Przejdź do treści

Jak kobiety funkcjonują po menopauzie? Rozmawiamy z genetyczką prof. Moniką Puzianowską-Kuźnicką

babcia i wnuczka
zdjęcie: iStockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni
Zerwij z „Czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Antropologiczne teorie ‒ teoria matki i teoria babki ‒ powstały po to, by wyjaśnić sens istnienia menopauzy. Ale przy okazji próbują wytłumaczyć, dlaczego kobiety żyją dłużej od mężczyzn. O tym, jaki natura ma w tym interes, rozmawiamy z genetyczką prof. Moniką Puzianowską-Kuźnicką.

Klara Pastwa: Pani profesor, po co nam właściwie – skądinąd dość nieprzyjemna – menopauza? Czy natura ma w tym jakiś cel?

Prof. Monika Puzianowska-Kuźnicka, genetyczka: Dłuższe życie kobiety i sama menopauza są zjawiskami o wielu przyczynach. Wszyscy się spierają, po co menopauza w ogóle istnieje. Niektórzy uważają, że jest ona po prostu przejawem starzenia się układu rozrodczego kobiety, inni ‒ że wyewoluowała w konkretnym celu.

Ja sądzę, że jest ona w pewnym sensie zaprogramowana. Jako zjawisko biologiczne zapoczątkowywana jest najprawdopodobniej w ośrodkowym układzie nerwowym, ponieważ pierwsze zmiany hormonalne skutkujące menopauzą następują w mózgu w hormonach „odgórnie” regulujących funkcje układu rozrodczego kobiety. Powód, dla którego menopauza istnieje, próbują tłumaczyć nie tylko teorie biologiczne, ale też antropologiczne. I według nich jest ona ‒ podobnie jak i długie życie w okresie pomenopauzalnym ‒ potrzebna dla uzyskania sukcesu reprodukcyjnego. Najpopularniejsze z takich teorii to teoria matki i teoria babki.

Kobiety rozmawiają ze sobą

Takie teorie wydają się logiczne, choć nie ma dowodów na ich prawdziwość. Po pierwsze, wystąpienie menopauzy u kobiety i dalsze życie są korzystne z tego względu, że dzięki temu kobieta może doprowadzić do etapu samodzielności swoje ostatnie dzieci, urodzone najpóźniej, nie narażając się na ryzyko zgonu w okresie okołoporodowym podczas rodzenia kolejnych dzieci.

A przecież u kobiet przez praktycznie cały okres istnienia naszego gatunku, do momentu burzliwego rozwoju medycyny w ostatnich dziesięcioleciach, oprócz infekcji to właśnie okres ciąży, porodu i połogu był najbardziej ryzykowny. Jeśli kobieta przeżyła okres rozrodczy, to potem mogła żyć już długo, co jest stwierdzone w badaniach epidemiologicznych na podstawie analiz ksiąg urodzin i zgonów, itd. Czyli, podsumowując, dzięki menopauzie nie tylko dzieci, które kobieta urodziła we wczesnym etapie swojego życia, mają szansę na dorosłość i dalszą prokreację, ale też dzieci spłodzone w późniejszym wieku mogą być przez nią doprowadzone do momentu, gdy będą mogły mieć własne dzieci. Na tym właśnie polega związany z „teorią matki” sukces reprodukcyjny.

Dlaczego kobiety żyją dłużej?

A teoria babki – obowiązuje w niej taka sama zasada?

Teoria babci jest podobna. Zakłada ona, że kobieta żyje dłużej, by zapewnić sobie sukces reprodukcyjny poprzez pomoc w wychowaniu dzieci swojej córki. Będzie to możliwe, gdy sama przestanie rodzić dzieci. Dzieci jej córki, przez babcię zadbane, mają większą szansę na przeżycie, osiągnięcie dorosłości i posiadanie własnych dzieci.

Obie teorie brzmią logicznie, ale czy naprawdę menopauza wyewoluowała zgodnie z ich założeniami i czy trafnie tłumaczą sens życia kobiety po menopauzie, tego nie potrafimy powiedzieć.

Chcesz zapomnieć o PMS?

Drażliwość, bolesne piersi, zatrzymywanie wody. Każda z nas przechodzi zespół napięcia przedmiesiączkowego inaczej i każda ma prawo do wsparcia w tym czasie. Sprawdź jak może Cię wesprzeć WIMIN.

Sprawdź
Kobieta zmagająca się z menopauzą

Tyle antropolodzy. A z biologicznego punktu widzenia: czy nie jest tak, że menopauza to po prostu przełączenie się organizmu kobiety na tryb oszczędny w zakresie rozrodczym, tak by inne układy mogły funkcjonować lepiej?

Nie zgadzam się z teorią, jakoby powodem wystąpienia menopauzy mogło być wygaszenie funkcji rozrodczej, by go odciążyć, by zachować więcej sił na działanie innych układów. A to dlatego, że estrogeny, których synteza w jajnikach kończy się w procesie menopauzy, spowalniają proces starzenia. Ich rola biologiczna jest naprawdę wielka: korzystnie działają na układ krążenia i ośrodkowy układ nerwowy, do menopauzy kobiety mają znacznie niższe ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową niż mężczyźni, po niej ono staje się nawet większe niż u mężczyzn. Starsze kobiety mają też wyższe ryzyko demencji niż mężczyźni w tym samym wieku.

Tak więc menopauza i życie kobiety trwające poza okres rozrodczy to fakty biologiczne wciąż dość tajemnicze. Jedynie teorie matki i babki co nieco wyjaśniają. I to optymistycznie – dla babć i wnuków! Oby tylko wystarczyło tej resztki estrogenów dla zachowania zdrowia, by móc się zajmować i sobą, i wnukami…

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało

Instagram.com

„Nie w porządku jest to, że zdjęcia takie jak powyższe oburzają, a to tylko czysta podpaska i ketchup”- młoda feministka podjęła ważny temat

koniczyna czerwona

Koniczyna czerwona – na co pomaga ta niezwykła roślina?

„W czasie miesiączki lubię się zaszyć, spać, regenerować, obejrzeć coś miłego i pozwolić sobie czuć wszystko, co wtedy do mnie przychodzi” – mówi Barbara Pietruszczak, współautorka fanpage „Pani Miesiączka”

https://www.instagram.com/cialopozytyw/

Czy są powody, przez które lubicie menstruować? Pytanie zadane przez aktywistkę ze Szczecina poruszyło Instagram

„Nasze ciało spełnia jakąś rolę. Naszą rolą jest po prostu przytulanie”. Rozmawiamy z dziewczynami, które przytulają za pieniądze

Kobieta własnoręcznie tworzy mydełka

Załóż swój biznes i pochwal się tym, co robisz. Weź udział w akcji Rossmanna „Stań na własnych nogach”

okres

Dla pracodawcy przez 9 dni w roku jesteśmy nieproduktywne. Może warto pomyśleć o urlopie menstruacyjnym w Polsce?

kobieta w trakcie okresu

10 rzeczy, które mogą mieć wpływ na kłopoty z cyklem

Fot: freepik

„Pierwsza miesiączka? O nie, teraz już będziesz miała przechlapane do 50-tki…”. O tym, jak rozmawiać ze swoimi dziećmi o pierwszej menstruacji, mówi Patrycja Wonatowska, seksuolożka

cellulit

„Kilogramy łatwiej jest zredukować niż cellulit. Czasem schudnięcie nie wystarcza”. O tym, co łączy cellulit i dobre samopoczucie, mówi endokrynolog

Isabel Allende: mężczyźni rządzą światem i spójrzcie, jaki mamy bałagan

Isabel Allende: mężczyźni rządzą światem i spójrzcie, jaki mamy bałagan

„Menstruacja – dlaczego nie mówimy o niej wprost?” Pierwsza polska reklama, w której okres jest okresem a nie brokatowym pyłem między nogami

„Bądź kobietą, która poprawi koronę innej kobiecie, nie mówiąc że się osunęła”. Świetny tekst nie? Poznaj jeszcze kilka mądrych cytatów o kobiecej przyjaźni

Nieogolona pacha wciąż szokuje? Zdjęcie z kampanii Nike wywołało gorącą dyskusję na temat kobiecości

Nadmierna potliwość to sygnał od organizmu, że coś ci dolega. Poznaj 7 rzeczy, o których informuje twój pot

Kampania Centrum Praw Kobiet

Trzymamy stronę kobiet! Wesprzyj Polki doświadczone przemocą. Trwa kampania Centrum Praw Kobiet

Chodzisz rozdrażniona i sama nie wiesz czego chcesz? PMS psuje ci połowę miesiąca? Zwalcz go dietą!

Kontrowersje wokół reklamy Gillette Venus. Promowanie różnorodności czy otyłości? Porozmawialiśmy z psycholog Katarzyną Jarząbek

para trzyma w ręku badanie USG

Wiesz, jak odpowiednio przygotować się do ciąży? Położna Monika Stępińska wyjaśnia krok po kroku

Przygotuj się na bieg w szczytnym celu. Już wkrótce jubileuszowa edycja Avon Kontra Przemoc

Historyczny żeński spacer po kosmosie odwołany! Powód? Brak odpowiedniego skafandra

„Obrzydliwie jest widzieć kobiety, które sędziują w lidze. Hańba dla boiska”. Szokujące i seksistowskie słowa komentuje dla nas dziennikarz Canal+

Gosia Włodarczyk

„Presja, by jak najszybciej wrócić do formy, jest dla kobiet krzywdząca. Ciału trzeba dać czas na regenerację”. Rozmawiamy z fizjoterapeutką Gosią Włodarczyk