Przejdź do treści

Jod – właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła

produkty spożywcze
Jod/iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Fantazje seksualne to zdrada partnera? A może wyraz naszej miłości?
Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie
Kobieta
Ćwiczenia w domu – na brzuch, plecy, klatkę piersiową i inne
Ola Żebrowska: „Zostałam wychowana w katolickiej rodzinie i nie śmiałabym mówić drugiej kobiecie, co ma robić”
Kisiel? Tak, ale domowy!
Kisiel – skład. Na co jest dobry? Przepis na domowy kisiel

Jod jest niezbędnym minerałem powszechnie występującym w owocach morza. Gruczoł tarczowy wykorzystuje go do wytwarzania hormonów tarczycy, które pomagają kontrolować wzrost, naprawiać uszkodzone komórki i wspierać zdrowy metabolizm. Zarówno niedobór jodu, jak i jego nadmiar wpływają negatywnie na zdrowie. W czym jest jod i jakie są objawy niedoboru jodu?

Co to jest jod?

Jod (I) to pierwiastek, który może występować w postaci jednego trwałego izotopu (127) lub izotopów promieniotwórczych (123, 125, 129, 131). Jest mało rozpowszechniony w przyrodzie, w większych ilościach występuje jedynie w solankach i wodzie morskiej.

Właściwości jodu

Warto wiedzieć, jakie funkcje pełni w organizmie jod – właściwości tego pierwiastka wynikają z pośredniego jego udziału w regulowaniu rozwoju i działaniu licznych narządów. Jod to pierwiastek niezbędny w procesie syntezy hormonów tarczycy. Jod wchodzi w skład tyroksyny i trójjodotyroniny – hormonów produkowanych przez tarczycę, regulujących funkcjonowanie wielu układów i przemian metabolicznych.

Jod radioaktywny wykorzystywany jest w medycynie. Izotop jodu 131 wykorzystywany jest m. in. w terapii nadczynności tarczycy. Leczenie tarczycy jodem polega na podaniu pacjentowi doustnie kapsułki zawierającej radioizotop jodu, co umożliwia przechwycenie sporej dawki jodu przez miąższ tarczycy.

Dobowe zapotrzebowanie na jod

Dzienne zapotrzebowanie na jod dla poszczególnych grup wiekowych przedstawia się następująco:

  • dzieci do 5 r. ż. – 90 mikrogramów
  • dzieci w wieku 6 – 12 lat – 120 mikrogramów
  • dzieci powyżej 12 r. ż. i dorośli – 150 mikrogramów
  • kobiety w ciąży i karmiące piersią – 250 mikrogramów

Zwiększone zapotrzebowanie na jod

Zwiększone zapotrzebowanie na jod mogą wykazywać osoby mieszkające z dala od terenów morskich oraz stosujące dietę z niską  konsumpcją ryb i innych produktów morskich, ale także jodowanej soli. Zapotrzebowanie na jod może zwiększać wysokie spożycie  warzyw kapustnych, zawierających glukozynolany – związków obniżających poziom jodu w organizmie.

Naturalne źródła jodu

W celu uzupełnienia puli jodu w organizmie, warto udać się nad morze i pooddychać jodowanym powietrzem. Kiedy jest najwięcej jodu nad morzem? W okresie jesieni i zimy. Ale jod nad morzem to nie jedyne źródło jodu. Co zawiera jod? Najbogatsze źródła jodu w diecie to:

  • ryby morskie
  • owoce morza i algi
  • jodowana sól
  • woda z jodem
  • nabiał.

Co wypłukuje jod? Dietetyczne źródła jodu nie powinny być spożywane ze źródłami chloru i sodu, gdyż te pierwiastki nasilają utratę jodu w organizmu. Wchłanianie jodu z diety mogą także hamować goitrogeny, czyli związki występujące m. in. w jarmużu, kalafiorze, brukselce, kapuście czy soi.

Jod w tabletkach – suplementacja jodem

Osoby narażone na niedobór jodu, w tym kobiety w ciąży, mogą uzupełnić codzienną dietę stosując suplementy zawierające jod. Suplementacja jodu możliwa jest na drodze zażywania tabletek zawierających jod, a także płynu Lugola.

Jod w ciąży

Jod to pierwiastek o istotnym znaczeniu dla rozwijającego się płodu. Kobiety w ciąży powinny zatem szczególnie zadbać o optymalną podaż jodu. Pierwiastek ten odpowiada za utrzymanie prawidłowego funkcjonowania tarczycy matki, a także do zapewnienia produkcji hormonów przez tarczycę płodu.

Niedobór jodu w ciąży może prowadzić do większego ryzyka poronień, wystąpienia wad rozwojowych płodu, śmiertelności okołoporodowej oraz kretynizmu. Dlatego kobietom w ciąży zalecana jest suplementacja jodem w tabletkach.

Niedobór jodu w organizmie

Gdy pojawia się niedobór jodu, objawy wynikają przede wszystkim ze zbyt niskiej syntezy hormonów tarczycy. Może pojawić się:

  • chroniczne zmęczenie
  • suchość skóry i wypadanie włosów
  • przybieranie na wadze
  • nadwrażliwość na niską temperaturę
  • rozrost tarczycy
  • bezsenność
  • zaburzenia psychiczne
  • zwiększone ryzyko rozwoju raka piersi.

Niedobór jodu u dzieci może sprzyjać upośledzeniu rozwoju somatycznego i umysłowego.

Nadmiar jodu w organizmie

Przy podawaniu preparatów związków jodu możliwe jest przedawkowanie jodu. Pojawiają się wówczas takie objawy jak bóle głowy, hiperaktywność, nasilenie trądziku, wysypki, metaliczny posmak w ustach, zapalenie ślinianek.

Bibliografia:

Gietka – Czernel M., Profilaktyka niedoboru jodu; Postępy Nauk Medycznych, nr 12, 2005

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta Cambridge

Dieta Cambridge – program odchudzania oparty na gotowych produktach

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

szczupła dziewczyna

Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

Sól

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

owoce cytrusowe

Fosfor – właściwości, nadmiar i niedobór, naturalne źródła

sól

Chlor – rola w organizmie, niedobór, objawy zatrucia

mięso, jaja i ryby

Azot – właściwości, źródła, skutki nadmiaru i niedoboru

YouTuberka Natalia Szymaniec z duetu „Szparagi” schudła 35 kg. Teraz apeluje: taka dieta wymaga opieki lekarza

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

owoce

Kwas gamma-linolenowy GLA – działanie, źródła, niedobór

siemię lniane

Kwas alfa-linolenowy (ALA) – rola, źródła, skutki niedoboru

Brokuły na stole

Izotiocyjaniany – co to jest, gdzie je znaleźć? Właściwości

Jesteś ciągle zmęczona? Być może to kwestia diety. Przyjrzyj się swoim nawykom

Dieta przed urlopem, czyli jak stworzyć wymarzone beach body

orzechy brazylijskie

Selen – właściwości, niedobór i przedawkowanie, źródła

Produkty bogate w molibden

Molibden – rola w organizmie, zapotrzebowanie, niedobór

Miedź

Miedź – właściwości, źródła nadmiar i niedobór w organizmie

suplement diety

Mangan – właściwości, nadmiar, niedobór, źródła w diecie

Nawyki żywieniowe dziecka - jak je zmienić?

Nawyki żywieniowe dzieci – dobre i złe. Zmiana nawyków na zdrowe

owoce morza

Kobalt – właściwości, niedobór, źródła, alergia na kobalt

pasta do zębów

Fluor – właściwości, źródła, niedobór i szkodliwość fluoru

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.