Przejdź do treści

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

Judith Butler
Miquel Taverna/Wikimedia Commons
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Szczepienia na koronawirusa dla dzieci? Minister zdrowia odpowiada
Szczepienia na koronawirusa dla dzieci? Minister zdrowia odpowiada
Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna
Ekstrawertycy i introwertycy powoli odchodzą do przeszłości. Sprawdź, czy jesteś ambiwertykiem
Kobieta ćwiczy
Ćwiczenia na poprawę mobilności barków oraz odciążenie kręgosłupa w części lędźwiowej. Spróbuj!
Polidaktylia – przyczyny, rodzaje, diagnozowanie i leczenie

– Słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza  stygmatyzację, społeczny wyrok – Judith  Butler, matka chrzestna gender i gueer, uważa, że zarówno płeć biologiczna, jak i kulturowa to sztuczne twory narzucone nam przez cywilizację.

Judith Pamela Butler urodziła się 24 lutego 1956 roku w Cleveland, w amerykańskim stanie Ohio w domu dentysty i prawniczki. Wychowała się w rodzinie żydowskiej, duży wpływ na jej rozwój miał rabin z lokalnej synagogi. Trafiła do niego wysłana ze szkoły, kiedy nauczyciele nie mogli okiełznać jej buntowniczej natury. W tym czasie uświadomiła sobie także swoją orientację seksualną.

Judith Butler
Gdy dorastałam, zaczęłam dostrzegać przemoc, z jaką działają normy płciowe

„Słowo lesbijka pojawiło się w mojej głowie w wieku  14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza stygmatyzację, społeczny wyrok. Nie znałam żadnej innej lesbijki. Nie istniało coś takiego, jak środowisko LGBT”

W tym samym wieku sięgnęła po książki filozoficzne.  Interesujące ją dzieła klasyków znalazła w piwnicy rodzinnego domu  wśród książek rodziców z czasów studiów.  „Filozofia była dla mnie próbą znalezienia sensu w świecie, który był taki przytłaczający. Początkowo myślałam, że nauczy mnie jak żyć, ale tak się nie stało. Ale pomogła mi żyć.” Judith Butler związała życie z filozofią podejmując studia na Uniwersytecie Yale. W 1984 roku zdobyła tam tytuł doktora, w kolejnych latach pracowała na kilku amerykańskich i europejskich uczelniach.

U podstaw jej teorii stały rozważania  nad własną tożsamością płciową. Wydana w 1990 roku książka „Gender Trouble: Feminism and The Subversion of Identity” („Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości”) bardzo szybko stała się jedną z fundamentalnych prac teoretycznych dotyczących płci. Judith Butler poddaje w niej krytyce pojęcie płci biologicznej, ale też kulturowej, uznając, że ich cywilizacyjne znaczenie zależy wyłącznie od obowiązujących norm, które wykluczają tych, którzy odstają od nich, jeśli chodzi o płeć i seksualność. Zarówno gender (płeć kulturową), jak i płeć biologiczną trzeba analizować z perspektywy czasu i historii. Każdy z nas może ją u siebie zdefiniować, a nawet zmieniać, jeśli uzna, że większościowe, heteroseksualne normy są ograniczeniem wolności wyboru.

Judith Butler

Paco Freire/SOPA Images/Getty Images)

„Płeć nie oznacza, że seks jest naturalny. Seksualna natura ludzi bądź naturalność seksu wyprzedzają dyskurs i kulturę, są politycznie neutralną przestrzenią na której kultura działa na ludzi”

Jak napisała Judith Butler, jej sztandarowa książka jest efektem czternastu lat obserwacji i życia w lesbijsko-gejowskiej społeczności na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych: „ Gdy dorastałam, zaczęłam dostrzegać przemoc, z jaką działają normy płciowe: wujek uwięziony, bo miał nienormalne ciało, pozbawiony rodziny i przyjaciół, dożywający swoich dni w zakładzie na prerii w stanie Kansas; homoseksualni kuzyni wyrzuceni z domu za swoją seksualność, rzeczywistą i wyobrażoną; mój własny i burzliwy coming out w wieku lat szesnastu i następnie pejzaż dorosłości, w którym traci się pracę, miłość i dom.”

Judith Butler stworzyła termin matryca heteroseksualna, który definiuje pojęcia płci biologicznej, kulturowej i seksualnej. Niepodporządkowanie się jej prowadzi do wykluczenia i ostracyzmu ze strony większościowego, heteroseksualnego społeczeństwa. To właśnie ta większość podtrzymuje tzw. performatywną teorię płci. Na przykład lekarz, mówiąc w trakcie porodu „to chłopiec/to dziewczynka” przypisuje małemu człowiekowi społecznie obowiązujące normy i role związane ze wskazaną płcią. Według Butler człowiek nie rodzi się „chłopcem/dziewczynką”, ale jest „mianowany” do tej płci.

 

Judith Butler
Słowo "lesbijka" pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza  stygmatyzację, społeczny wyrok

„Nieporozumienie dotyczące performatywności płciowej wygląda następująco: czy płeć to kwestia wyboru albo konstrukcja, którą wkładamy na siebie tak jak rano ubranie, czy byliśmy kimś przed przyjęciem tej roli na siebie i czy możemy wrócić do tego stanu i przebierać w płciach jak w szafie”

Teorie Judith Butler stały się dobrym wyjaśnieniem nie tylko jej własnego poczucia płci, ale także nienormatywnego (homoseksualnego, transseksualnego czy biseksualnego)  poczucia wielu osób funkcjonujących poza normą heteroseksualną.

 

„Tożsamości homoseksualne nie kopiują ani nie wspierają heteroseksualności, ale obnażają ją jako spanikowaną kopię kopii. Wiele osób uważa, że istotą tego, kim są, jest gender. Czasami jest ona nie do zamieszkania i trzeba uszanować pragnienie znalezienia ciała, w którym dałoby się żyć”.

 Według Butler podobny szacunek należy się też różnym rodzajom związków,  jakie są konsekwencją tych wyborów. Uważa, że obecne rodziny nie mogą ograniczać się w swoich zasadach do tradycyjnych definicji opartych na heteroseksualności. Wręcz przeciwnie: Miłość to nie państwo, uczucie, ale wymiana, nierówna, obciążona historią, pełna duchów, pełna westchnień które są mniej lub bardziej namacalne dla tych, którzy starają się widzieć siebie nawzajem przez swoje fałszywe okulary.”

Judith Butler wspiera środowiska feministyczne i aktywnie uczestniczy w ich działaniach. Angażuje się także w politykę. Ostatnie lata jej naukowej aktywności to także kwestie rasizmu, gospodarki, polityki, a przede wszystkim zgromadzeń i demonstracji jako elementu rozwijającego suwerenność narodu. Angażuje się również w działania ruchu Black Lives Matter (Czarne Życia Mają Znaczenie), sprzeciwiającego się brutalności policji wobec murzynów. „Co jest kontrowersyjnego w założeniach Black Lives Matter, które oczywiście powinny być prawdziwe, ale z jakiegoś powodu nie są? Jeśli czarne życia nie są ważne, nie są postrzegane jako życia. Czyli niektóre życia mają większe znaczenie, niektóre muszą być chronione za wszelką cenę, a niektóre są mniej ważne albo nieważne w ogóle.”

Dokonania naukowe Judith Butler zostały docenione przez media i świat nauki. W 2010 roku znalazła się na liście 25 wizjonerów zmieniających świat wg Utne Reader, pięć lat później doceniła ją British Academy. Trafiła także na listę 11 żydowskich homoseksualnych ikon wg PinkNews. Otrzymała cztery honorowe doktoraty.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Julia Maciocha

„Jeśli chcemy coś zmienić, to nie emocjami, a ciężką pracą” – zauważa aktywistka Julia Maciocha

Kamala Harris

Kamala Harris: chciałam siedzieć przy stole, przy którym podejmowano decyzje

Po wyroku TK: rekordowa liczba Polek prosi o pomoc w aborcji

Rekordowa liczba Polek prosi o pomoc w aborcji. „To jest ogromne zwycięstwo tego protestu”

Strajk kobiet w Chile, marzec 2020

„Mojej siostry będę bronić”. To hasło zawdzięczamy dziewczynom z Chile, które pokazały światu, jak się robi rewolucję

Anna Lewandowska

Anna Lewandowska: „Wierzę, że są obszary życia, które powinny być rozstrzygane w sumieniach”

Ursula von der Leyen

Ursula von der Leyen: „Prawa kobiet to atut i osiągnięcie. Cofanie się nie jest opcją”

Cara Delevigne: Często się zmieniam. Czuję się inaczej. Czasem bardziej kobieco, czasem bardziej męsko

„Mądrej matki nędzne bywa dziecię”. Przeglądamy „Muchę”, czasopismo satyryczne sprzed stu lat

Wanda Traczyk - Stawska

Wanda Traczyk-Stawska: wszyscy cierpimy, kiedy widzimy niesprawiedliwość wobec tych, którzy są inni

Danny Wakefield

Spójrz na ten filmik i sprawdź, co czujesz. To krótkie wideo szokuje wiele osób

Tour de France - koniec z buziakami na podium

Koniec z całowaniem zawodników przez hostessy na podium Tour de France. Kolejny pozytywny skutek pandemii?

Kristen Stewart: Od zawsze bolał mnie brzuch. Od zawsze wpadałam w histerię. Wstydziłam się tego, jak dużo płakałam, ale teraz uważam to za prawdziwy dar

Magdalena Lamparska

Magdalena Lamparska: Starą panną nazwano przy mnie świadomą, niezależną finansowo kobietę. Miała 34 lata

#WomenSupportingWomen - akcja / Instagram

Miliony kobiet wrzuciły na Instagrama swoje czarno-białe zdjęcia. O co w tym chodzi?

Valentina Sampaio: bycie trans jest równoznaczne z walką o otwieranie głów i serc innych ludzi

Sylwia Chutnik wyznała, że jest lesbijką, coming out

„Outuję się publicznie, by was wspierać”. Sylwia Chutnik wyznała, że jest lesbijką

„Jestem LGBT – jestem człowiekiem”. Pół tysiąca osób LGBT wystąpiło w poruszającym spocie Kampanii Przeciwko Homofobii

„Jestem LGBT – jestem człowiekiem”. Pół tysiąca osób LGBT wystąpiło w poruszającym spocie Kampanii Przeciw Homofobii

Para kobiet przytula się na plaży

Komitet Bioetyki PAN: Orientacja homoseksualna nie jest chorobą ani zaburzeniem psychicznym. Jest normalnym wariantem ludzkiej seksualności

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Co każda dziewczyna powinna wiedzieć? Zobacz grafikę, która podbiła serca kobiet!

Stylistka paznokci z Warszawy maluje wzory wyrażające wsparcie dla LGBT + za darmo. „Chciałam w końcu zrobić coś więcej, niż tylko denerwować się na to, co widzę w telewizji”

Stylistka paznokci z Warszawy za darmo maluje wzory wyrażające wsparcie dla LGBT+. „Chciałam w końcu zrobić coś więcej”

J.K. Rowling okrzyknięta TERF-em za swój wpis. "To podejście stanowi dyskryminację osób transpłciowych, pozbawia je tożsamości i godności"

J.K. Rowling okrzyknięta TERF-em za swój wpis. „To podejście stanowi dyskryminację osób transpłciowych, pozbawia je tożsamości i godności”

Dr Hospice: pacjent LGBTQ+ to nie jest dla mnie wyzwanie. Spróbuj zwalczyć tę „ideologię’ nie niszcząc człowieka – niewykonalne

Dr Hospice: pacjent LGBTQ+ to nie jest dla mnie wyzwanie. Spróbuj zwalczyć tę „ideologię” nie niszcząc człowieka – niewykonalne

Para dziewczyn

„30 twarzy dumy” z okazji Miesiąca Dumy LGBT+. Czerwiec pod znakiem tęczy!

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?