Przejdź do treści

Zespół jelita drażliwego – objawy, przyczyny i leczenie choroby

Kobieta cierpiąca na zespół jelita drażliwego
Fot. leszekglasner / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”
Drożdżówki z rabarbarem
Chrupiące drożdżówki z rabarbarem i budyniem
kolor oczu
Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej
cellulit
Cellulit – da się go pokonać?

Zespół jelita drażliwego jest przewlekłym schorzeniem spowodowanym zaburzeniami w funkcjonowaniu układu pokarmowego. Dolegliwości, które występują w jego przebiegu, znacznie utrudniają codzienną aktywność osób chorych. Leczenie obejmuje zmianę nawyków żywieniowych, przyjmowanie środków farmakologicznych, a niekiedy także psychoterapię.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zespół jelita drażliwego jest chorobą, która nie jest wywołana przez zmiany organiczne ani biochemiczne jelit. Aby postawić prawidłowe rozpoznanie, konieczne jest przeprowadzenie dokładnych badań diagnostycznych w celu wykluczenia innych patologii układu pokarmowego, które dają podobne objawy, głównie z zapaleniami jelit, celiakią, chorobami metabolicznymi oraz nowotworami w obrębie dolnego odcinka układu pokarmowego.

Co to jest zespół jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego (IBSirritable bowel syndrome) to przewlekłe zaburzenie czynnościowe układu pokarmowego. Jest jednym z najczęściej rozpoznawanych schorzeń dotyczących nieprawidłowego funkcjonowania jelita cienkiego i grubego. Występuje u około 20% populacji, w tym 2 razy częściej u kobiet. Wywiera duży wpływ na jakość życia i codzienne funkcjonowanie. Mimo to pomocy lekarskiej szuka jedynie niewielka część chorych.

Choroba ujawnia się między 20. a 30. rokiem życia. Ze względu na objawy zespół jelita drażliwego podzielono na 3 rodzaje:

  • postać z biegunką,
  • postać z zaparciami,
  • postać mieszana.

Badania diagnostyczne zespołu jelita drażliwego obejmują analizę krwi, posiew kału, badania w kierunku pasożytów, ultrasonografię (USG) lub tomografię komputerową (TK) brzucha. Rozpoznanie stawia się też w oparciu o utrzymujące się ponad 3 miesiące objawy (tzw. kryteria rzymskie).

Przyczyny zespołu jelita drażliwego

Przyczyny zespołu jelita drażliwego nie zostały do końca poznane. Choroba ma charakter czynnościowy, co oznacza, że nie jest wywołana przez zmiany w narządach, a w badaniach laboratoryjnych i obrazowych nie stwierdza się odchyleń od normy. Wyodrębniono kilka czynników, które przyczyniają się do wystąpienia objawów:

  • przyspieszenie lub zwolnienie perystaltyki jelit,
  • przerost flory bakteryjnej w jelitach,
  • przebyte infekcje układu pokarmowego, np. czerwonka,
  • zaburzenia czucia trzewnego (nadmierna wrażliwość na bodźce),
  • długotrwały stres i utrzymujące się napięcie emocjonalne,
  • błędy dietetyczne,
  • przebyty zabieg chirurgiczny w obrębie jamy brzusznej,
  • predyspozycje genetyczne.

Zobacz także

Objawy zespołu jelita drażliwego

Objawy zespołu jelita drażliwego u dzieci i dorosłych mogą mieć różny charakter i natężenie. Nasilają się pod wpływem silnych emocji, stresu oraz po spożyciu posiłku. W początkowej fazie choroby dolegliwości występują na zmianę z okresami prawidłowego funkcjonowania jelit. Charakterystyczne jest znaczne uczucie ulgi, które następuje po wypróżnieniu się, oraz brak jakichkolwiek niedomagań w nocy.

Do objawów zespołu jelita drażliwego należą:

  • skurczowy ból brzucha, głównie w lewym dole biodrowym (utrzymuje się stale lub nawraca),
  • biegunka oddawanie wodnistego stolca minimum 3 razy dziennie,
  • odczuwanie nagłego i silnego parcia na stolec,
  • wrażenie przelewania w brzuchu,
  • zaparcia utrudnione wypróżnianie się, kał jest twardy i bobkowaty,
  • uczucie niepełnego wypróżnienia się,
  • wzdęcia, odbijanie, wzmożone oddawanie gazów,
  • domieszka śluzu w kale.

Często pojawiają się nudności lub wymioty. Osoba chora skarży się na złe samopoczucie, obniżenie nastroju, bóle głowy oraz zaburzenia miesiączkowania. Mimo przewlekłego charakteru zespołu jelita drażliwego jego objawy nie prowadzą do drastycznego spadku wagi i wyniszczenia organizmu.

Objawy zespołu jelita drażliwego w ciąży mogą się znacznie nasilać, zwłaszcza bóle podbrzusza, biegunka, nudności oraz skurcze jelit. Ma to związek ze zmianami hormonalnymi w organizmie kobiety i uciskiem powiększającej się macicy na narządy wewnętrzne.

Jak leczyć zespół jelita drażliwego?

Choroba ma charakter przewlekły i nawracający, dlatego leczenie zespołu jelita drażliwego polega przede wszystkim na podejmowaniu działań łagodzących dolegliwości. Do metod terapeutycznych zalicza się środki farmakologiczne, odpowiednie postępowanie dietetyczne, a także psychoterapię (terapię poznawczobehawioralną, hipnozę, techniki relaksacyjne medytację i jogę).

Leki na zespół jelita drażliwego to głównie środki rozkurczowe, przeciwbiegunkowe oraz łagodzące zaparcia. Duże efekty terapeutyczne osiąga się dzięki równoczesnemu stosowaniu probiotyków, ponieważ przywracają prawidłową florę bakteryjną w układzie pokarmowym. Warto skorzystać także z naturalnego leczenia zespołu jelita drażliwego – pić napar z mięty pieprzowej, melisy, liści jagód, rumianku oraz siemienia lnianego. Zioła łagodzą dolegliwości i usprawniają pracę jelit.

Dieta przy zespole jelita drażliwego może znacznie pomóc w łagodzeniu dolegliwości. Należy przede wszystkim obserwować organizm i eliminować pokarmy, które zaostrzają objawy choroby. Warto wzbogacić jadłospis w produkty, które są bogate w błonnik. Trzeba natomiast unikać alkoholu, potraw smażonych, wzdymających i zawierających dużą ilość węglowodanów, a także zrezygnować z produktów mlecznych.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii