Przejdź do treści

„Porozumienie bez Przemocy rozumie uczucia jako sygnały i mówi o tym, że wszystkie są dobre, potrzebne i ważne” – mówi psycholog Agnieszka Kochanowicz

Porozumienie bez Przemocy - to sposób na życie opierający się na szacunku, otwartości i gotowości na przyjęcie drugiego człowieka
Agnieszka Kochanowicz. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Osobowość unikająca (APVD) – objawy, przyczyny, leczenie
Gaz pieprzowy a karmienie piersią. Mgr farmacji Karolina Morze radzi, co kobieta karmiąca powinna zrobić, jeśli zostanie nim zaatakowana
Gaz pieprzowy a karmienie piersią. Ekspertka radzi, co kobieta karmiąca powinna zrobić, jeśli zostanie nim zaatakowana
Seks i rutyna – to normalne! Dlaczego nuda w łóżku pcha nas w kierunku przygód?
Kontempluj każdy kęs! Jaki ma związek jedzenie z medytacją?
Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: „Nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes”
Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes

– Ważne, aby nauczyć się brać odpowiedzialność za swoje uczucia i potrzeby, aby nie obarczać nikogo winą za to, jak się czujemy – o metodzie Porozumienie bez Przemocy (PbP) rozmawiamy z Agnieszką Kochanowicz, psychologiem.

Marta Chowaniec: Na czym opiera się Porozumienie bez Przemocy?

Agnieszka Kochanowicz: Porozumienie bez Przemocy (PbP), ang. Nonviolent Communication (NVC) opiera się na szacunku, otwartości i gotowości na przyjęcie drugiego człowieka oraz dawaniu empatii. Pomaga nam wyrażać siebie w czterech krokach poprzez łączenie obserwacji z naszymi uczuciami i potrzebami oraz świadomym ich wyrażeniu oraz sformułowaniu jasnej, konkretnej prośby. Jeśli wiem, czego potrzebuję, to mogę również to wyrazić, poprosić o pomoc w zaspokojeniu tej potrzeby drugą stronę. PbP to podejście, a dla niektórych metoda komunikacji, która pozwala, aby nasze związki miały się dobrze i to nie tylko w fazie zakochania, kiedy towarzyszy nam bardzo dużo przyjemnych uczyć. Porozumienie bez Przemocy rozumie uczucia jako sygnały i mówi o tym, że wszystkie są dobre, potrzebne i ważne, cenne dla nas jako źródło informacji o tym, czy moje potrzeby są zaspokojone czy nie, raczej dzieli je na przyjemne i nieprzyjemne. Pokazuje, że dzięki konfliktowi możemy się w związku rozwijać, jest okazją do rozwoju dla każdej ze stron.

Agnieszka Kochanowicz:
W procesie tworzenia związku dwie osoby poznają się i odrywają, co lubią z czego nie, co cieszy daną osobę, w jaki sposób okazują sobie miłość i ważność. Nie ma jednego określonego sposobu, może nim być i czas i dotyk i wsparcie i słowa i czyny i podarunki.

Mowa konfliktach przepracowanych i osób, które chcą pracować nad swoim związkiem?

Najłatwiej wtedy, kiedy obie strony chcą pracować, jednak z perspektywy PbP ten brak chęci do kontaktu to komunikat. Osoba, która wydaje się, że nie chce porozumienia, tak naprawdę może bardzo woła o zobaczenie jest niezaspokojonych potrzeb, przestrzeń na to, aby być widzianą, usłyszaną, w swoim bólu, cierpieniu czy niezrozumieniu. Nie wykluczałabym porozumienia w związku, kiedy dana osoba wydaje się niegotowa, zamknięta, niechętna na kontakt. Porozumienie bez Przemocy szuka tego drugiego dna, nie zostaje na poziomie dosłownie tego, co ja słyszę i widzę, tylko próbujemy zejść głębiej, aby usłyszeć w tym jakie są te niezaspokojone potrzeby, które blokują daną osobę.

Katarzyna Kucewicz

Jak porozmawiać o tych potrzebach?

Pierwsza rzecz to sama muszę wiedzieć, czego ja potrzebuję, i tu pomocne są uczucia, które mnie o tym informują. Niezadowolenie, irytacja, złość podpowiedzą mi: zatrzymaj się na chwilę, daj empatię sobie, zobacz o jakie niezaspokojone potrzeby chodzi. Potem mogę skupić się na parterze i dać empatię jemu, aby usłyszeć co ta niechęć czy złość może oznaczać. Mogę zapytać, mogę zgadywać o jakie jego niezaspokojone potrzeby może chodzić: czy potrzebuje większego docenienia, bycia zrozumianym, czy akceptacji w jakieś kwestii. Z warsztatów czy gabinetu mogę powiedzieć, że panie chciałby czuć się ważne i kochane, ale trudno jest im o tym komunikować. Brakuje im często docenienia, poczucia wartości i wolności od słów „muszę, powinnam, trzeba”. Często jest tak, że po kilku latach czy kilkunastu zapominamy o docenieniu, o wyrażaniu wdzięczności, a to buduje związki i wpływa na nie pozytywnie. Warto więc też komunikować, kiedy nasze potrzeby są zaspokojone.

W jaki sposób panie chciałby być kochane?

Każdą z nas można o to zapytać, jaki jest jej styl, jak te potrzeby chciałaby zaspokajać. W procesie tworzenia związku dwie osoby poznają się i odrywają, co lubią, a czego nie, co cieszy daną osobę, w jaki sposób okazują sobie miłość i ważność. Nie ma jednego określonego sposobu, może nim być i czas, który daję drugiej osobie, dotyk i bliskość, słowa wyrażające miłość, dla innych czyny i  wsparcie lub podarunki. Co dla kogo jest ważniejsze oraz jak odczytuje oznaki miłości jest kwestią indywidualną.

Jak zatem o tym rozmawiać?

Na moich warsztatach uczestnicy i uczestniczki otrzymują listę potrzeb i uczuć, żeby oswoić się  z takim językiem. W procesie dorastania nie jesteśmy tego uczeni. Ani w domach, ani w szkołach zazwyczaj nie nauczona nas mówić językiem potrzeb i uczuć. Ważne, aby nauczyć się brać odpowiedzialność za swoje uczucia i potrzeby, aby nie obarczamy nikogo winą za to, jak się czujemy. Często ten moment odpowiedzialności za siebie wystarczy, aby druga strona chciała rozmawiać. Bardzo bronimy się przed poczuciem winy, pretensjami, oczekiwaniami, które nie są możliwe do spełnienia. Kiedy mówimy o swoich uczuciach i potrzebach, nie atakujemy nikogo, nie oskarżamy, tylko odsłaniamy się przed drugą osobą i zapraszamy do kontaktu.

Wróćmy do poczucia ważności w związku. Jeśli czuję się zlekceważona i pominięta, bo mój mąż zapomniał o konkretnej rzeczy, która jest dla mnie ważna i mało tego – narracja jest taka, że zdarza to mu się wielokrotnie, to mam go za to nie obarczać winą?

Według Porozumienia bez Przemocy słowa „czuję się zlekceważona” nie jest uczuciem prawdziwym. Podobnie „czuję się pomięta”, „czuję się zaatakowana” „czuję się zlekceważona” to uczucia rzekome, ponieważ te określenia zakładają pewne intencje drugiej osoby wobec mnie. To nie są uczucia płynące z ciała, tylko interpretacje, założenia. Mogę powiedzieć, że jest mi bardzo smutno, że jestem bardzo zła, ale nie dlatego, że Ty jesteś taki i owaki, ale dlatego, że moje potrzeby np. wsparcia, bycia wziętą pod uwagę nie zostały zaspokojone. Nie zakładam złych intencji drugiej osoby wobec mnie. Jeśli wejdę w rozmowę „a Ty zawsze”, „bo ja wiem”, „znam Cię” nie ma w niej miejsca na porozumienie, bo zdefiniowałam już druga osobę czy sytuację i zachowanie. Jeśli wejdę w kontakt z ciekawością, empatią i pytaniem, dlaczego, co tym razem się stało, dlaczego mi to mówisz, dlaczego tak się zachowałeś, o jakich to jest potrzebach, to mam szansę na porozumienie z drugą osobą.

Jeśli wejdę w rozmowę „a Ty zawsze”, „a ja wiem”, nie ma w niej miejsca na porozumienie, bo zdefiniowałam już tę druga osobę czy sytuację i zachowanie. Jeśli wejdę w kontakt z pytaniem, dlaczego, co tym razem się stało, dlaczego w taki sposób mi to mówisz, dlaczego tak się zachowałeś, to mam szansę na porozumienie z druga osobą.

Chyba tego trzeba się nauczyć, bo nie wydaje się to naturalne ani łatwe.

Tak! Trzeba się tego nauczyć, bo w naszej kulturze taki sposób komunikacji nie jest naturalny. Można się tego nauczyć a nawet – jestem przekonana – że warto, aby dwie strony mogły się zobaczyć, usłyszeć, dotrzeć do głębokiego poziomu potrzeb. Konflikty pojawiają się na poziomie strategii, czyli wyboru w jaki sposób chcę zaspokoić daną potrzebę. Kiedy oswajamy się z językiem PbP i nie musimy używać już żadnej kartki z podpowiedzią, wchodzi w krew, bo nasza świadomość wychodzi poza to co dosłownie słyszę i szuka ukrytych potrzeb za różnymi komunikatami. Więc to co na początku nienaturalne, bo nowe i brzmi sztucznie, z czasem staje się naturalne i oczywiste. Warto się tego uczyć też dlatego, że jeśli zakładamy, że dana osoba ma konkretną intencję, zwykle negatywną względem nas, w rozmowie działamy automatycznie z poziomu pierwotnych struktur mózgu (mózg gadzi). Jest bodziec (negatywny komunikat) i nasze odpowiedź jest często bez zastanowienia się. Brakuje nam przerwy, żeby pomyśleć, zastanowić się, o co tak naprawdę chodzi drugiej stronie i dlaczego tak mnie to porusza. Wchodzimy w tryb walki, ucieczki albo zamrożenia. Brakuje nam umiejętności zatrzymania się, zrobienia pauzy, aby mieć wybór jak zareagować i tutaj właśnie potrzebujemy empatii. Porozumienie bez Przemocy, praktyki uważności (mindfulness) to elementy pracy nad kontaktem ze sobą, które bardzo fajnie się przenikają i przekłada na dobry kontakt z innymi: partnerem, dziećmi, rodzicami, może mieć zasięg nawet społeczny. PbP jest bardzo uniwersalne i może z niego korzystać na wielu płaszczyznach.

 

WenDo jako samoobrona i asertywność dla kobiet i dziewcząt jest metodą, którą uczy jak w każdej sytuacji: w miejscu publicznym, na ulicy, w pracy, w domu – przestać się czuć bezradną i bezbronną

Co jest ważne w języku Porozumienia bez Przemocy?

Technicznie patrząc to cztery kroki PbP, czyli komunikaty zawierające: 1. obserwację (to, co widzę i słyszę, czyli fakty, a nie jak to interpretuję czy oceniam), 2. t,o co czujemy (uczucia prawdziwe, które płyną z ciała) 3. czego potrzebujemy (potrzeby zaspokojone lub nie, o których informują mnie uczucia) 4. o co w związku z tym proszę (prośba pozytywna, konkretna, wykonalna i przyjmująca odmowę). Z poziomu założeń PbP ważna jest odpowiedzialność za swoje uczucia i potrzeby, założenie o tym, że wszystkie potrzeby są ważne i uniwersalne dla wszystkich ludzi, a uczucia są dobre i potrzebne, bo informują nas o potrzebach. Założeń jest więcej, jednak na poziomie praktycznym najważniejsza jest moim zdaniem intencja, z jaką wchodzimy w kontakt, czy chodzi nam o rację czy o relację i PbP jest zdecydowanie o tym, kiedy chodzi nam o relację, kontakt, bliskość i zrozumienie.

Zwykle większym zaufaniem darzymy naszą głowę niż uczucia.

Tak, zdecydowanie mamy większe zaufanie do głowy, to chyba znak naszych czasów. Zresztą nie do całej głowy, tylko do lewej półkuli, części racjonalnej, logicznej i schematycznej. W naszym współczesnych świecie dużo funkcjonujemy w lewej półkuli. Porozumienie bez Przemocy zaprasza nas do prawej półkuli i integracji z lewą, do wyjścia z mózgu gadziego, który reaguje na zasadzie: walka-ucieczka i połączenia się z naszą korą przedczołową i przejścia do wyższych funkcji: empatii, kreatywności, świadomości danego momentu. Porozumienie bez Przemocy daje możliwość zintegrowanego życia w dobrostanie ze sobą, innymi i światem. Empatia dla siebie i innych może zapewnić nam lepszą jakość życia, z tego powodu warto, aby nasz język nie był oceniający i krytyczny tylko był językiem uczuć i potrzeb. Uważam, że praktykowanie PbP jest okazja do tego, żeby nasze życie było jak najlepszej jakości.

Agnieszka Kochanowicz – psycholożka, trenerka oraz coach. Przez wiele lat wspierała dzieci w rozwoju w przedszkolach i ośrodkach wczesnej interwencji w Polsce. Pomagała dzieciom z trudnościami w rozwoju wyrażać siebie, a rodzicom zrozumieć i komunikować się ze swoimi dziećmi. Pracowała z dziećmi uchodzców, na rzecz praw człowieka i edukacji globalnej w Polsce i za granicą. Porozumieniem bez Przemocy zajmuje się od kilku lat. Obecnie mieszka w Danii, gdzie prowadzi warsztaty rozwojowe i praktykę psychologiczną dla polskiej emigracji.

www.agnieszkakochanowicz.com
www.facebook.com/Agnieszka-Kochanowicz-psycholog-103246751155728/

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Joanna Jedrusik

Joanna Jędrusik: „Tinder zapełnia jakąś pustkę, a jednocześnie inne pustki tworzy”

„Kochanie, muszę ci coś powiedzieć…”. Jak rozmawiać z partnerem o seksie?

rozstanie

Rozstanie – jak sobie z nim poradzić? Etapy żałoby

kobieta na łóżku

„Odmowa nie zabija”. Czyli jak sobie radzić, gdy słyszymy „nie” w seksie? – podpowiada seksuolożka Małgorzata Iwanek

BDSM na każdym polu, czyli w seksie i związkach ciągle gramy o władzę

Sekrety szczęśliwych par – 10 filarów udanego związku

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Starsza para w restauracji

„Nie zniknęłam”. Trzy dojrzałe kobiety przekonują, że po sześćdziesiątce można cieszyć się seksem

katarzyna cichopek

Dlaczego mężczyźni zdradzają? Kasia Cichopek: „Jak nie zjesz obiadu w domu, to zjesz obiad na mieście”

Para rozmawia przy stole

Kiedy związek potrzebuje mediacji? Wyjaśnia prawniczka i mediatorka

Kobieta i mężczyzna

„Każdy związek da się zniszczyć. Porównanie relacji z rośliną, którą trzeba podlewać, bo inaczej uschnie, jest bardzo trafne” – mówi psycholog Katarzyna Kucewicz

Nieporozumienia w seksie. Rozmawiajcie o nich

„Mężczyzna to nie jest ktoś, kto z definicji chce i umie inicjować seks. To może rodzić nieporozumienia w związku” – psycholożka o stereotypach związanych z męskością

Katarzyna Warnke i Piotr Stramowski

Katarzyna Warnke i Piotr Stramowski o seksie po urodzeniu dziecka: „W tym okresie trudno znaleźć przestrzeń na seksualność”

„Konflikt synowej i teściowej należy rozumieć jako pole kobiecych potrzeb i lęków” – mówi psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz. Jak żyć z teściową unikając zbędnych napięć?

„W obecnej sytuacji nie jesteśmy w stanie uciec od tego, od czego do tej pory uciekaliśmy. I nagle może się okazać, że jest super! Mamy naprawdę dobrych i mądrych ludzi blisko siebie” – mówi Marysia Organ, dziennikarka i blogerka

Toksyczna miłość i toksyczny seks

Para leży razem w łóżku

Co lubią dziewczyny w łóżku, co kobiety lubią w chłopakach

Pieniądze w związku a seks. „Zazdrość o karierę partnerki może komplikować relacje w sypialni” – mówi terapeutka seksualna dr Agata Loewe

Kobieta i mężczyzna leżą na plaży

Ty i twój partner macie różny poziom libido? Jakie są konsekwencje tego problemu? Jak go rozwiązać? Wyjaśnia seksuolożka Joanna Niedziela

Toksyczne związki

Toksyczne związki okiem lekarza. Kiedy związek jest toksyczny?

Kłótnia w związku. 7 rzeczy, których lepiej po niej nie robić

kobiety w łóżku

„Szantażowanie seksem wciąż cieszy się popularnością” – twierdzi psycholożka

Małże na talerzu. Przy stole para na radnce

„Randki są ogromnie ważne na każdym etapie związku” pisze psychoterapeutka Anna Wietrzykowska. Dlaczego należy je praktykować?

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.