Przejdź do treści

Ryż – rodzaje, zalety, właściwości. Przepisy na bezglutenowe dania

Ryż - rodzaje, zalety, właściwości. Przepisy na bezglutenowe dania
Ryż - rodzaje, zalety, właściwości. Przepisy na bezglutenowe dania/ iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska
Dieta sokowa – czy na pewno jest bezpieczna?
Kobieta płacze przed lustrem
Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska
Wulwodynia i coccygodynia - czym są? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury, osteopatka
Wulwodynia i coccygodynia – czym są? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Owoce i warzywa
Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

Ryż jest doceniany na całym świecie ze względu na bogactwo składników odżywczych. Jest lekkostrawny, hipoalergiczny i nie zawiera glutenu,  przez co może być bezpiecznie konsumowany przez maluchy, osoby osłabione czy z nietolerancjami. Sprawdź nasze przepisy na pyszne danie i desery z ryżem w roli głównej.

Ryż – zboże bez glutenu

Ryż siewny to jednoroczne zboże pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej (większość jego odmian wywodzi się właśnie z Azji). Stanowi podstawę wyżywienia dla 1/3 światowej populacji, po kukurydzy jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych zbóż na Ziemi.  Może być uprawiany bez nawodnienia (ryż suchy, górski), ale zazwyczaj musi rosnąć w płytkiej wodzie (ryż mokry, padi).

Ryż możemy kupić niemal w każdym sklepie. Ma drobne ziarenka o orzechowym zapachu i bogactwie składników odżywczych. W kuchni znalazł szerokie zastosowanie, a jedną z jego największych zalet ryżu jest to, że nie zawiera glutenu, który dziś wydaje się być wrogiem numer jeden z kulinarnych potyczkach.

Rodzaje ryżu

Szacuje się, że ma świecie występuje ok. 800 gatunków ryżu.  Ze względu na długość ziarna mówimy o ryżu:

  • krótkoziarnistym, np. ryż perłowy (wykorzystywany do przyrządzania do sushi)
  • średnioziarnistym, np. arborio (wykorzystywany do risotto), loto, carnaroli, vialone,
  • długoziarnistym, np. basmati czy jaśminowy.

Z kolei ze względu na stopień oczyszczenia i przetworzenia –  niezależnie od odmiany – możemy wyróżnić:

  • ryż brązowy – o ciemniejszej barwie, bez plew i zarodka, ale z okrywą,
  • ryż biały – pozbawiony plew, zarodka i okrywy
  • ryż paraboliczny – lekko żółtawy, pozbawiony plew, zarodka i okrywy; przed usunięciem okrywy ziarno jest preparowane termiczne.

Mało popularnym, ale wartym włączenia do diety, jest ryż czerwony (mnóstwo składników odżywcze i błonnika) oraz czarny (indonezyjski).

Co ciekawe, dziki ryż nie jest właściwie ryżem, często nazywany bywa owsem wodnym czy trawą wodną i zawiera więcej białka niż jego poprzednicy.

Właściwości odżywcze i zdrowotne ryżu

Ryż jest zdrowy, nawet bardzo, pod warunkiem, że jego ziarna nie zostaną bezsensownie przetworzone i oczyszczone. Zawierają one bowiem prawdziwe bogactwo składników odżywczych. W swojej osłonce zebrały cenne przeciwutleniacze chroniące między innymi przed chorobami nowotworowymi. Są to:

  • gamma-oryzanol przeciwdziałający zastojowi krwi,
  • kwas alfa-lipidowy,
  • peroksydaza glutationowa zmniejszająca ilość śluzu i wspierająca odtruwanie organizmu,
  • koenzym Q10,
  • garbniki proantocjanidyny wzmacniające tętnice, naczynia włosowate, żyły, a przez to poprawiające krążenie krwi.

W nieoczyszczonym, pełnym ryżu zwarte są też polisacharydy, które mają działanie stabilizujące poziom cukru we krwi, witaminy z grupy B działające uspokajająco oraz lecytyna potrzebna do prawidłowego działania układu nerwowego. Ryż jest także uznawany za środek moczopędny, więc warto spożywać go w rozsądnych ilościach.

Ponieważ w ryżu nie ma glutenu, do diety w pierwszej kolejności powinny go włączyć osoby cierpiące na nietolerancję tego białka. Jest to coraz częściej diagnozowane schorzenie, odpowiedzialne m.in. za stany zapalne jelit.

Warto jednak dodać, że rozgotowany ryż traci swe drogocenne właściwości, dlatego lepiej go spożywać w wersji al dente.

Zastosowanie ryżu w kuchni

Ryż jest niezastąpiony w takich daniach jak sushi, risotto czy paella. Świetnie sprawdzi się jako alternatywa ziemniaków lub makaronu, można dodawać go do sałatek, daje radę również na słodko.

Funkcjonalność, różnorodność wykorzystania i siła działania tego wojownika jest godna podziwu. Zapraszam tego mocarza zawsze, kiedy tylko ma ochotę mnie odwiedzić, i czuję się prawdziwie wyróżniona, mogąc go u siebie gościć. A przychodzi często, na zmianę z jaglanką wprasza się na śniadania, potem wpycha się w porze lunchu i chętnie zostaje jeszcze na deser. Dobrze się u mnie czuje, a i domownicy nie narzekają na jego częste wizyty. Prawdziwy przyjaciel domu! Zalety ryżu można mnożyć, ale dosyć tego. Zobaczcie, co można przygotować z ryżu ‒ kulinarnego siłacza.

Ryżowe słodkie śniadanie

Akcja bez glutenu: ryż

Składniki:

– filiżanka ryżu basmati
– 2 filiżanki wody
– łyżeczka oleju kokosowego
– szczypta cynamonu
– szczypta kardamonu
– mleko ryżowe waniliowe
– podprażone orzechy laskowe kilka sztuk
– sezonowe owoce (truskawki, maliny, borówki)

Ryż płuczę na gęstym sicie i podprażam na oleju kokosowym. Dodaję szczyptę kardamonu i 2 filiżanki wody. Gotuję pod przykryciem, aż w 80 proc. wchłonie wodę. Odstawiam na chwilę, żeby „doszedł”. Orzechy rozgniatam i podprażam na suchej patelni.

Nakładam ryż do miseczki, polewam mlekiem, dodaję orzechy, dekoruję owocami i dodaję szczyptę cynamonu. Gotowe i pyszne!

Tacos z brzoskwiniami i krewetkami

Koktajl brzoskwiniowy z ryżem

Koktajl brzoskwiniowy

iStock

Składniki:

– 4 dojrzałe brzoskwinie
– filiżanka mleka ryżowego
– łyżka ugotowanego ryżu
– szczypta imbiru
– odrobina wody
– szczypta utartej skórki z cytryny
– kilka listków bazylii

Wszystkie składniki zmiksować i wypić na świeżo. Po prostu!

Ryż pachnący rozmarynem, świeżym czosnkiem i pomidorami

Ryż z pomidorami i czosnkiem

iStock

Składniki:

– filiżanka ugotowanego ryżu
– łyżka masła klarowanego
– duży ząbek świeżego czosnku
– kilka igieł rozmarynu
– świeżo mielony czarny pieprz
– 3 rzodkiewki
– szczypta różowej soli
– 2 żółte pomidory
– 2 czerwone pomidory
– 3 plasterki świeżej kurkumy poszatkowanej

Na maśle podsmażyć czosnek, pieprz, rozmaryn i pokrojone rzodkiewki. Dodać szczyptę soli i pokrojone pomidory, najlepiej bez skórki. Poddusić przez chwilę, zmniejszając ogień. Dodać poszatkowaną kurkumę, 3 bardzo cienkie plasterki. Zamieszać i dołożyć ryż. Serwować na świeżo, jest pysznie, aromatycznie i delikatnie. Można dodać odrobinę utartej skórki z cytryny, danie będzie bardziej odświeżające.


Maia Sobczak – dietetyczka holistyczna, wegetarianka. Uwodzi pięknym, zdrowym i smacznym jedzeniem oraz świadomym podejściem do życia. Ćwiczy jogę, kocha zwierzęta, segreguje śmieci i uważnie obserwuje rzeczywistość. To ona właśnie qma kaszę: www.qmamkasze.pl.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

domowe mleko ryżowe w szkalnce

Mleko ryżowe – czy jest zdrowe? Jak je zrobić i dlaczego warto je pić?

Ryż to podstawa twojej kuchni? Sprawdź, czy podczas gotowania nie popełniasz tych błędów

Jajka a gluten - istnieje zależność?

Jesteś na diecie bezglutenowej? Sprawdź, czy możesz jeść jajka od kur karmionych ziarnem

Mąka gryczana – zdrowie bez glutenu. Wartości odżywcze, przepisy

Kasza jaglana – bezglutenowa królowa. Wartości odżywcze, przepisy

Jesz ryż? Uważaj na arsen

Jesz ryż? Uważaj na arsen

Ryż - jak go wykorzystać? / istock

7 pomysłów na wykorzystanie ryżu według Sylwii Majcher. Sprawdź patenty na tzw. „kuchnię kryzysową”

GIS wycofał kolejną partię popularnego oleju z ryżu. Jego spożywanie jest niebezpieczne dla zdrowia

orzeszki

Uczuleni na jedzenie

ryż i mango deser

Ryż kokosowy z mango. Pomysł na śniadanie idealne

mąka ryżowa

Akcja bez glutenu: mąka ryżowa. Zrobisz z niej pyszne naleśniki, pudding i pierogi

Mąka jaglana / istock

Akcja bez glutenu: mąka jaglana

Badanie - testy wodorowe / istock

Podejrzewasz u siebie nietolerancję pokarmową? Wykonaj testy wodorowe

święta

Święta na bezglutenie

Kobieta w sklepie wybiera produkty

GIS wycofuje partie oleju z ryżu naturalnego. Produkt nie spełnia wymagań

Świąteczny piernik – bez glutenu, bez cukru!

Świąteczny piernik – bez glutenu, bez cukru!

Celiakia / istockphoto

„Przykre jest to, że interniści i pediatrzy o celiakii mają nikłe pojęcie” – mówi 32-letnia Anna, której chorobę zdiagnozowano 10 lat temu

Bezglutenowe kluseczki z dyni na jesienny obiad. Wypróbuj ten przepis!

Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?

Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?

Trawa pszeniczna – zielony superfood

Trawa pszeniczna – zielony superfood

Pszeniczny brzuch – masz go?

Celiakia - przyczyny, objawy, leczenie

Celiakia – czym jest? Jakie daje objawy i jakie są sposoby jej leczenia?

Istockphoto.com

Podejrzewasz u siebie nietolerancję glutenu? Podpowiadamy, jak to sprawdzić

Jak czytać etykietki na chlebie

Niby banalne, ale mamy z tym problem. Jak czytać etykietki na chlebie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę