Przejdź do treści

Menopauza – objawy, wiek kobiety, leki na menopauzę

Dieta na menopauzę
Objawy menopauzy możemy złagodzić dietą. Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie jestem nikomu winna wyglądu” – mówi Maja Staśko, wyjaśniając zjawisko przemocy psychicznej w sieci
Zdjęcie rentgenowskie mózgu
Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami
Test dla ciężarnych wskaże, czy urodzą wcześniaka. To nowatorska metoda naukowców z USA
Wczesne objawy COVID-19 różnią się w zależności od wieku i płci – mówią naukowcy
GIS wycofuje kilkanaście serii popularnych lodowych batonów. Są szkodliwe dla zdrowia

Menopauza (klimakterium), czyli okres przekwitania, to naturalny etap życia każdej kobiety. Zmianom hormonalnym towarzyszą takie charakterystyczne objawy menopauzy jak zanik miesiączki, rozdrażnienie, wzrost masy ciała, pogorszenie kondycji skóry i włosów. Istnieją skuteczne sposoby na łagodzenie uciążliwych objawów menopauzy – domowe metody oraz profesjonalna hormonalna terapia zastępcza.

Menopauza – co to jest?

Menopauza to stan, w którym dochodzi do zakończenia krwawienia miesiączkowego i przez co najmniej 12 miesięcy nie stwierdza się nawrotu krwawienia. Menopauza stanowi efekt wygaszenia czynności jajników, co prowadzi do spadku poziomu estrogenów we krwi. Menopauza ma indywidualny przebieg. Część kobiet przechodzi ją bardzo łagodnie, inne mają nasilone objawy, które stają się kłopotliwe nawet dla otoczenia.

Menopauza, określana również jako klimakterium czy przekwitanie, to termin oznaczający ostateczne ustanie miesiączkowania, które określa się, gdy od ostatniego miesiączkowania minęło co najmniej 12 miesięcy. Zdarza się, że przed menopauzą przez pewien czas pojawiają się nieregularne miesiączki. Odstępy pomiędzy kolejnymi krwawieniami mogą się stopniowo wydłużać. Można powiedzieć, że menopauza oddziela okres rozrodczy kobiety od czasu starości. Jest to proces fizjologiczny, więc trudno mówić o przyczynach, jakie wywołują menopauzę. Jest ona przede wszystkim związana z wiekiem kobiety.

Mechanizm menopauzy polega na spadku aktywności pęcherzykowej jajników. Wpływa to na wzrost stężenia hormonów przysadkowych takich jak FSH (hormonu folikulotropowego) czy LH (hormonu luteinotropowego), które pozostają w sprzężeniu zwrotnym z hormonami wydzielanymi przez jajniki. Menopauza prowadzi do bezpłodności. W pierwszych etapach dochodzi do rozregulowania cykli miesiączkowych, które stają się bezowulacyjne – w trakcie cyklu nie dochodzi do dojrzewania żadnego z pęcherzyków. Konsekwencją jest całkowite zatrzymanie krwawień miesiączkowych.

Menopauza – w jakim wieku występuje?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, kiedy zaczyna się menopauza? Średni wiek, w którym zaczyna się menopauza, to około 50 lat. Szerszy przedział obejmuje zakres od 45. do 50. roku życia. Jednak uznaje się, że normą jest pojawienie się menopauzy po prostu po ukończeniu przez kobietę 40. roku życia. Jak długo trwa menopauza? Średni czas trwania przekwitania to około 10 lat. Może wystąpić także przedwczesna menopauza, która zdarza się nawet w okolicy 35-40 roku życia. Przyczyną przedwczesnej menopauzy mogą być predyspozycje genetyczne, a także współwystępowanie takich schorzeń jak:

Menopauza – objawy przekwitania

Menopauza to konsekwencja utraty funkcji hormonalnej przez jajniki. Oznacza to, że dochodzi do stopniowego spadku poziomu estrogenów. By potwierdzić, że tego typu pierwsze objawy wynikają z menopauzy, a nie innego procesu chorobowego, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki. Objawy menopauzy wynikają ze spadku poziomu estrogenów we krwi. Obejmują one:

  • brak krwawień miesiączkowych,
  • nieregularność cykli miesiączkowych poprzedzających ich całkowite ustanie,
  • brak szans zajścia w ciążę,
  • wzrost podatności na infekcje intymne,
  • uczucie pieczenia bądź swędzenia w pochwie,
  • suchość pochwy,
  • zapalenie pochwy,
  • częste zakażenia układu moczowego i nietrzymanie moczu,
  • rozdrażnienie, skłonność do depresji, wahanie nastroju,
  • spadek libido,
  • uderzenia gorąca,
  • bezsenność,
  • upośledzenie pamięci i koncentracji,
  • pogorszenie jakości włosów czy paznokci,
  • spadek kolagenu w skórze,
  • spadek gęstości kości,
  • zaburzenia metabolizmu i nieprawidłowe wartości lipidogramu,
  • wzrost ciśnienia krwi,
  • zwiększona skłonność powikłań zakrzepowych,
  • spadek aktywności gruczołów łojowych,
  • zespół suchego oka,
  • wzrost zachorowalności na nowotwory.

Powszechnie znana jest zależność menopauza a tycie. Wiele kobiet w okresie przekwitania doświadcza wzrostu masy ciała. Jest to konsekwencją współoddziaływania takich zmian towarzyszących menopauzie jak zaburzenia poziomu hormonów płciowych, insulinooporność czy spowolnienie przemiany materii.

babcia i wnuczka

Jak rozpoznać menopauzę?

Przekwitanie trudno jest przeoczyć, gdyż objawy klimakterium są bardzo uciążliwe. Aby mieć pewność, że to na pewno objawy przekwitania, należy wykonać oznaczenie poziomu następujących hormonów:

  • hormonu luteinizującego LH,
  • hormonu folikulotropowego FSH,
  • estradiolu,
  • progesteronu.

Ponadto wskazane jest oznaczenie lipidogramu oraz poziomu glikemii we krwi.

Domowe sposoby na menopauzę

Jednym z najbardziej uciążliwych objawów menopauzy są uderzenia gorąca. Czy są niebezpieczne? Niebezpieczne nie są, ale uciążliwe – już tak. Aby zminimalizować ryzyko pojawienia się uderzeń gorąca, warto ograniczyć spożycie alkoholu i kawy, pikantnych dań oraz palenia papierosów. Można sięgać natomiast po napary ziołowe z szałwii, melisy, lukrecji, kozłka lekarskiego czy czerwonej koniczyny. Wiele kobiet w okresie menopauzy sięga po suplementy diety zawierające fitoestrogeny – związki o działaniu naśladującym żeńskie hormony płciowe. Fitoestrogeny występują także w soi. Związki te redukują ryzyko rozwoju chorób serca, zapewniają profilaktykę osteoporozy, zmniejszają ryzyko zachorowania na raka piersi.

W okresie menopauzy konieczne jest prowadzenie aktywnego trybu życia – regularne uprawianie sportu pomaga zredukować wahania nastroju, utrzymać prawidłową masę ciała, zminimalizować ryzyko rozwoju insulinooporności czy cukrzycy. Ponadto sport zwiększa gęstość kości, co stanowi doskonałą profilaktykę osteoporozy, na którą kobiety w okresie menopauzy są szczególnie narażone.

Dieta w menopauzie powinna być zróżnicowana i nie powinno w niej zabraknąć następujących składników:

  • siemię lniane, stanowiące doskonałe źródło błonnika. Błonnik wspomaga procesy trawienia, pomaga normalizować poziom glukozy i lipidów we krwi. Siemię lniane zawiera rodzaj fitoestrogenów – lignany, mające działanie przeciwnowotworowe. Średnia zawartość lignanów w nasionach lnu wynosi 0,8 mg/g świeżej masy,
  • zielone warzywa, stanowiące źródło witamin z grupy B, wspomagających funkcjonowanie układu nerwowego i pomagających utrzymać prawidłowe samopoczucie psychiczne,
  • produkty fermentacji mlekowej (kefiry, jogurty, kiszonki), które wspomagają procesy trawienne i wzmacniają naturalną odporność organizmu; z kolei natto, czyli fermentowane ziarna soi stanowią doskonałe źródło witaminy K2, mającej istotny udział w profilaktyce osteoporozy,
  • tłuste ryby, zawierające kwasy tłuszczowe omega-3, które wspomagają pamięć i koncentrację oraz działają profilaktycznie w kierunku chorób układu sercowo-naczyniowego. Ponadto omega-3 mają działanie przeciwzapalne, zmniejszające krzepliwość krwi i obniżające poziom triglicerydów, tym samym hamują rozwój chorób serca.

Leki na menopauzę – hormonalna terapia zastępcza

Wskazaniem do stosowania hormonalnej terapii zastępczej HTZ  jest klimakterium. Objawy menopauzy mogą być złagodzone dzięki stosowaniu HTZ. Celem hormonalnej terapii zastępczej jest dostarczenie organizmowi tych hormonów, których synteza ustaje podczas menopauzy (estrogenów).

Hormonalna terapia zastępcza jest indywidualnie dobieranym procesem terapeutycznym, mającym na celu poprawę jakości życia oraz priorytetów zdrowotnych. Wskazaniami do rozpoczęcia terapii są wszelkie objawy menopauzy (w szczególności wazomotoryczne), pierwotna niedoczynność jajników, osteoporoza, protekcja zaburzeń ogólnoustrojowych związanych z niedoborem estrogenu. Najpowszechniej znanym sposobem podawania hormonów jest droga doustna, lecz w przypadku pacjentek z chorobami wątroby, dróg żółciowych czy przewodu pokarmowego, rekomendowane jest podawanie hormonów w postaci przezskórnych lub domięśniowych.

Przeciwwskazaniem do stosowania menopauzy są:

  • krwawienie z dróg rodnych,
  • ciąża,
  • choroba niedokrwienna serca,
  • zakrzepica żył głębokich,
  • ostra niewydolność serca,
  • ostra niewydolność wątroby,
  • rak sutka i trzonu macicy.

 

Bibliografia:

  1. Santoro N. i in., Menopausal symptoms and their management; Endocrinol Metab Clin North Am2015, Sep 44(3)
  2. Pertyński T., Stachowiak G., Menopause – facts and controversies; Endokrynologia Polska, vol. 57, nr 5, 2006

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek

„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Menstruacja w podróży

„Masz okres i szukaj wiatru w polu”. Podróżniczka o dostępności tamponów i podpasek w polskich wsiach i miasteczkach

Skrzepy krwi w trakcie okresu – kiedy warto wybrać się do lekarza?

Z moim okresem jest coś nie tak! 4 sygnały, których nie wolno bagatelizować

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz: Natura wymyśliła menopauzę w sensownym celu

Zioła, które wspierają zdrowie intymne kobiet /fot. Pexels

Zioła, które wspierają zdrowie intymne kobiet. Przekonaj się, ile dobrego mogą dla ciebie zrobić!

miesiączka

Podzielisz się swoją miesiączką?

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy /fot. Pexels

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy. „Nie ma takiej choroby” – twierdzi endokrynolog

Zaburzenia cyklu miesięcznego u kobiet zaszczepionych na COVID-19. Co na to eksperci?

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

Wysoki poziom androgenów u kobiet - skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

Wysoki poziom androgenów u kobiet – skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Pierwsza miesiączka – co jeśli przychodzi za wcześnie?

„Rodzice dziwią się, że ich córki bawiące się jeszcze lalkami zaczynają miesiączkować”. Ginekolog o tym, co się dzieje, kiedy miesiączka przychodzi za wcześnie

palce w krwii

Dlaczego jednorazowe podpaski i tampony są dla nas szkodliwe? Kosmetolożka wymienia 6 powodów

Sylwia Sikorska: Kubeczek menstruacyjny ma tylko jedną wadę, można zapomnieć, że ma się okres

amila Raczyńska-Chomyn, doula i edukatorka seksualna, mówi o tym, dlaczego wstydzimy się miesiączki

Dlaczego wstydzimy się miesiączki? Rozmowa z Kamilą Raczyńską-Chomyn [WIDEO]

Kobieta

10 rzeczy, które mogą mieć wpływ na kłopoty z cyklem

Młode dziewczyny nie powinny szukać odpowiedzi na pytania dotyczące ich ciał w internecie. Fragment książki „Dziewczyńskie sprawy”

Przewodnik „Dziewczyńskie sprawy” norweskich lekarek Niny Brochmann i Ellen Støkken-Dahl już w księgarniach. Hello Zdrowie patronem medialnym!

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]

Zdrowie menstruacyjne ma swoją definicję. „To wielki krok dla całego społeczeństwa”/fot. iStock

Zdrowie menstruacyjne ma swoją definicję. „To wielki krok dla całego społeczeństwa”