Przejdź do treści

Opętanie – objawy u dzieci i dorosłych. Jak je rozpoznać?

Opętanie – objawy u dzieci i dorosłych. Jak je rozpoznać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zmęczone oczy po ciężkim dniu? Mamy na to sposób – joga oczu
pandemia koronawirusa, dzieci
Luzowanie obostrzeń? Minister zdrowia przedstawił plan na najbliższy tydzień
„Testy-lizaki” na koronawirusa. Nowa forma diagnozowania dzieci w Niemczech
Lek wziewny skuteczny w walce z COVID-19. "To badanie to kamień milowy w walce z pandemią koronawirusa"
Lek na astmę skuteczny w walce z COVID-19. „To badanie to kamień milowy w walce z pandemią koronawirusa”
szczepionka na COVID-19
USA wzywa do wstrzymania szczepień preparatem Johnson & Johnson. Powód – zakrzepy krwi po podaniu szczepionki

Opętanie to tajemnicze zjawisko, które przybiera różne, niepokojące oblicza. Zwykle niełatwo jest rozpoznać jego źródło, jednak często na pojawienie się pewnych zachowań wpływa zaburzenie osobowości bądź też choroba psychiczna. Dlatego też warto w pierwszej kolejności udać się do lekarza, a dopiero potem ewentualnie do egzorcysty.

Co to jest opętanie?

Opętanie to kategoria diagnostyczna stworzona w 1992 r. przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), a jej pełna nazwa to „trans i opętanie”. W terminologii lekarskiej jest to rodzaj zaburzenia psychicznego, w którym pacjent ma wrażenie całkowitego poddania się zewnętrznej, metafizycznej sile zła oraz poczucie nieutożsamiania się z samym sobą. Ważny jest tutaj również niespodziewany i niechciany charakter pojawiających się objawów.

Jednocześnie warto zaznaczyć, że opętanie to zjawisko, które przekracza często możliwości weryfikacji empirycznej. Można postrzegać je jako fenomen rozpatrywany na wielu różnych płaszczyznach, m.in. psychicznej, religijnej, antropologicznej, a nawet parapsychologicznej. Sfery te często się jednak przenikają. Dla psychiatrów opętanie to objaw zaburzenia, dla teologów – szalony i gwałtowny stan, w którym kontrolę nad człowiekiem sprawują moce diabelskie, natomiast dla antropologów jest to culture-bound syndrom, czyli zespół zachowań uwarunkowanych kulturowo.

W stworzonej przez siebie kategorii „trans i opętanie” psychiatrzy nie wykluczają, iż poczucie zastąpienia tożsamości nową jest efektem wpływu ducha, mocy, bóstwa lub też innej jednostki duchowej. Niektórzy lekarze oczywiście starają się jednak wszelkie, w tym nawet trudne do wyjaśnienia objawy racjonalizować.

W psychologii i psychiatrii opętanie uznaje się zwykle za objaw zaburzeń dysocjacyjnych, związanych z traumą bądź też symptom zaburzeń osobowości. Na opętanie szczególnie narażeni są pacjenci z osobowością: paranoidalną, borderline, histrioniczną bądź też antyspołeczną. Zdaniem psychologów objawy opętania mogą być też symptomami różnych chorób psychicznych, w tym schizofrenii, psychoz, manii, syndromu Tourette’a, jak również stanów halucynogennych. Niekiedy za opętane osoby uważają się pacjenci neurotyczni, którzy potrzebują wsparcia i uwagi ze strony innych.

Dziewczyna siedząca na parapecie

Objawy opętania

Jak rozpoznać opętanie? Przede wszystkim ważne jest to, że objawia się ono nagłą zmianą zachowania wynikającą z poczucia zmiany tożsamości. Wiąże się to ze zmianą wyglądu, wyrazu twarzy oraz zawężeniem pola widzenia do nieświadomości i omdleń. Egzorcyści mówią także o takich fizycznych objawach opętania, jak:

  • ataki padaczki,
  • omdlenia,
  • urojenia,
  • mówienie w nieznanych językach,
  • konwulsje,
  • nienaturalne ruchy,
  • samookaleczenia,
  • grymasy,
  • ataki bólu,
  • demoniczne wizje,
  • bluźnierstwa przeciw Bogu (i temu, co święte),
  • wydawanie zwierzęcych odgłosów.

U niektórych pacjentów odnotowuje się także tzw. halucynacje imperatywne, czyli stany, w których słyszą oni głosy z zewnątrz lub wewnątrz, nakazujące im czynienie zła. Zdarza się również, że opętana osoba mówi o sprawach, o których teoretycznie nie ma prawa wiedzieć. Niektórzy psychologowie tłumaczą to jako efekt nabycia pewnej wiedzy w ramach innej osobowości (co jest powszechne u pacjentów z osobowością wieloraką). Wyjaśniają oni również, że może być to tzw. cold reading, czyli podawanie informacji bardzo ogólnych, które pasują do wielu osób i sytuacji.

Kobieta

Objawy opętania u dzieci

Jak rozpoznać opętanie u dziecka? Należy zwrócić na takie zachowania, jak:

  • duże huśtawki nastrojów,
  • ciągłe zmęczenie,
  • ciągłe bóle głowy,
  • problemy z koncentracją,
  • problemy z pamięcią,
  • utrata masy ciała,
  • brak apetytu,
  • mówienie w dziwnym języku,
  • widzenie duchów,
  • lęki,
  • myśli samobójcze.

Warto jednak zaznaczyć, że zarówno pierwsze, jak i późniejsze objawy sygnalizujące opętanie mogą być symptomami różnych schorzeń.

Opętania i dręczenia – jak pomóc takim osobom?

Objawy dręczeń demonicznych lub – po prostu – chorób psychicznych mogą ustąpić w wyniku farmakoterapii. Ważna jest także pomoc psychologiczna, która inaczej wygląda w przypadku zaburzeń dysocjacyjnych, inaczej w przypadku zaburzeń osobowości. Niektórzy decydują się również na stosowanie egzorcyzmów. Zdarza się też, że księża odsyłają niektóre osoby na konsultacje psychologiczne lub psychiatryczne, uznając, że nie widać u nich objawów zniewolenia duchowego.

Opinie psychologów i psychiatrów na temat egzorcyzmów są podzielone. Często jednak twierdzą oni, że jest to prymitywna forma psychoterapii, która pomaga pacjentowi dzięki sile sugestii, określanej też mianem „efektu placebo”. Oznacza to, że im mocniej pacjent wierzy w siłę rytuału, tym lepszy rezultat osiągnie dzięki egzorcyzmom. Zdaniem niektórych lekarzy terapeutyczny sukces egzorcyzmów polega na zjawisku abreakcji czy też katharsis, co wskazuje na wyładowywanie skrytych emocji, jak złość, smutek czy gniew. Mówią oni również o tym, że to bunt może być jedną z głównych przyczyn opętania, a jego emocjonalny sposób wyrażenia podczas egzorcyzmów ma moc terapeutyczną.

Pacjentom, którzy nie wiedzą, z czego wynikają objawy opętania dręczenia lub zniewolenia, psychologowie rekomendują psychoterapię. Dzięki niej można się dowiedzieć, co tak naprawdę leży u podłoża gniewu, jak również samego opętania. Wielu lekarzy jest zdania, że wielu osobom łatwiej jest się poddać egzorcyzmom niż wykryć źródło psychologicznego problemu lub przyznać, że coś złego dzieje się w rodzinie. Niektórzy lekarze twierdzą, że egzorcyzmy to łatwiejszy sposób radzenia sobie z różnymi trudnościami.

W 2018 r. rozpoczął się w Polsce interdyscyplinarny projekt, w którym naukowcy podjęli współpracę z Dominikańskim Centrum Informacji o Nowych Ruchach Religijnych i Sektach oraz z księżmi i egzorcystami z całego kraju. Dzięki niemu lekarze mają okazję sprawdzić, jak czują się opętane osoby i w jaki sposób tracą nad sobą kontrolę oraz co tak naprawdę się z nimi dzieje.

 

Bibliografia:

  1. Z. W. Dudek, Psychoza czy opętanie. Psychologia jungowska wobec wyzwań cywilizacji, Wydawnictwo Znak, 2017.
  2. S. Radoń, Opętanie i egzorcyzm w świetle badań antropologicznych i neurologicznych, Studia religiologica, 47/2014.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Terapia ACT – czym jest, przebieg, efekty, dla kogo

Mila Ochocka, hortiterapeutka: Potrzebujemy poczuć deszcz na skórze, zobaczyć, jak reagujemy, gdy nie jest nam do końca komfortowo

Empatia to składnik inteligencji emocjonalnej. Warto nad nią pracować, bo zmienia życie na lepsze

"Nieleczona prokrastynacja może prowadzić do różnych problemów natury psychicznej, nawet depresji" - mówi psycholożka Iga Jaworska

„Nieleczona prokrastynacja może prowadzić do różnych problemów natury psychicznej, nawet depresji” – mówi psycholożka Iga Jaworska

Ewa Modzelewska-Kossowska – psychoanalityczka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Leżysz i mówisz

Sharenting, czyli dzieci na pokaz. Co to za trend i dlaczego jest szkodliwy?

Kobieta patrzy w górę

Zwalcz negatywne przekonania! Wyjdzie ci to na zdrowie!

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Déjà vu, czyli „czkawka mózgu”

Wiosna jest cudowna i męcząca

Wiosna jest cudowna i męcząca. Sprawdź, co zrobić, by wiosenny paradoks nie stał się powodem frustracji

Czego nigdy nie powinnaś mówić, gdy ktoś dzieli się z tobą trudnościami dotyczącymi zdrowia psychicznego? Tłumaczy psycholożka

Czego nigdy nie powinnaś mówić, gdy ktoś dzieli się z tobą trudnościami dotyczącymi zdrowia psychicznego? Tłumaczy psycholożka

Kobieta z aparatem

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Katarzyna Kucewicz, psycholożka, pedagożka i psychoterapeutka, autorka książki "Kobiety, które czują za bardzo "

„Trudno sobie wyobrazić lepszą i czulszą kochankę niż kobieta wysoko wrażliwa” – mówi psycholożka Katarzyna Kucewicz

Kobieta

Kiedy czekamy na miłość, awans i lepszą wersję nas samych, wiele tracimy. Kasia Bem radzi, jak żyć tu i teraz

Kobieta trenuje jogę

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś tym, kim myślisz, że jesteś

dziewczyna, depresja

Magdalena Kowalska-Herdzik o „uśmiechniętej” depresji: Stłumione emocje muszą znaleźć ujście. Zazwyczaj szukają najsłabszego punktu w ciele człowieka

Depresja poporodowa

„Uważałam, że z każdą matką miałby lepiej – szkoda, że trafił na mnie, bo jestem taka nieudana”. Depresja poporodowa oczami mam, które ją przeszły

Joanna Poremba / Archiwum prywatne

Joanna Poremba: Od 20 lat żyję z depresją, która długo pozostawała niezdiagnozowana. Dobrze znam to poczucie winy, beznadziei

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?