Przejdź do treści

Przyczyny i objawy kwasicy ketonowej. Jak ją leczyć?

badanie glukometrem przy kwasicy ketonowej
Fot. interstid / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Pielęgnujemy twarz, kremujemy nogi, szorujemy pięty – a piersi?” – pytają dermatolożki i tłumaczą, jak powinnaś dbać o skórę piersi
Dieta dla zdrowych stawów
Zadbaj o stawy. Sprawdź, które produkty im sprzyjają, a które szkodzą
Chia fresca - lemoniada z nasionami chia
Chia fresca – lemoniada z nasionami chia. Na upały idealna!
Nie nudź się treningiem – wykorzystaj gumy
Lato z klimą. Jak przetrwać i nie zachorować?

Kwasica ketonowa jest poważną konsekwencją zaburzeń regulacji stężenia insuliny i glukozy w krwi. Bywa także rezultatem długotrwałego przyjmowania środków odurzających. Stan ten doprowadzić może do śpiączki, a nawet zgonu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Cukrzycowa kwasica ketonowa jest niebezpiecznym i niestety częstym powikłaniem u pacjentów z cukrzycą typu 1. Może mieć ostry przebieg i bez natychmiastowego leczenia doprowadzić do śpiączki, a nawet śmierci. Ze względu na to, że kwasica jest chorobą niebezpieczną, powinno się podnieść świadomość pacjentów z cukrzycą na temat jej istoty.

Co to jest kwasica ketonowa?

Kwasica ketonowa jest stanem zagrażającym życiu, spowodowanym podwyższonym stężeniem ciał ketonowych we krwi przy jednoczesnej hiperglikemii (podwyższonym poziomie glukozy) i zmianie pH krwi w kierunku kwaśnym. Należy pamiętać, że te dwa ostatnie symptomy odróżniają kwasicę ketonową od ketozy – naturalnego stanu metabolicznego, w którym energia pozyskiwana jest z rozkładu tłuszczów przy stabilnej i bardzo niskiej podaży cukrów.

Kobieta chora na cukrzycę typu 1 sprawdza poziom cukru we krwi za pomocą glukometru

Przyczyny kwasicy ketonowej

W warunkach cukrzycy i niedoboru insuliny duża ilość niewykorzystanej glukozy zostaje skoncentrowana we krwi, co wywołuje wiele reakcji patologicznych: aktywuje się synteza ciał ketonowych (m.in. acetonu) jako alternatywny szlak produkcji energii, ich wydalanie zostaje zmniejszone, zubożeniu ulegają alkaliczne układy buforowe i dochodzi do zakwaszenia organizmu – rozwija się kwasica ketonowa. Do jej wystąpienia może dojść w wyniku następujących czynników:

  • wstrzyknięcia zbyt małej dawki insuliny,
  • pominięcia dawki insuliny,
  • spożycia zbyt dużej ilości węglowodanów,
  • za niskiej aktywności fizycznej,
  • stresu,
  • infekcji w organizmie,
  • nadmiernego picia alkoholu (tzw. alkoholowa kwasica ketonowa),
  • używania narkotyków, takich jak kokaina lub ecstasy.

Oprócz cukrzycy, która jest główną przyczyną kwasicy ketonowej, stan patologiczny może rozwinąć się na tle przewlekłego alkoholizmu lub ciężkiego zatrucia alkoholem. W praktyce pediatrycznej kwasica ketonowa występuje bez współistniejącej cukrzycy, powstaje zaś z następujących powodów:

  • przy uwarunkowaniach genetycznych,
  • przez błędy dietetyczne (długie głodówki, obfitość tłuszczów nasyconych),
  • przy nowotworach mózgu,
  • przy białaczce,
  • przy zatruciu.

Cechy kwasicy ketonowej u dzieci

Charakterystyczną cechą kwasicy ketonowej u dzieci są wymioty z acetonem. Stan patologiczny pojawia się zwykle w wieku 2–10 lat. Jeśli zespół acetonemiczny ma charakter pierwotny, choroba pojawia się nagle i objawia się napadami niepowstrzymanych wymiotów (do 20–30 razy dziennie) z charakterystycznym zapachem acetonu, trwającymi od kilku godzin do kilku dni, w połączeniu z ketonurią i ketonemią (ciałami ketonowymi w moczu i krwi). Wtórnie zespół rozwija się na tle chorób zakaźnych, ostrych procesów zapalnych, interwencji chirurgicznych i innych stanów, którym towarzyszy upośledzony metabolizm energetyczny i aktywacja wytwarzania hormonów wzrostu (na przykład glikokortykosteroidów lub hormonów tarczycy).

Kwasica ketonowa u kobiet w ciąży

Kwasica ketonowa w ciąży rozwija się, gdy organizm ma poważny niedobór insuliny. Jest ona hormonem odpowiedzialnym za regulację poziomu glukozy we krwi. Ponadto istnieje kilka czynników ryzyka, które mogą prowadzić do rozwoju kwasicy ketonowej w ciąży:

  • późne wykrycie cukrzycy (gdy kobieta po raz pierwszy dowiaduje się, że choruje na cukrzycę typu 1 w okresie ciąży);
  • nieprawidłowe leczenie cukrzycy i wahania poziomu glukozy we krwi;
  • naruszenie przepisanej pacjentce diety (kobieta w ciąży może ulec pokusie i spożywać zbyt dużo słodyczy, może także zapominać o jedzeniu, co również jest naruszeniem diety i stanowi obciążenie dla jej zdrowia);
  • każda choroba zakaźna współwystępująca z cukrzycą;

przyjmowanie środków farmakologicznych, których jednym z efektów ubocznych jest wzrost poziomu glukozy.

Zobacz także

Objawy kwasicy ketonowej

Kwasica ketonowa występuje najczęściej u pacjentów z cukrzycą typu 1, ale może również dotykać osób z cukrzycą typu 2. Należy ją traktować jako poważne zagrożenie, dlatego szczególnie ważne jest jak najszybsze rozpoznanie poniższych objawów kwasicy ketonowej i podjęcie działań. Oto objawy:

  • ciała ketonowe we krwi / w moczu,
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • zaburzenia oddychania,
  • kołatanie serca,
  • odwodnienie,
  • zapach acetonu z ust,
  • uczucie zagubienia i dezorientacja,
  • upadek lub utrata przytomności,
  • śpiączka.

Zapobieganie kwasicy ketonowej

Przy odpowiednim leczeniu kwasicy ketonowej można uniknąć jej konsekwencji. Przy odpowiedniej kontroli i zdrowym stylu życia wiele osób z cukrzycą uniknie danej choroby. Jak zapobiegać cukrzycowej kwasicy ketonowej? Należy uważnie monitorować poziom cukru we krwi i planować każde zdarzenie, które może doprowadzić do wzrostu stężenia cukru we krwi i powodować hiperglikemię. Ciągłemu monitorowaniu poziomu cukru we krwi powinna towarzyszyć zrównoważona dieta i regularne ćwiczenia. Jeśli to konieczne, można prowadzić analizę obecności ciał ketonowych.

Przede wszystkim pacjenci z cukrzycą powinni być przygotowani na dany rozwój wydarzeń. Nie muszą żyć w obawie przed kwasicą ketonową i innymi powikłaniami, ale powinni rozumieć, że mogą one powstać w wyniku złych decyzji i braku kontroli poziomu cukru we krwi.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

insulinoopornosc warzywa

Koleżanka mówi ci, że ma insulinooporność. Jak możesz jej pomóc?

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty