Przejdź do treści

Cukier we krwi. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć?

badanie cukru
Zrozumieć cukier. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Podwyższony poziom cukru we krwi, czyli nieprawidłowa glikemia, są stanem zagrażającym zdrowiu i wymagają podjęcia odpowiednich kroków. To alarm ze strony organizmu, którego nie wolno zlekceważyć. W wielu przypadkach hiperglikemię można obniżyć poprzez odpowiednią dietę i aktywność fizyczną.

Cukrzyca jest chorobą charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy (cukru) we krwi, czyli tzw. hiperglikemią. Wyróżnia się cukrzycę:

  • Typu 1 – cukrzyca insulinozależna; jest chorobą autoimmunologiczną rozwijają się wskutek braku insuliny, do którego dochodzi z powodu uszkodzenia wysp trzustkowych.
  • Typu 2 – cukrzyca insulinoniezależna; charakteryzuje się wysokim stężeniem cukru we krwi oraz opornością na insulinę i względnym niedoborem insuliny.
  • Cukrzycę ciężarnych

Cukier we krwi – jakie są normy?

– Według standardów diabetologicznych prawidłowy zakres glikemii, czyli poziomu cukru we krwi na czczo, powinien wynosić do 99 mg/dl. Wynik pomiędzy 100 a 125 mg/dl uważany jest za nieprawidłową glikemię. Natomiast za prawidłowy poziom glukozy poposiłkowej uważa się wynik do 139 mg/dl. Zakres pomiędzy 140 a 200 to nieprawidłowa tolerancja glukozy po posiłku. Obie te sytuacje uważane są przez lekarzy za stan przeciwcukrzycowy – tłumaczy dr n. med. Patrycja Wachowska-Kelly, specjalista chorób wewnętrznych i leczenia otyłości w Klinice Medycyny Wellness Szpitala Medicover.

Dr Wachowska-Kelly wyjaśnia, że gdy lekarza odwiedza pacjent, u którego stężenie glukozy we krwi na czczo wynosi między 99 a 125 mg/dl, wizyta zaczyna się od rozmowy: jak pacjent się czuje, jakie zaobserwował u siebie objawy itp. Niepokojącymi sygnałami są: przewlekłe zmęczenie, polidypsja (wzmożone pragnienie), polifagia (nadmierne łaknienie), poliuria (wielomocz). Pojawiają się, ponieważ poziom cukru regulowany jest nie tylko przez wydzielanie insuliny z trzustki, ale również przez mechanizmy obronne ze strony organizmu, by cukier mógł zostać usunięty z moczem.

– Najpierw rozmawiamy z pacjentem, aby przekonać się, czy badanie zostało wykonane prawidłowo, to znaczy, czy poziom cukru został oznaczony na czczo, czyli 12 godzin po ostatnim posiłku. Często zapominamy, że gdy zjemy kolację o północy, a na pobranie krwi zgłosimy się o godz. 7, to podwyższony poziom cukru nie będzie wynikał z faktycznie istniejącej choroby, tylko ze złego pobrania – zwraca uwagę dr Patrycja Wachowska-Kelly.

W takiej sytuacji pacjent zostanie poproszony o powtórne wykonanie badania. Jeśli i ono potwierdzi nieprawidłową glikemię na czczo (ale nie będzie przekraczała ona 125 mg/dl), zostanie wysłany na test obciążenia glukozą (tzw. krzywą cukrową), który polega na doustnym podaniu 75 g glukozy i sprawdzeniu poziomu cukru we krwi. – Natomiast pacjenta z poziomem cukru 126 mg/dl i wyższym, u którego współistnieją charakterystyczne objawy cukrzycy, nie wysyłamy na krzywą cukrową, bo podejrzenie cukrzycy jest przeciwwskazaniem do wykonania tego testu – zaznacza lekarka.

Dr Patrycja Wachowska-Kelly przestrzega, że nieprawidłowa glikemia na czczo czy nieprawidłowa tolerancja glukozy po posiłku mogą rozwinąć się u każdego – również u młodych, szczupłych kobiet. Cukrzyca typu 1 była niegdyś nazywana „cukrzycą młodzieńczą”. Może jednak zostać rozpoznana dopiero w wieku dorosłym, np. u osób trzydziestoletnich. Te osoby, jak podkreśla dr Wachowska-Kelly, zazwyczaj są szczupłe.

Czym grozi zlekceważenie podwyższonego poziomu cukru we krwi?

– Podwyższona glikemia to jeszcze nie cukrzyca, jednak w zależności od tego, jak dalej będzie wyglądał nasz styl życia, cukrzyca rozwinie się bądź nie. Jeżeli poziom cukru będzie podwyższony przewlekle, a nasza trzustka będzie cały czas stymulowana, jej zapasy szybko się wyczerpią. Niekoniecznie po roku, ale np. po kilku latach może rozwinąć się cukrzyca typu 2 związana z zużyciem funkcjonowania trzustki. Innymi słowy: im więcej cukrów prostych spożywamy i im mniej się ruszamy, tym groźniejsze staje się wyczerpanie funkcjonalnych pokładów trzustki i rozwinięcie się pełnoobjawowej cukrzycy typu 2 – tłumaczy specjalistka.

Trzeba mieć świadomość, że konsekwencje zlekceważenia takiego stanu będą poważne. Podwyższony poziom cukru we krwi uszkadza śródbłonek naczyń, powodując przewlekły stan zapalny. Jeśli z podwyższonym poziomem cukru współwystępuje podwyższony poziom lipidów, może dochodzić do odkładania blaszki miażdżycowej – nawet u młodych osób.

– Stan przedcukrzycowy jest dla nas alarmujący, bo nawet jeśli teraz stężenie glukozy nie jest jeszcze bardzo wysokie, to za chwilę takie będzie. A im kilogramów mamy więcej, tym szybciej ten proces będzie postępował – mówi dr Patrycja Wachowska-Kelly.

Nie należy więc bać się wizyty u lekarza, bo nie zawsze taki stan będzie oznaczał konieczność farmakoterapii. – Często w stanach przedcukrzycowych udaje nam się obniżyć wysoki poziom glukozy samą dietą przyznaje lekarka. – Do tego bardzo ważna jest aktywność fizyczna. Bo jeśli się nie ruszamy, to nie spalamy cukrów dostarczonych organizmowi wraz z pokarmem i te cukry zaczynają się odkładać. Dlatego nie sama dieta, ale również aktywność fizyczna jest bardzo ważna.

Podstawowym modelem żywienia u osób zagrożonych cukrzycą jest ograniczenie czy wręcz wykluczenie z diety cukrów prostych. Musimy mieć świadomość, że chodzi nie tylko o słodycze, bo cukry znajdują się praktycznie w każdym produkcie. – Owoce, biały ryż, jasny chleb czy makaron pszenny w diecie osób z zaburzoną glikemią są niewskazane. Poza tym należy czytać skład produktów żywnościowych. W tabeli na etykiecie powinna interesować nas pozycja: „Węglowodany – w tym cukry” – wyjaśnia lekarka.

Zalecenia ogólne dotyczące aktywności fizycznej dla cukrzycy typu 1 oraz 2

  • Łączny czas aktywności powinien przekraczać 150 minut tygodniowo.
  • Zaleca się podejmowanie aktywności codziennie co najmniej co drugi dzień.
  • Zaleca się prowadzenie treningu siłowego dwa razy w tygodniu.
  • Trening powinien być prowadzony regularnie.
  • Aktywność fizyczna powinna być dopasowana do możliwości chorego.
  • Aktywność oparta na np. spacerze powinna być prowadzona z kontrolą liczby kroków w celu ułatwienia osiągnięcia celu.
  • Bardziej intensywna forma aktywności fizycznej powinna być poprzedzona odpowiednią rozgrzewką, a jej zakończenie ćwiczeniami wyciszającymi organizm (rozciąganie, ćwiczenia oddechowe).
  • Zalecana jest pielęgnacja stóp (szczególnie podczas występowania neuropatii obwodowej), a także dopasowanie odpowiedniego obuwia.
  • Warto posiadać specjalny identyfikator informujący o chorobie.

– Do diabetologa kierujemy zawsze, jeśli jest rozpoznanie cukrzycy, to znaczy, gdy poziom glikemii na czczo wynosi 126 mg/dl i powyżej oraz współwystępują objawy cukrzycy, albo gdy poziom ten wynosi powyżej 200, to wtedy od razu wysyłamy pacjenta do poradni diabetologicznej. Nie zawsze oznacza to, że pacjent do końca życia będzie musiał przyjmować leki – zaznacza dr Patrycja Wachowska-Kelly. – Jeśli u takiego pacjenta dieta i aktywność fizyczna nie przyniosą oczekiwanego efektu, to wtedy możemy włączyć leki, które przeciwdziałają wysokiemu poziomowi cukru we krwi.

*Zalecenia z multimedialnego podręcznika „Ogarnij cukier” przygotowanego pod kierunkiem dr. hab. med. Michała Wszoły i prof. Ewy Pańkowskiej (Fundacja Badań i Rozwoju Nauki oraz Ministerstwo Zdrowia).

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym są „cukry ukryte” i jak ich unikać? Ostrzega Tata Stomatolog

Czym są „cukry ukryte” i jak ich unikać? Ostrzega Tata Stomatolog

Kobieta z pączkami

Co zrobić, żeby pokonać ochotę na słodycze? Wyjaśnia dietetyczka

„Ciąg może trwać tygodniami lub nawet miesiącami”. Psychodietetyk opisuje mechanizm działania… cukru

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinniśmy wierzyć

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinnyśmy wierzyć

Kiedy cukier szaleje, powodem może być... glukometr

Kiedy cukier szaleje, powodem może być… glukometr

Jak prawidłowo wykonać krzywą cukrową? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

Krzywa cukrowa (OTTG) – jak prawidłowo wykonać badanie? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

Lubisz dietetyczną colę? Może lepiej wymienić ją na inny napój?

Czy możesz mieć cukrzycę i o tym nie wiedzieć? Sygnały, na które warto zwrócić uwagę

Cukier uzależnia – objawy i sposoby walki z uzależnieniem

7 zaskakujących sygnałów, że jesz za dużo cukru

cukier

Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Kontroluj cukier

Kontroluj cukier! Podpowiadamy, jakie produkty ci w tym pomogą

Cukier, który szkodzi wątrobie

Cukier, który szkodzi wątrobie

Kobieta je czekoladę

Czekoladki na Walentynki? Dietetyk radzi, jakie wybrać, jeśli troszczysz się o zdrowie swojego partnera

Cukier / PSX, Unsplash

Nadmiar cukru zmniejsza płodność!

Erytrytol – czy może zastąpić cukier? Czy jest bezpiecznym słodzikiem?

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

Glukoza w moczu - znaczenie, norma, badanie

Glukoza w moczu – znaczenie, norma, badanie

OGTT — Sprawdź, czym jest badanie tolerancji glukozy przez organizm!

OGTT – na czym polega badanie tolerancji glukozy?

rożek i makaroniki

7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy

Norma cukru we krwi - jak powinno się ją badać i jakie są jej parametry?

Norma cukru we krwi – jak wygląda badanie i jakie przyjmuje wartości?

Dorosła córka z matką

Jak wspierać mamę, która ma za wysoki cukier we krwi?

Poziom cukru - jakie są normy?

Poziom cukru – jakie są normy?

Chcesz mieć zdrową skórę? Utrzymuj stabilny poziom cukru. Radzi autorka bloga Natura Pod Lupą

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?