzycę? Na co trzeba zwrócić uwagę?

cukier

Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Zamienniki cukru - sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka

Zamienniki cukru – sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka

Lubisz słodkie napoje? Mają negatywny wpływ na twoje zdrowie

Masz cukrzycę typu 2? Zobacz, co możesz zrobić, aby uniknąć powikłań

Pistacje to smaczna i zdrowa przekąska

Masz cukrzycę? Pistacje to coś, co powinnaś włączyć do diety

Nie możesz obejść się bez cukru? Wypróbuj jego zdrowsze zamienniki

Miód zdrowszy niż cukier?

Miód zdrowszy niż cukier? Odpowiedź może cię zaskoczyć

Glukometr i urządzenia do leczenia cukrzycy typu 2

Cukrzyca typu 2 – jakie są przyczyny i objawy tej choroby cywilizacyjnej?

Cukrzyca jest chorobą przewlekła.

Cukrzyca – jakie są jej objawy i rodzaje? Kto może zachorować?

Lekarka omawia wyniki pacjentki chorej na cukrzycę typu 1

Cukrzyca typu 1 – jakie są jej objawy, jak wygląda dieta i leczenie?

Indeks glikemiczny a ładunek glikemiczny / istock

Czym różni się indeks glikemiczny od ładunku glikemicznego? Dietetyczka tłumaczy

Kobieta zerka na trzy babeczki i zastanawia się, którą zjeść

Cukier uzależnia – objawy i sposoby na pokonanie uzależnienia od cukru

Kontroluj cukier

Kontroluj cukier! Podpowiadamy, jakie produkty ci w tym pomogą

Niekoniecznie Dietetycznie: „Jeśli odrzucasz syrop glukozowo-fruktozowy na rzecz cukru, to niepotrzebnie. Oba są siebie warte”

Cukier, który szkodzi wątrobie

Cukier, który szkodzi wątrobie

Tabletki wysypane z filki na leki

Zanieczyszczone leki na cukrzycę – badania wciąż trwają. Cukrzycy muszą poczekać

Cukrzyca a koronawirus / istock

Koronawirus a cukrzyca. Czy diabetycy są w grupie zwiększonego ryzyka zakażenia wirusem?

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

Aspartam w dżemach / istock

Aspartam – czego jeszcze o nim nie wiesz? O jego wadach i zaletach rozmawiamy z dietetyczką Zofią Suszką

Piwo a cukrzyca / rawpixel

Piwo a cukrzyca. Dlaczego mając cukrzycę nie powinno się pić alkoholu?

zamyślona kobieta o jasnych włosach

Czy to już choroba?

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?

Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę