Przejdź do treści

Cukier we krwi. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć?

badanie cukru
Zrozumieć cukier. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Inteligencja jako źródło cierpień
Inteligencja jako źródło cierpień. Wysokie IQ nie ułatwia życia
Jak działa na cerę gruszka? Poznaj 5 właściwości
Jak działa na cerę gruszka? Poznaj 5 właściwości
Jak zrobić szpagat?
Jak dobrze się przygotować, by zrobić szpagat? Podpowiada Kasia Bigos
Wyzwania domowych piekarzy
Wyzwania domowych piekarzy, czyli jak upiec sobie chleb
Tajemnicze choroby
Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje

Podwyższony poziom cukru we krwi, czyli nieprawidłowa glikemia, są stanem zagrażającym zdrowiu i wymagają podjęcia odpowiednich kroków. To alarm ze strony organizmu, którego nie wolno zlekceważyć. W wielu przypadkach hiperglikemię można obniżyć poprzez odpowiednią dietę i aktywność fizyczną.

Cukrzyca jest chorobą charakteryzującą się podwyższonym poziomem glukozy (cukru) we krwi, czyli tzw. hiperglikemią. Wyróżnia się cukrzycę:

  • Typu 1 – cukrzyca insulinozależna; jest chorobą autoimmunologiczną rozwijają się wskutek braku insuliny, do którego dochodzi z powodu uszkodzenia wysp trzustkowych.
  • Typu 2 – cukrzyca insulinoniezależna; charakteryzuje się wysokim stężeniem cukru we krwi oraz opornością na insulinę i względnym niedoborem insuliny.
  • Cukrzycę ciężarnych

Cukier we krwi – jakie są normy?

– Według standardów diabetologicznych prawidłowy zakres glikemii, czyli poziomu cukru we krwi na czczo, powinien wynosić do 99 mg/dl. Wynik pomiędzy 100 a 125 mg/dl uważany jest za nieprawidłową glikemię. Natomiast za prawidłowy poziom glukozy poposiłkowej uważa się wynik do 139 mg/dl. Zakres pomiędzy 140 a 200 to nieprawidłowa tolerancja glukozy po posiłku. Obie te sytuacje uważane są przez lekarzy za stan przeciwcukrzycowy – tłumaczy dr n. med. Patrycja Wachowska-Kelly, specjalista chorób wewnętrznych i leczenia otyłości w Klinice Medycyny Wellness Szpitala Medicover.

Dr Wachowska-Kelly wyjaśnia, że gdy lekarza odwiedza pacjent, u którego stężenie glukozy we krwi na czczo wynosi między 99 a 125 mg/dl, wizyta zaczyna się od rozmowy: jak pacjent się czuje, jakie zaobserwował u siebie objawy itp. Niepokojącymi sygnałami są: przewlekłe zmęczenie, polidypsja (wzmożone pragnienie), polifagia (nadmierne łaknienie), poliuria (wielomocz). Pojawiają się, ponieważ poziom cukru regulowany jest nie tylko przez wydzielanie insuliny z trzustki, ale również przez mechanizmy obronne ze strony organizmu, by cukier mógł zostać usunięty z moczem.

– Najpierw rozmawiamy z pacjentem, aby przekonać się, czy badanie zostało wykonane prawidłowo, to znaczy, czy poziom cukru został oznaczony na czczo, czyli 12 godzin po ostatnim posiłku. Często zapominamy, że gdy zjemy kolację o północy, a na pobranie krwi zgłosimy się o godz. 7, to podwyższony poziom cukru nie będzie wynikał z faktycznie istniejącej choroby, tylko ze złego pobrania – zwraca uwagę dr Patrycja Wachowska-Kelly.

W takiej sytuacji pacjent zostanie poproszony o powtórne wykonanie badania. Jeśli i ono potwierdzi nieprawidłową glikemię na czczo (ale nie będzie przekraczała ona 125 mg/dl), zostanie wysłany na test obciążenia glukozą (tzw. krzywą cukrową), który polega na doustnym podaniu 75 g glukozy i sprawdzeniu poziomu cukru we krwi. – Natomiast pacjenta z poziomem cukru 126 mg/dl i wyższym, u którego współistnieją charakterystyczne objawy cukrzycy, nie wysyłamy na krzywą cukrową, bo podejrzenie cukrzycy jest przeciwwskazaniem do wykonania tego testu – zaznacza lekarka.

Wykres wypełniony kostkami cukru, które są jedną z przyczyn cukrzycy typu 1

Dr Patrycja Wachowska-Kelly przestrzega, że nieprawidłowa glikemia na czczo czy nieprawidłowa tolerancja glukozy po posiłku mogą rozwinąć się u każdego – również u młodych, szczupłych kobiet. Cukrzyca typu 1 była niegdyś nazywana „cukrzycą młodzieńczą”. Może jednak zostać rozpoznana dopiero w wieku dorosłym, np. u osób trzydziestoletnich. Te osoby, jak podkreśla dr Wachowska-Kelly, zazwyczaj są szczupłe.

Czym grozi zlekceważenie podwyższonego poziomu cukru we krwi?

– Podwyższona glikemia to jeszcze nie cukrzyca, jednak w zależności od tego, jak dalej będzie wyglądał nasz styl życia, cukrzyca rozwinie się bądź nie. Jeżeli poziom cukru będzie podwyższony przewlekle, a nasza trzustka będzie cały czas stymulowana, jej zapasy szybko się wyczerpią. Niekoniecznie po roku, ale np. po kilku latach może rozwinąć się cukrzyca typu 2 związana z zużyciem funkcjonowania trzustki. Innymi słowy: im więcej cukrów prostych spożywamy i im mniej się ruszamy, tym groźniejsze staje się wyczerpanie funkcjonalnych pokładów trzustki i rozwinięcie się pełnoobjawowej cukrzycy typu 2 – tłumaczy specjalistka.

Trzeba mieć świadomość, że konsekwencje zlekceważenia takiego stanu będą poważne. Podwyższony poziom cukru we krwi uszkadza śródbłonek naczyń, powodując przewlekły stan zapalny. Jeśli z podwyższonym poziomem cukru współwystępuje podwyższony poziom lipidów, może dochodzić do odkładania blaszki miażdżycowej – nawet u młodych osób.

– Stan przedcukrzycowy jest dla nas alarmujący, bo nawet jeśli teraz stężenie glukozy nie jest jeszcze bardzo wysokie, to za chwilę takie będzie. A im kilogramów mamy więcej, tym szybciej ten proces będzie postępował – mówi dr Patrycja Wachowska-Kelly.

Tabelka z normami dla chorych na cukrzycę typu 2

Nie należy więc bać się wizyty u lekarza, bo nie zawsze taki stan będzie oznaczał konieczność farmakoterapii. – Często w stanach przedcukrzycowych udaje nam się obniżyć wysoki poziom glukozy samą dietą przyznaje lekarka. – Do tego bardzo ważna jest aktywność fizyczna. Bo jeśli się nie ruszamy, to nie spalamy cukrów dostarczonych organizmowi wraz z pokarmem i te cukry zaczynają się odkładać. Dlatego nie sama dieta, ale również aktywność fizyczna jest bardzo ważna.

Podstawowym modelem żywienia u osób zagrożonych cukrzycą jest ograniczenie czy wręcz wykluczenie z diety cukrów prostych. Musimy mieć świadomość, że chodzi nie tylko o słodycze, bo cukry znajdują się praktycznie w każdym produkcie. – Owoce, biały ryż, jasny chleb czy makaron pszenny w diecie osób z zaburzoną glikemią są niewskazane. Poza tym należy czytać skład produktów żywnościowych. W tabeli na etykiecie powinna interesować nas pozycja: „Węglowodany – w tym cukry” – wyjaśnia lekarka.

Zalecenia ogólne dotyczące aktywności fizycznej dla cukrzycy typu 1 oraz 2

  • Łączny czas aktywności powinien przekraczać 150 minut tygodniowo.
  • Zaleca się podejmowanie aktywności codziennie co najmniej co drugi dzień.
  • Zaleca się prowadzenie treningu siłowego dwa razy w tygodniu.
  • Trening powinien być prowadzony regularnie.
  • Aktywność fizyczna powinna być dopasowana do możliwości chorego.
  • Aktywność oparta na np. spacerze powinna być prowadzona z kontrolą liczby kroków w celu ułatwienia osiągnięcia celu.
  • Bardziej intensywna forma aktywności fizycznej powinna być poprzedzona odpowiednią rozgrzewką, a jej zakończenie ćwiczeniami wyciszającymi organizm (rozciąganie, ćwiczenia oddechowe).
  • Zalecana jest pielęgnacja stóp (szczególnie podczas występowania neuropatii obwodowej), a także dopasowanie odpowiedniego obuwia.
  • Warto posiadać specjalny identyfikator informujący o chorobie.

– Do diabetologa kierujemy zawsze, jeśli jest rozpoznanie cukrzycy, to znaczy, gdy poziom glikemii na czczo wynosi 126 mg/dl i powyżej oraz współwystępują objawy cukrzycy, albo gdy poziom ten wynosi powyżej 200, to wtedy od razu wysyłamy pacjenta do poradni diabetologicznej. Nie zawsze oznacza to, że pacjent do końca życia będzie musiał przyjmować leki – zaznacza dr Patrycja Wachowska-Kelly. – Jeśli u takiego pacjenta dieta i aktywność fizyczna nie przyniosą oczekiwanego efektu, to wtedy możemy włączyć leki, które przeciwdziałają wysokiemu poziomowi cukru we krwi.

*Zalecenia z multimedialnego podręcznika „Ogarnij cukier” przygotowanego pod kierunkiem dr. hab. med. Michała Wszoły i prof. Ewy Pańkowskiej (Fundacja Badań i Rozwoju Nauki oraz Ministerstwo Zdrowia).

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Tabletki wysypane z filki na leki

Zanieczyszczone leki na cukrzycę – badania wciąż trwają. Cukrzycy muszą poczekać

Cukrzyca a koronawirus / istock

Koronawirus a cukrzyca. Czy diabetycy są w grupie zwiększonego ryzyka zakażenia wirusem?

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

Aspartam w dżemach / istock

Aspartam – czego jeszcze o nim nie wiesz? O jego wadach i zaletach rozmawiamy z dietetyczką Zofią Suszką

Piwo a cukrzyca / rawpixel

Piwo a cukrzyca. Dlaczego mając cukrzycę nie powinno się pić alkoholu?

zamyślona kobieta o jasnych włosach

Czy to już choroba?

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?

Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?

Cukier waniliowy czy wanilinowy? Ekspertki z Czytamy Etykiety alarmują, żeby dokładnie czytać etykiety

Kobieta je czekoladę

Czekoladki na Walentynki? Dietetyk radzi, jakie wybrać, jeśli troszczysz się o zdrowie swojego partnera

GIS wycofał popularny cukier kokosowy. Powodem był gluten

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej…

Alkohol w diecie cukrzyka / istock

7 produktów, których powinny wystrzegać się osoby z cukrzycą typu 2

Łyżeczki z przyprawami

Cukier biały a cukier brązowy. Który jest lepszym wyborem? Tłumaczy dietetyczka

Zbilansowane śniadanie / istock

Przed ważną prezentacją albo egzaminem sięgasz po batonik, ponieważ słyszałaś, że to „daje kopa”? Dietetyczka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Cukier / PSX, Unsplash

Nadmiar cukru zmniejsza płodność!

cukier

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie?

Naturalne źródła cukru / istock

Cukru nie znajdziesz tylko w cukierniczce. Jego źródłem jest wiele innych produktów spożywczych

Kobieta w aptece bierze leki z półki. Widać tylko jej rękę z lekami i półki z lekami

Metformina – uważaj! Powoduje niedobór witaminy B12. Tłumaczy farmaceutka

Erytrytol – czy może zastąpić cukier? Czy jest bezpiecznym słodzikiem?

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Święta dla cukrzyka – na co zwrócić uwagę?

gotująca kobieta

Cukrzyca w trybie świąt – jak to przetrwać? Mamy kilka wskazówek

bakalie

Jak kupować bakalie?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?