Przejdź do treści

Hormony tarczycy – jak interpretować wyniki i kiedy należy wykonać badanie krwi?

kobieta trzymająca się w okolicach tarczycy
Fot. glisic_albina / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
„Hashimoto nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej”. O zależności pomiędzy hashimoto a dietą eliminacyjną, rozmawiamy z endokrynolożką i dietetyczką
Wiosenna pizza na zielonym spodzie
kobieta nurkująca w wodzie
Freediving – podwodna medytacja
lekarka Małgorzata Ponikowska
„Selen to czarny koń wśród suplementów w chorobie Hashimoto”. Lekarka Małgorzata Ponikowska o wspomaganiu chorób tarczycy selenem

Hormony tarczycy w organizmie człowieka odpowiadają za wiele procesów metabolicznych. W razie pojawienia się objawów klinicznych konieczne jest badanie hormonów tarczycy. Badanie można wykonać zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hormony tarczycy kontrolują czynność większości tkanek w organizmie człowieka, stąd trudno o wymienienie ich wszystkich funkcji. Nadmiar bądź niedobór hormonów tarczycy daje dość specyficzne objawy o bardzo szerokim zakresie i dotyczące większości układów.

tabletki podłużne i okrągłe

Hormony tarczycy – jakie są i jak działają?

Tarczyca to narząd wewnątrzwydzielniczy, zlokalizowany w szyi i przylegający do tchawicy, nieco poniżej krtani. Zbudowana jest z dwóch płatów i łączącej je węziny (cieśni). Podstawową jednostką czynnościową tarczycy są komórki pęcherzykowe. Wypełnione są koloidem zawierającym tyreoglobulinę (Tg). To białko stanowiące magazyn hormonów tarczycy, a także miejsce, w którym jod jest wprowadzany do cząstek tyrozyny. Pomiędzy pęcherzykami tarczycy zlokalizowane są komórki C, produkujące kalcytoninę. Do prawidłowej pracy tarczycy konieczny jest właściwy poziom jodu w organizmie. Spośród wszystkich hormonów produkowanych przez tarczycę najwięcej powstaje tyroksyny (T4). Wydzielana do krwi tyroksyna wiąże się z białkami i pełni przede wszystkim funkcję prohormonu. Na obwodzie jest odjodowywana do trijodotyroniny (T3). Częściowo T3 również jest bezpośrednio wydzielana z tarczycy i to właśnie ten hormon wykazuje główną aktywność obwodową na narządy. Hormony tarczycy wydzielane są pod wpływem TSH, czyli przysadkowej tyreotropiny. Niedobór hormonów tarczycy stymuluje przysadkę do wydzielania TSH, a ich nadmiar hamuje. Stąd w diagnostyce chorób tarczycy w pierwszej kolejności rutynowo wykonuje się przesiewowe badanie TSH. Hormony tarczycy działają na większość tkanek w organizmie. Zwiększają katabolizm białek, aktywują lipogenezę w wątrobie i lipolizę w wątrobie oraz tkance tłuszczowej, powodują zmniejszenie stężenia cholesteroli, zwiększają zużycie węglowodanów. Ich nadmiar lub niedobór skutkuje wielokierunkowymi zaburzeniami pracy organizmu człowieka.

Hormony tarczycy: normy

Do sprawdzenia, czy produkcja hormonów tarczycy jest prawidłowa, konieczne są badania krwi. Badanie wykonuje się na czczo, pobierając próbkę krwi z żyły odłokciowej. To bardzo istotne badanie, które wykonują profilaktycznie kobiety w ciąży, a także osoby dopiero planujące ciążę, ponieważ zaburzenie poziomu hormonów tarczycy ma poważne konsekwencje dla rozwoju dziecka. Badania hormonów tarczycy obejmują również badanie TSH, ponieważ w przypadku początkowych nieprawidłowości w zakresie pracy tarczycy poziom hormonów T4 i T3 może być w normie, przy jednoczesnym niedoborze lub nadmiarze TSH. W diagnostyce oznacza się przede wszystkim frakcje wolne hormonów tarczycy, tzn. FT3 i FT4. Normy hormonów tarczycy są następujące:

  • T3 całkowita (TT3): 1,3–3,1 nmol/l;
  • T3 wolna (FT3): 4,0–7,8 pmol/l;
  • T4 całkowita (TT4): 58–154 nmol/l;
  • T4 wolna (FT4): 11,8–24,6 pmol/l.

Zobacz także

Kiedy wykonuje się badania hormonów tarczycy?

Badanie hormonów tarczycy wykonuje się w takich sytuacjach klinicznych, jak:

  • objawy nadczynności lub niedoczynności tarczycy,
  • ciąża,
  • nieprawidłowy poziom TSH w badaniach przesiewowych,
  • stosowane leki przeciwtarczycowe,
  • stosowane leki w niedoczynności (suplementacja hormonów),
  • monitorowanie leczenia chorób tarczycy.

Badania można wykonać w każdym laboratorium analitycznym. Cennik badań zależy od laboratorium, jednak średnia cena pojedynczego badania poziomu TSH, fT4 lub fT3 waha się w granicach 15–20 zł.

Objawy nadmiaru i niedoboru hormonów tarczycy

Nadmiar hormonów tarczycy, czyli nadczynność tarczycy, określa się mianem nadczynności tarczycy. Jej objawy to m.in.:

  • drażliwość,
  • utrata masy ciała mimo tego, że chory się nie odchudza i ma zwiększony apetyt,
  • nietolerancja ciepła,
  • nietolerancja wysiłku fizycznego,
  • bezsenność,
  • wilgotna i ciepła skóra,
  • wypadanie włosów,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • drżenie rąk,
  • biegunki.

Niedobór hormonów tarczycy, czyli niedoczynność, również daje dość charakterystyczne objawy:

  • nadmierny przyrost masy ciała mimo braku zmiany stylu życia i diety,
  • problemy z koncentracją,
  • nadmierna senność,
  • nietolerancja zimna,
  • wolna akcja serca,
  • bóle stawów,
  • zaparcia,
  • matowe i łamliwe paznokcie,
  • sucha skóra,
  • łysienie,
  • zmniejszenie potliwości,
  • zaburzenia miesiączkowania.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości