Przejdź do treści

Na czym polega badanie przezierności karkowej – normy i oceny wyników

Kobieta w zaawansowanej ciąży ma wykonywane USG
fot. Kalim/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog

Przezierność karkowa stanowi jeden z podstawowych parametrów badań płodu i jest wykonywana metodą USG pomiędzy 11. a 14. tygodniem ciąży. Normy przezierności karkowej pozwalają dokonać oceny ryzyka wystąpienia potencjalnych wad genetycznych i chorób nienarodzonego dziecka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wysoka przezierność karkowa może wskazywać na rozwijającą się mutację, np. trisomię 21. pary chromosomów, czyli zespołu Downa, jednak należy pamiętać, że tego typu wyniki to tylko szacunki, a nie potwierdzenie choroby. Duża przezierność karkowa może być wywołana również innymi czynnikami wpływającymi na rozwój płodu. Ze względu na to, że badanie przezierności karkowej jest całkowicie bezpieczne, można je wykonywać wielokrotnie.

Co to jest przezierność karkowa?

Przezierność karkowa, czyli ocena fałdu karkowego (NT, z ang. nuchal translucency), to jeden z parametrów badań płodu wykonywany metodą USG i odzwierciedlający obrzęk tkanki podskórnej w okolicy karku dziecka, czyli odległości między tkanką podskórną a skórą. Badanie przezierności karkowej pozwala dokonać oceny ryzyka wystąpienia wad genetycznych i chorób płodu. Za duża przezierność karkowa może wystąpić w trakcie rozwoju niektórych zespołów wywołanych aberracjami chromosomalnymi, np. zespół Downa, Edwardsa czy Turnera, ale również fałd karkowy może ewoluować na skutek czynników wewnątrzmacicznych czy innych zaburzeń rozwojowych dziecka.

Młoda dziewczyna, która się uśmiecha

Kiedy należy wykonać badanie przezierności karkowej?

USG przezierności karkowej najbardziej miarodajne jest między 11. a 14. tygodniem ciąży, kiedy długość ciemieniowo-siedzeniowa płodu (CRL) wynosi 45–84 mm. Badanie wykonane przed tym okresem (ze względu na fizjologiczne braki rozwojowe dziecka) zwykle nie pozwala na prawidłową ocenę fałdu karkowego pod tym kątem. Z kolei przezierność karkowa płodu po 14. tygodniu ciąży jest technicznie trudna do wykonania ze względu na rozmiar dziecka i wierzchołkową pozycję, jaką przybiera w miarę rozwoju, co dodatkowo utrudnia uzyskanie prawidłowego obrazu i dokonanie pomiaru. Za niewiarygodnością wyników badania przezierności karkowej po upływie tego terminu przemawia również fakt, że w trakcie drugiego trymestru ciąży płyn w przestrzeni fałdu karkowego ulega wchłonięciu w prawidłowych warunkach rozwojowych, co wyklucza możliwość pomiaru.

USG przezierności karkowej – na czym polega badanie?

Badanie przezierności karkowej wykonuje się za pomocą ultrasonografu, zwykle metodą przezbrzuszną, z wyjątkiem płodów, które ułożyły się pod nieprawidłowym kątem i pomiar jest trudny lub niemożliwy do wykonania. W takich wypadkach praktykuje się metodę dopochwową. Do badania przezierności karkowej pacjentka przyjmuje pozycję na kozetce jak do klasycznego badania USG brzucha. Przezierność karkowa w 13. tygodniu ciąży ustalana jest według tradycyjnej techniki obrazu 2D. Lekarz dokonujący pomiarów, przy pomocy specjalistycznych narzędzi, oblicza na ekranie monitora aparatu USG odległość pomiędzy tkankami miękkimi a skórą w okolicy kręgosłupa szyjnego dziecka. Optymalnym ułożeniem płodu do badania przezierności karkowej jest pozycja strzałkowa i swobodna, inne ustawienie dziecka, np. przygięciowe lub odgięciowe, może fałszować wynik. Do zaburzenia dokonania pomiaru przyczynia się również pępowina owijająca się wokół szyi dziecka.

Zobacz także

Przezierność karkowa – normy

Prawidłowa przezierność karkowa nie powinna przekraczać 2,5 mm. Ryzyko wystąpienia wady genetycznej wzrasta proporcjonalnie do wielkości przezierności karkowej, np.:

  • NT = 3 mm – wiąże się z 3-krotnie wzrostem ryzyka;
  • przezierność karkowa 4 mm to ryzyko 18-krotnie większe;
  • NT > 5 mm to już 36-krotnie większe ryzyko mutacji.

Wysoka przezierność karkowa nie zawsze jednak oznacza rozwijającą się wadę, np. przezierność karkowa w zespole Downa może być równie wysoka, co spowodowana np. obrzękiem limfatycznym płodu czy innym zaburzeniem rozwojowym uwarunkowanym genetycznie bądź rozwijającym się pod wpływem czynników odmatczynych. Do przyczyn wysokiej przezierności karkowej należą również m.in.:

  • niewydolność układu krążenia dziecka związana z wadami serca oraz naczyń krwionośnych i limfatycznych;
  • nieprawidłowe ułożenie głowy z uciskiem szyi i zastojem krwi żylnej;
  • hipoproteinemia;
  • infekcje wewnątrzmaciczne płodu.

Wysoka przezierność karkowa a zdrowe dziecko

Normy przezierności karkowej to tylko szacunkowe wartości, które nie dają gwarancji rozpoznania choroby genetycznej, ale ryzyko jej powstania. Z kolei prawidłowa przezierność karkowa również nie zapewnia rodziców o prawidłowym rozwoju dziecka, potwierdza jedynie brak ujawnionych anomalii rozwojowych na tym etapie. Lekarz wykonujący badanie USG 1 trymestru wyjaśni na czym polega badanie oraz powie, jakie jest ryzyko wystąpienia wad płodu. Do oceny ryzyka wykorzystywane są również inne parametry, a nie tylko przezierność karkowa

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby