Przejdź do treści

Zakupoholizm: jak leczyć? Czy ten uzależniający nałóg wymaga leczenia?

Kobieta stoi z kolorowymi torbami na zakupy
Fot. Drobot Dean/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”
Drożdżówki z rabarbarem
Chrupiące drożdżówki z rabarbarem i budyniem
kolor oczu
Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej
cellulit
Cellulit – da się go pokonać?

Zakupoholizm wbrew powszechnej opinii nie jest tylko chorobą młodych kobiet. Cierpią na niego ludzie w różnym wieku, nawet mężczyźni. To uzależniający nałóg, którego leczenie odbywa się za pomocą terapii. Jakie są objawy zakupoholizmu i jak sobie z nim radzić?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Zakupoholizm to choroba XXI w., która prowadzi do uzależnienia od kupowania. Skłonności te po raz pierwszy jako syndrom chorobowy zostały opisane w XX w. przez Kraepelina i Bleulera, którzy określili je mianem zachowania patologicznego. Syndrom zakupoholizmu od lat pozostaje przedmiotem badań i obserwacji, skłania naukowców do tworzenia teorii o genezie choroby. Zakupoholizm przez psychologię traktowany jest jako problem uzależnienia i niekontrolowany popęd.

Zakupoholizm: objawy

Zakupoholizm objawia się nagle jako wyraz reakcji emocjonalnej i przypływ uczuć. Często pojawia się spontanicznie i polega na kupowaniu czegokolwiek w celu uspokojenia emocji. Osoba dotknięta zakupoholizmem skrupulatnie gromadzi środki, czeka na wyprzedaże i okazje promocyjne, by to właśnie podczas nich wpaść w szał niekontrolowanych zakupów. Wówczas nie jest ważne, czy wybierane rzeczy będą przydatne. Najistotniejsze jest samo polowanie na okazje. Zakupoholizm objawia się zbieractwem nowych rzeczy w postaci odzieży, butów, dodatków do domu, biżuterii, drobnych gadżetów. Dodatkowo u osób dotkniętych zakupoholizmem zauważa się:

  • widoczną poprawę nastroju po dokonaniu nawet drobnych zakupów
  • spędzanie dużej ilości czasu na planowaniu wydatków, tworzeniu listy sklepów
  • wydawanie pieniędzy w pierwszej kolejności na niepotrzebne rzeczy, dopiero później opłacane są rachunki czy kupowane jest jedzenie
  • pożyczanie pieniędzy od znajomych
  • zaciąganie pożyczek w bankach
  • popadanie w konflikty i niekontrolowane ataki złości w przypadku próby zwrócenia uwagi na niekontrolowane kupowanie
  • ukrywanie zakupionych rzeczy w szafach, pod łóżkiem. Bardzo często kupione rzeczy nie są nigdy rozpakowywane, a ubrania w szafach pomimo upływu czasu nadal wiszą z metkami.
Muślinowe torby na zakupy

Skąd się bierze zakupoholizm?

Na rozwój zakupoholizmu wpływ ma szereg czynników zewnętrznych, w tym podłoże społeczne, duchowe i psychologiczne. Uzależnienie związane jest ze zwiększeniem stężenia serotoniny i dopaminy, które stymulują pracę mózgu. Stwierdzono, że na zakupoholizm bardzo istotny wpływ ma okres dzieciństwa, a następnie zajmowany status społeczny. Często w uzależnienie popadają osoby, które w młodych latach doznały wstydliwego ubóstwa. Nadmierne kupowanie ma być więc rekompensatą złych przeżyć lub ochroną przed powrotem do biedy. Kolejnym czynnikiem stymulującym jest chęć wpisania się w określoną grupę społeczną. Osoba patologicznie kupująca rzeczy chce w ten sposób spełnić wymagania, jakie stawia przed nią środowisko. Początkowo objawia się to drobnymi zakupami, m.in. określonych marek kosmetyków, ubrań, dodatków. Następnie przechodzi w konieczność bywania w tych samych miejscach i jedzenia tych samych rzeczy co ludzie, których się podziwia. Zakupoholizm jest w mniemaniu chorych osób rekompensatą za negatywne i przykre doświadczenia. To chwilowa poprawa nastroju. Wprowadza kupującego w stan spokoju, relaksu i podnosi jego wartość. Zakupoholizm spotykany jest również u osób, którym w dzieciństwie niczego nie brakowało pod względem materialnym, ale w rodzinie istniały np. uzależnienia od alkoholu, przemoc. W tym wypadku niekontrolowane ataki kupowania są sposobem na radzenie sobie ze stresem, negatywnymi wspomnieniami.

Zobacz także

Czy zakupoholizm wymaga leczenia?

Leczenie zakupoholizmu, podobnie jak w przypadku innych nałogów (alkoholizm, hazard), jest trudne, bowiem wymaga pełnej współpracy ze strony chorego i uświadomienia go o istnieniu problemu. O pomoc należy zwrócić się do psychologa, który po dokładnym wywiadzie z osobą uzależnioną, a następnie z jej bliskimi przeanalizuje podłoże choroby i ustali leczenie. Terapia osoby dotkniętej zakupoholizmem wymaga pomocy bliskiej osoby, która ma poniekąd pełnić rolę kontrolera, nadzorować zakupy chorego. Leczenie oprócz wizyt u psychologa wymaga wdrożenia w życie szeregu zasad, np. przestrzegania listy zakupów, odkładania pieniędzy na konto oszczędnościowe, regularnego spłacania kredytu. Zakupoholizm mający podłoże w okresie dziecięcym wymaga przepracowania starych problemów i tym samym wypracowania przez chorego poczucia własnej wartości.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Portret matki borykającej się z uzależnieniem. Projekt "Letter to My Mother"

„Uzależnienie to nie słabość, lecz choroba”. Zobacz poruszające zdjęcia z projektu „Letter to My Mother”

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Problem z alkoholem. Sprawdź 8 sygnałów ostrzegawczych, by wiedzieć, czy ciebie też dotyczy

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?