Przejdź do treści

Dieta makrobiotyczna – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta makrobiotyczna
Dieta makrobiotyczna
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Dieta makrobiotyczna ma zapewniać zdrowie poprzez zrównoważenie przeciwstawnych sił yin i yang w pożywieniu, a dzięki temu i w organizmie.

Inne nazwy: dieta yin-yang

Dieta makrobiotyczna – zasady

Zasady: sposób komponowania menu, który ma zapewniać zdrowie (nazwa diety oznacza „wspaniałe życie”) poprzez zrównoważenie przeciwstawnych sił yin i yang w pożywieniu, a dzięki temu i w organizmie. Koncepcja ta wywodzi się z założeń filozofii Dalekiego Wschodu; jej popularność w Japonii została przywrócona ok. 100 lat temu, a kariera w krajach Zachodu rozpoczęła w latach 60. ubiegłego wieku za sprawą Japończyka George’a Ohsawy.

Makrobiotyka zakłada, że wszystkie produkty spożywcze charakteryzują się równowagą pierwiastka yin (energia skierowana na zewnątrz, zimno, wilgoć, pasywność) i yang (energia skierowana do wewnątrz, ciepło, suchość, aktywność). Dlatego zaleca spożywanie głównie produktów neutralnych (należą do nich naturalne ziarna zbóż: brązowy ryż, jęczmień, komosa, proso, pszenica, orkisz, żyto), a unikanie tych skrajnie yin (cukier, oleje, drożdże, nabiał, owoce, woda) oraz yang (mięso, jaja, sól). Istotne są też inne czynniki wpływające na yin i yang posiłku, jak np. wybór odpowiedniego rodzaju obróbki termicznej (najlepiej spośród tych wymagających użycia wody i otwartego płomienia), smaków i kolorów, a także dopasowanie menu do konstytucji organizmu, pory roku czy strefy klimatycznej.

Kształtuje to specyficzny skład diety, która należy do wysokowęglowodanowych, a przy tym niskotłuszczowych i niskobiałkowych. Jest to menu wegetariańskie lub fleksiwegetariańskie, jeśli włącza się pewne ilości produktów zwierzęcych. Z zasady są one jednak eliminowane, bo dieta składa się głównie z pełnych ziaren zbóż (ok. 50–60 proc. objętości diety); ok. 30 proc. menu powinny stanowić warzywa, a po mniej więcej 10 proc. powinno przypadać na nasiona roślin strączkowych, orzechy i pestki oraz na lokalne owoce. Kilka razy w tygodniu dozwolone są chude ryby i owoce morza, a z napojów dopuszczone są niezbyt duże ilości niegazowanej wody, ew. bezkofeinowej japońskiej herbaty – tylko między posiłkami. Niektóre wersje diety dopuszczają spożywanie niewielkich ilości drobiu i jaj z naturalnych hodowli czy nabiału koziego i owczego. Jednak mięso, jaja i produkty z mleka krowiego, a także jedzenie przetworzone, importowane i mrożone są niezalecane. Do zakazanych produktów należą zwłaszcza czerwone mięso, tłuszcze zwierzęce, cukier, sól, kawa, herbata, alkohol, czekolada, mąka, ostre przyprawy, a także spora grupa warzyw i suplementy diety. Spożywane produkty powinny być minimalnie przetworzone, lokalne i sezonowe, najlepiej ekologiczne. Jada się dwa–trzy posiłki dziennie. Trzeba je dokładnie przeżuwać i unikać przejadania się. Chociaż dieta makrobiotyczna nie jest dietą odchudzającą, jej posiłki są zwykle niskokaloryczne i umożliwiają utratę wagi; może ona sięgać nawet 4 kg w ciągu dwóch–trzech tygodni.

Dieta makrobiotyczna – wskazania

Dla kogo: dieta nadaje się dla osób, które nie mają problemu z drastycznym ograniczeniem wyboru żywności, a przy tym mają fundusze na specjalne produkty oraz czas na planowanie posiłków, przygotowywanie ich od podstaw i spokojne jedzenie. Dieta może spodobać się wegetarianom, weganom i osobom proekologicznym. Stosowanie jej może jednak przysporzyć problemów tym, którzy są przyzwyczajeni do codziennego jedzenia chleba, nabiału i mięsa, a także korzystającym z gotowych dań i półproduktów.

Chociaż zdaniem żywieniowców dobrze zbilansowana dieta wegetariańska może pokrywać zapotrzebowanie organizmu na niezbędne związki we wszystkich stadiach życia, a więc również u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących, ułożenie jej i przestrzeganie jest niełatwe i powinno odbywać się pod kontrolą specjalisty. W przypadku specjalnych wymagań żywieniowych i problemów zdrowotnych nie powinny być stosowane bardziej restrykcyjne wersje diety. Wbrew informacjom dostępnym w internecie dieta makrobiotyczna nie leczy raka i nie jest zalecana jako terapia. Z uwagi na niski poziom ważnych związków i duży udział błonnika, który może zmniejszać przyswajanie związków mineralnych, dieta nie nadaje się dla osób zagrożonych anemią, osteoporozą, z niedoborami związków mineralnych. Z uwagi na duży udział pełnoziarnistych zbóż menu może wywoływać nieprzyjemne objawy u osób z wrażliwym układem pokarmowym i nie jest wskazane m.in. przy zespole jelita drażliwego.

Dieta makrobiotyczna – zalety, efekty

Plusy: menu makrobiotyczne uwzględnia wiele pełnowartościowych produktów spożywczych, których na ogół brakuje w zachodnich dietach. Charakteryzuje się wysoką zawartością błonnika i antyoksydantów, a niską – nasyconych kwasów tłuszczowych oraz toksyn, co wiąże się z używaniem ekologicznych produktów i eliminacją tych zwierzęcych.

Dieta o takim składzie może stanowić element profilaktyki chorób układu krążenia i nowotworów, ale brak jest naukowego potwierdzenia, że odnosi się to również do menu makrobiotycznego.

Dieta makrobiotyczna – przeciwwskazania

Minusy: nie udowodniono korzystnego działania diety, a nawet jej bezpieczeństwa. Długotrwałe stosowanie diety makrobiotycznej sprzyja powstawaniu niedoborów kluczowych aminokwasów, wapnia, żelaza, wit. B12, B2, D, kwasów tłuszczowych omega-3; niekorzystny jest też jednoczesny zakaz jej suplementacji.

W diecie ogranicza się wybór produktów do tych sezonowych, co w polskim klimacie oznacza praktyczny brak świeżych pokarmów roślinnych w miesiącach zimnych. Niepotrzebnie wyklucza się też najbardziej wartościowe warzywa, które na dodatek należą do niemal jedynych dostępnych przez większość roku, jak np. pomidory, bakłażany, ziemniaki, papryka, cukinia, szpinak, buraki.

Wybór tej diety wymaga zmiany stylu życia, dużych nakładów czasu i pracy; jej zasady są skomplikowane, a stosowanie – trudne. W nielicznych badaniach menu makrobiotyczne zostało szybko porzucone przez większość stosujących je osób, a efekty kuracji nie różniły się od tych zapewnianych przez inne rodzaje diet.

Dieta jest kosztowna z powodu użycia ekologicznych i egzotycznych produktów (wodorosty, fermentowane produkty sojowe); niekoniecznie są one dobrze akceptowane w naszej kulturze, a niektóre, jak np. wodorosty, mogą być nawet niestrawne. Co więcej, dla nas to są właśnie produkty importowane, a takich powinniśmy przede wszystkim unikać.

Niektóre wersje makrobiotycznej diety są też niebezpieczne – w starszym wydaniu przewidywała ona przejście kolejnych etapów „wtajemniczenia”, z których ostatni polegał na przyjmowaniu jedynie brązowego ryżu i wody. W takiej postaci dieta jest szkodliwa i stanowi zagrożenie dla życia.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami

Dieta lekkostrawna / unsplash

Dieta lekkostrawna – efekty, zasady, przeciwwskazania

Dieta niskoglikemiczna - zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta niskoglikemiczna – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu. Dlaczego waga nie zawsze jest miarodajna?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie

Ketony w moczu – co oznaczają? Przyczyny, objawy i leczenie ketonurii

blondynka odwrócona tyłem, krzem w skupie polnym

Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”?

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – skutki nadmiaru i niedoboru

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Dieta w czasie kwarantanny - jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Dieta w czasie kwarantanny – jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Witamina B1

Witamina B1 (tiamina) – skutki niedoboru, dzienne dawkowanie, występowanie

Dieta bananowa - zasady i efekty

Dieta bananowa – zasady i efekty

Dieta FODMAP - na czym polega, produkty, tabela, przepisy

Dieta FODMAP – na czym polega? Czy każdy może skorzystać?

Czy alkohol tuczy?

Czy alkohol tuczy? Zbyt częste spożywanie alkoholu pogarsza wydolność, ale co ze spalaniem tkanki tłuszczowej?

Kwercetyna - ważny składnik diety

Kwercetyna – ważny składnik diety

Wielkanoc w wersji fit. Podpowiadamy, jak nie stracić zdrowych nawyków w święta

Wielkanoc w wersji fit. Podpowiadamy, jak nie stracić zdrowych nawyków w święta

Pektyny w diecie i medycynie

Pektyny w diecie i medycynie

Przełam się

Nie daj się i przełam się! Co zrobić, kiedy nie widać efektów ćwiczeń i diety?

Ćwiczę, ale wciąż nie chudnę. Dlaczego tak się dzieje? Oto odpowiedź!

Ćwiczę, ale wciąż nie chudnę. Dlaczego tak się dzieje? Oto odpowiedź!

500 kcal mniej każdego dnia. W jaki sposób tego dokonać?

500 kcal mniej każdego dnia. W jaki sposób tego dokonać?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę