Badanie ultrasonograficzne (USG) pozwala uzyskać obraz tkanek i narządów. Służy obrazowaniu chorobowych zmian i nieprawidłowości w jamie brzusznej, piersiach, tarczycy, gruczole krokowym czy nerkach. USG w ciąży pomaga wykryć wady w rozwoju płodu, ocenia stan łożyska oraz szyjki macicy. USG jest nieinwazyjne, bezbolesne i w pełni bezpieczne. Wykonywane jest w pracowni USG. W niektórych przypadkach podlega refundacji.
Obecnie dysponujemy aparaturą umożliwiającą wykonanie USG trójwymiarowego (USG 3D) oraz czterowymiarowego (USG 4D). Przyszli rodzice coraz chętniej wybierają nowoczesne metody obrazowania zamiast klasycznego i obowiązkowego USG dwuwymiarowego (USG 2D).
Badanie USG – co wykrywa, jak działa, na czym polega?
Badanie USG znalazło zastosowanie w diagnostyce schorzeń wnętrza ciała. Pozwala wykryć zmiany i nieprawidłowości obecne w wielu narządach. Potwierdza także ciążę oraz służy ocenie wzrostu i rozwoju płodu. USG to nieinwazyjna metoda obrazowania, która polega na emisji fal ultradźwiękowych przez ultrasonograf. Badanie USG jest bezbolesne, szybkie i w pełni bezpieczne. Nie wymaga specjalnego przygotowania. Do jego zalet należy wysoka czułość, co pozwala na uwidocznienie drobnych zmian, oraz możliwość obserwowania zmian z wielu stron. Miejscem wykonania badania jest pracownia USG.
Badanie USG 3D oraz 4D przeprowadza się podobnie jak klasyczne dwuwymiarowe. Rozpoczyna się od nałożenia specjalistycznego żelu. W badaniu USG 3D płód widoczny jest w trzech wymiarach, natomiast w USG 4D rejestrowane są dodatkowo ruchy dziecka.
Badanie USG – przygotowanie
Aby prawidłowo przeprowadzić badanie, należy wiedzieć, jak przygotować się do USG. Na USG jamy brzusznej należy stawić się na czczo, tzn. minimum 6 godzin po ostatnim posiłku. Zalecana jest lekkostrawna dieta przed USG brzucha (co najmniej na dzień przed badaniem). W przypadku USG prostaty przygotowanie polega na stawieniu się na badanie z wypełnionym pęcherzem moczowym. Badanie USG piersi nie wymaga szczególnego przygotowania. Podobnie USG tarczycy oraz USG ginekologiczne transwaginalne. Osoby zgłaszające się na badanie USG powinny przynieść ze sobą poprzednie wyniki badań USG oraz innych badań dotyczących problemu.
Zobacz także: USG kręgosłupa
Badanie USG w ciąży – kiedy i po co?
Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego USG w ciąży należy wykonać 3 razy, między 11. a 14. tygodniem, między 18. a 22. tygodniem oraz po 28. tygodniu ciąży. Dokładna ilość oraz częstość uzależniona jest od stanu zdrowia ciężarnej oraz przebiegu ciąży.
Badanie USG pozwala potwierdzić ciążę oraz wykryć nieprawidłowości w rozwoju płodu. USG umożliwia stwierdzenie, czy ciąża jest prawidłowo zlokalizowana, czy ma warunki do właściwego rozwoju. W szczególności badanie USG przed 10. tygodniem ciąży stwierdza ciążę wewnątrzmaciczną i wyklucza ciążę pozamaciczną. Równocześnie oceniany jest stan narządu rodnego, tj. budowa, kształt, wielkość macicy, obecność mięśniaków i innych zmian oraz lokalizacja i budowa przydatków macicy, czyli jajników oraz jajowodów.
Badanie USG między 11. a 14. tygodniem ciąży służy ocenie narządów płodu oraz ocenie wieku ciążowego (z dokładnością do 7–10 dni). Jest to tzw. USG genetyczne, inaczej USG prenatalne, ponieważ pozwala na ocenę ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu (m.in. zespołu Downa).
Drugie obowiązkowe badanie USG w ciąży, czyli tzw. USG połówkowe, wykonuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży, aby ocenić, jak rośnie i rozwija się dziecko. Badana jest anatomiczna budowa ciała płodu, a także położenie łożyska, ilość płynu owodniowego oraz szyjka macicy.
Trzecie badanie USG przypada na okres między 28. a 32. tygodniem ciąży. Ocenia się budowę, rozwój oraz położenie płodu, stan łożyska i szyjki macicy.
Oprócz trzech standardowych badań USG lekarz może zlecić dodatkowe badania, w szczególności:
- ECHO serca (USG serca płodu), w celu oceny budowy i czynności serca płodu;
- badanie USG Dopplera (badanie dopplerowskie), aby ocenić przepływy krwi w wybranych naczyniach płodu.
Ile kosztuje USG jamy brzusznej, piersi, tarczycy…? Cena USG w ciąży
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) finansuje następujące badania diagnostyczne: USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, w tym ocenę gruczołu krokowego, USG obwodowych węzłów chłonnych, USG tarczycy i przytarczyc, ślinianek, nerek, moczowodów oraz pęcherza. USG kolana czy piersi nie są refundowane. Pamiętajmy, że badania USG w ciąży są refundowane przez państwo, pod warunkiem że lekarz ma podpisany kontrakt z NFZ, nawet jeśli ciężarna nie jest ubezpieczona. Prywatne USG to koszt od stu do kilkuset złotych za wizytę i pojedyncze badanie.
