Przejdź do treści

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

Judith Butler
Miquel Taverna/Wikimedia Commons
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
wigilia
W tym roku Wigilia u… ciebie! Jak przetrwać pierwsze samodzielnie organizowane święta?
kobieta ogląda tv
Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?
Przepis na sernik dyniowy z orzechami pecan
zupa w proszku
Potrawy z proszku – czy wiesz, co jest w ich składzie? Nie będziesz zadowolona
kortyzol
Kortyzol – walcz albo uciekaj!

– Słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza  stygmatyzację, społeczny wyrok – Judith  Butler, matka chrzestna gender i gueer, uważa, że zarówno płeć biologiczna, jak i kulturowa to sztuczne twory narzucone nam przez cywilizację.

Judith Pamela Butler urodziła się 24 lutego 1956 roku w Cleveland, w amerykańskim stanie Ohio w domu dentysty i prawniczki. Wychowała się w rodzinie żydowskiej, duży wpływ na jej rozwój miał rabin z lokalnej synagogi. Trafiła do niego wysłana ze szkoły, kiedy nauczyciele nie mogli okiełznać jej buntowniczej natury. W tym czasie uświadomiła sobie także swoją orientację seksualną.

Judith Butler
Gdy dorastałam, zaczęłam dostrzegać przemoc, z jaką działają normy płciowe

„Słowo lesbijka pojawiło się w mojej głowie w wieku  14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza stygmatyzację, społeczny wyrok. Nie znałam żadnej innej lesbijki. Nie istniało coś takiego, jak środowisko LGBT”

W tym samym wieku sięgnęła po książki filozoficzne.  Interesujące ją dzieła klasyków znalazła w piwnicy rodzinnego domu  wśród książek rodziców z czasów studiów.  „Filozofia była dla mnie próbą znalezienia sensu w świecie, który był taki przytłaczający. Początkowo myślałam, że nauczy mnie jak żyć, ale tak się nie stało. Ale pomogła mi żyć.” Judith Butler związała życie z filozofią podejmując studia na Uniwersytecie Yale. W 1984 roku zdobyła tam tytuł doktora, w kolejnych latach pracowała na kilku amerykańskich i europejskich uczelniach.

U podstaw jej teorii stały rozważania  nad własną tożsamością płciową. Wydana w 1990 roku książka „Gender Trouble: Feminism and The Subversion of Identity” („Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości”) bardzo szybko stała się jedną z fundamentalnych prac teoretycznych dotyczących płci. Judith Butler poddaje w niej krytyce pojęcie płci biologicznej, ale też kulturowej, uznając, że ich cywilizacyjne znaczenie zależy wyłącznie od obowiązujących norm, które wykluczają tych, którzy odstają od nich, jeśli chodzi o płeć i seksualność. Zarówno gender (płeć kulturową), jak i płeć biologiczną trzeba analizować z perspektywy czasu i historii. Każdy z nas może ją u siebie zdefiniować, a nawet zmieniać, jeśli uzna, że większościowe, heteroseksualne normy są ograniczeniem wolności wyboru.

Judith Butler

Paco Freire/SOPA Images/Getty Images)

„Płeć nie oznacza, że seks jest naturalny. Seksualna natura ludzi bądź naturalność seksu wyprzedzają dyskurs i kulturę, są politycznie neutralną przestrzenią na której kultura działa na ludzi”

Jak napisała Judith Butler, jej sztandarowa książka jest efektem czternastu lat obserwacji i życia w lesbijsko-gejowskiej społeczności na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych: „ Gdy dorastałam, zaczęłam dostrzegać przemoc, z jaką działają normy płciowe: wujek uwięziony, bo miał nienormalne ciało, pozbawiony rodziny i przyjaciół, dożywający swoich dni w zakładzie na prerii w stanie Kansas; homoseksualni kuzyni wyrzuceni z domu za swoją seksualność, rzeczywistą i wyobrażoną; mój własny i burzliwy coming out w wieku lat szesnastu i następnie pejzaż dorosłości, w którym traci się pracę, miłość i dom.”

Judith Butler stworzyła termin matryca heteroseksualna, który definiuje pojęcia płci biologicznej, kulturowej i seksualnej. Niepodporządkowanie się jej prowadzi do wykluczenia i ostracyzmu ze strony większościowego, heteroseksualnego społeczeństwa. To właśnie ta większość podtrzymuje tzw. performatywną teorię płci. Na przykład lekarz, mówiąc w trakcie porodu „to chłopiec/to dziewczynka” przypisuje małemu człowiekowi społecznie obowiązujące normy i role związane ze wskazaną płcią. Według Butler człowiek nie rodzi się „chłopcem/dziewczynką”, ale jest „mianowany” do tej płci.

 

Judith Butler
Słowo "lesbijka" pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza  stygmatyzację, społeczny wyrok

„Nieporozumienie dotyczące performatywności płciowej wygląda następująco: czy płeć to kwestia wyboru albo konstrukcja, którą wkładamy na siebie tak jak rano ubranie, czy byliśmy kimś przed przyjęciem tej roli na siebie i czy możemy wrócić do tego stanu i przebierać w płciach jak w szafie”

Teorie Judith Butler stały się dobrym wyjaśnieniem nie tylko jej własnego poczucia płci, ale także nienormatywnego (homoseksualnego, transseksualnego czy biseksualnego)  poczucia wielu osób funkcjonujących poza normą heteroseksualną.

 

„Tożsamości homoseksualne nie kopiują ani nie wspierają heteroseksualności, ale obnażają ją jako spanikowaną kopię kopii. Wiele osób uważa, że istotą tego, kim są, jest gender. Czasami jest ona nie do zamieszkania i trzeba uszanować pragnienie znalezienia ciała, w którym dałoby się żyć”.

 Według Butler podobny szacunek należy się też różnym rodzajom związków,  jakie są konsekwencją tych wyborów. Uważa, że obecne rodziny nie mogą ograniczać się w swoich zasadach do tradycyjnych definicji opartych na heteroseksualności. Wręcz przeciwnie: Miłość to nie państwo, uczucie, ale wymiana, nierówna, obciążona historią, pełna duchów, pełna westchnień które są mniej lub bardziej namacalne dla tych, którzy starają się widzieć siebie nawzajem przez swoje fałszywe okulary.”

Judith Butler wspiera środowiska feministyczne i aktywnie uczestniczy w ich działaniach. Angażuje się także w politykę. Ostatnie lata jej naukowej aktywności to także kwestie rasizmu, gospodarki, polityki, a przede wszystkim zgromadzeń i demonstracji jako elementu rozwijającego suwerenność narodu. Angażuje się również w działania ruchu Black Lives Matter (Czarne Życia Mają Znaczenie), sprzeciwiającego się brutalności policji wobec murzynów. „Co jest kontrowersyjnego w założeniach Black Lives Matter, które oczywiście powinny być prawdziwe, ale z jakiegoś powodu nie są? Jeśli czarne życia nie są ważne, nie są postrzegane jako życia. Czyli niektóre życia mają większe znaczenie, niektóre muszą być chronione za wszelką cenę, a niektóre są mniej ważne albo nieważne w ogóle.”

Dokonania naukowe Judith Butler zostały docenione przez media i świat nauki. W 2010 roku znalazła się na liście 25 wizjonerów zmieniających świat wg Utne Reader, pięć lat później doceniła ją British Academy. Trafiła także na listę 11 żydowskich homoseksualnych ikon wg PinkNews. Otrzymała cztery honorowe doktoraty.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Święta tuż-tuż, więc pora zacząć przygotowania. Przygotować się też musisz na coroczne docinki ze strony rodziny. Jak to zrobić? Radzi Kaya Szulczewska

Kampania Pantene / materiały prasowe

Osoby LGBT+ boją się wrócić na święta do swoich rodzinnych domów. Nowa kampania Pantene wzrusza!

„Kobiety są o wiele bliżej”

„Partnerstwo w relacji z córką jest dla matki wielkim wyzwaniem. Podobnie jak i dla córki” – mówi socjolożka dr Elżbieta Korolczuk

Charlize Theron: kobiety muszą pracować ciężej niż mężczyźni, gdy muszą podnieść się po porażce

Tęczowy Piątek / unsplash.com

Niedługo Tęczowy Piątek. Wiemy, jak każda z nas może wesprzeć młodzież LGBT+

"Kaja Godek upodlona menstruacją"

„Kaja Godek upodlona menstruacją”. Hanna Lis i Pani Miesiączka zareagowały na wpis działaczki

Pierwszy kobiecy spacer kosmiczny! Christina Koch i Jessica Meir tworzą historię!

Paulina Kitlas-Śliwińska: garsonki obok garniturów

Kampania Adidas

„Teraz jest jej czas”. Kobieta karmiąca piersią w reklamie Adidasa

Ruby Rose: tylko ty wiesz, jaką osobą się urodziłaś i musisz być wolna, by być sobą

Kathleen Hanna: Feminizm to coś, co się robi. To czasownik. To coś, kim jesteś. To aktywność

Książę Harry i księżna Meghgan

Przełom na brytyjskim dworze. Zespół kierowniczy Harry’ego i Meghan składa się wyłącznie z kobiet

Sophie Turner: Ludzie nie lubią Sansy, bo jest kobieca. Irytuje mnie to

Barbara Kruger

Barbara Kruger: Twoje ciało to pole bitwy

Grimes: tylko dlatego, że chcę być traktowana na równi z resztą świata, ludzie uważają, że występuję przeciwko mężczyznom

„Całkowicie mnie obrzydza to, co nasza kultura robi kobietom” – mówi Lena Dunham, aktorka i reżyserka kultowego serialu „Dziewczyny”

„Jest jedną z najbardziej wzruszających rzeczy, jakich doświadczyłam” – mówi Anna Natasza Górecka w cyklu HZ: „Kobiecość to dla mnie…”

Megan Rapinoe: Naprzód, geje i lesbijki! Nie możesz zostać mistrzem świata bez takich osób w drużynie

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

lady pasztet

Lady Pasztet: Bycie feministką w liceum jest cholernie trudne. I każde wsparcie jest na wagę złota

„Polki pozwalają, żeby bez końca dokładać im obowiązków. A zdrowy egoizm jest po to, żeby czasem powiedzieć nie” – mówi Karolina Cwalina-Stępniak, autorka książki „#girlstalk Dziewczyny, rozmowy, życie”

Yoani Sanchez

Yoani Sanchez. Blogerka, która bardzo wkurzyła kubański rząd

„Kosmos dla dziewczynek” – przeczytaj wywiad z Barbarą Pietruszczak, jedną z twórczyń magazynu

Screeny z teledysku "Mother's Dauther" Miley Cyrus

Miley Cyrus walczy o wolność i prawo kobiet do niezależności. Zobaczcie ciałopozytywny teledysk do piosenki „Mother’s Daughter”

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku