Przejdź do treści

Obsesyjne sprzątanie – jeszcze nawyk czy już choroba?

iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
świąteczne ciasteczka
Świąteczne zasady na mniejsze zło. Jak jeść, by się nie przejeść?
Kiszone buraki. I moc jest z wami!
Świąteczny piernik – bez glutenu, bez cukru!
Świąteczny piernik – bez glutenu, bez cukru!
Urszula Gacek i jej Octovnia / Octovnia
Była ambasadorką Polski i konsulem generalnym RP w Nowym Jorku. Urszula Gacek dzisiaj warzy żywe (i bardzo zdrowe!) octy
Małgorzata Rozenek-Majdan i Radosław Majdan / Instagram
Małgorzata Rozenek-Majdan i Radosław Majdan zostaną rodzicami! Prezenterka jest w upragnionej ciąży!

Przecieranie półek kilka razy dziennie albo układanie długopisów i zakreślaczy pod idealnym kątem podczas nauki. Brzmi niewinnie i w części przypadków takie jest, jednak czasem może świadczyć o nerwicy natręctw.

Ktoś mógłby powiedzieć, że częste sprzątanie i utrzymywanie porządku to nawyk, który wynosimy z domu, i z pewnością w wielu przypadkach tak jest. Może się jednak okazać, że ciągłe dbanie o porządek jest objawem zaburzenia nazywanego obsesyjno-kompulsyjnym. Co ciekawe, takie zaburzenie możemy “odziedziczyć” po osobach, z którymi przebywaliśmy jako dzieci.

Kobieta podpiera się łokciami i myśłi na podłodze w łazience. Wszędzie jest rozrzucone pranie.

Co to jest OCD?

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (ang. obsessive-compulsive disorder, w skrócie OCD) charakteryzują się występowaniem natrętnych myśli, czyli obsesji, lub przymusem wykonania określonych czynności, czyli kompulsji. Próba powstrzymania się przed wykonaniem czynności wiąże się z lękiem oraz narastającym uczuciem napięcia i niepokoju. Szacuje się, że OCD dotyka nawet 2 proc. populacji, a jeśli występuje u członka rodziny, to ryzyko wzrasta do 10 proc. Brzmi poważnie, jednak w większości przypadków nie przeszkadza w codziennym życiu. Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą występować w różnych konfiguracjach i w zróżnicowanym natężeniu, np. mogą się objawiać natrętnymi myślami dotyczącymi tego, czy na pewno zamknęliśmy drzwi, wychodząc z domu. U niektórych osób taka myśl może wywołać chwilowe uczucie niepokoju i od czasu do czasu zmusić do powrotu i sprawdzenia, czy drzwi są zamknięte. U innych będzie to przyczyną natychmiastowego powrotu do domu i sprawdzania drzwi po kilka razy przy każdym wyjściu z mieszkania. Zatem w zależności od natężenia objawów OCD może mieć znaczący wpływ na codzienne funkcjonowanie lub nie mieć go prawie wcale.

Kiedy i u kogo?

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą się pojawić w każdym wieku, choć najczęściej rozpoznawane są u młodych dorosłych. Mogą współwystępować z innymi zaburzeniami, np. tikami, zaburzeniami lękowymi lub epizodami depresji. Obecnie prowadzi się wiele badań, jednak na razie nie wiadomo, jakie są przyczyny OCD. Do tej pory zidentyfikowano niektóre czynniki ryzyka, jak np. czynniki środowiskowe, genetyczne, zmiany anatomiczne mózgowia, a także przebyte infekcje. OCD może występować również u dzieci i zazwyczaj przebiega podobnie, a diagnostyka i leczenie nie różnią się od postępowania prowadzonego u osób dorosłych. Zdarza się jednak, że u dzieci trudniej rozpoznać OCD ze względu na maskowanie objawów.

OCD to znacznie więcej niż obsesyjne dbanie o porządek

Na OCD składają się wspomniane wcześniej myśli oraz czynności. Natrętne myśli (obsesje) odbierane są zwykle jako wstydliwe lub absurdalne i pojawiają się wbrew woli, dlatego często towarzyszy im uczucie sprzeciwu. Co ważne, osoba, która ich doświadcza, uznaje je za własne myśli, a w wyniku tego powstaje poczucie winy. Myśli mają różny charakter: mogą kontrastować z poglądami, być wulgarne lub obsceniczne, mogą występować w postaci wielogodzinnego rozmyślania, które nie prowadzi do podjęcia decyzji ani konstruktywnych wniosków. Czasem pojawia się również natrętna niepewność dotycząca prostych, codziennych czynności, np. czy ręce są dokładnie umyte, czy światło zostało wyłączone, a drzwi są dobrze zamknięte. U wielu osób pojawiają się tzw. impulsy natrętne, czyli myśli o agresywnym, niebezpiecznym lub kompromitującym zachowaniu, które nigdy nie są realizowane, jednak powodują silny strach o to, że mogłyby być zrealizowane. Natrętne czynności, podobnie jak myśli, mogą przejawiać się w różny sposób. Od sprawdzania, czy okna są zamknięte, a żelazko wyłączone, przez liczenie kroków, stawanie na nieuszkodzonych płytach chodnikowych, aż po bardziej złożone, często bezsensowne czynności, które muszą zostać wykonane, by zapobiec narastającemu napięciu. Charakterystyczna jest również potrzeba zachowania porządku i ułożenia rzeczy w idealnej symetrii, jednak nie zawsze tak to wygląda. Paradoksalnie osoby z OCD mogą mieć jednocześnie problem z bałaganem, ponieważ nie są w stanie zapanować nad idealnym porządkiem w każdym miejscu. Może to wtedy wyglądać tak, że zeszyty, długopisy i laptop będą ułożone na biurku w idealnej symetrii, a na podłodze obok będzie leżał stos ubrań do prania.

Jak żyć z OCD?

Oczywiście konsultacja z profesjonalistą, czyli psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą, stanowi podstawę i przyniesie najwięcej korzyści. Ponadto istnieje wiele sposobów, które warto wykorzystać dodatkowo, by usprawnić codzienne funkcjonowanie. Po pierwsze – trzeba zachować spokój. Znalezienie czasu na relaks, wykonywanie czynności, które uspokajają i poprawiają nastrój, to absolutna podstawa. Szczególnie biorąc pod uwagę to, w jakim pędzie żyjemy i jak wiele rzeczy dzieje się wokół nas. Zewnętrzna presja bycia perfekcyjnym potrafi uprzykrzyć życie każdemu, a jeżeli dotyczy osoby miewającej obsesje lub kompulsje, będzie jeszcze bardziej nasilać objawy. Po drugie – joga, medytacja, modlitwa, mindfulness. Niezależnie od światopoglądu i religii, warto znaleźć odpowiednią dla siebie praktykę, która pozwoli nieco zwolnić i skupić uwagę na rzeczach istotnych. Ponadto ważne jest uświadomienie sobie, że pojawiające się myśli nie należą do nas, a jedynie są efektem OCD. Uważna obserwacja, akceptacja i przypominanie sobie o tym, że dana myśl nie pochodzi od nas, pomogą stopniowo “wyciszyć” natrętne myśli i zmniejszyć częstość ich występowania.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

sprzątanie

Jak odkurzać, myć podłogi i czyścić szafki, żeby nie zaszkodzić kręgosłupowi? Sposoby na wygraną potyczkę z porządkami zdradza fizjoterapeuta Paweł Turski

Neurotyzm — kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Neurotyzm – kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto

Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie

Halucynacje - przyczyny i rodzaje

Halucynacje – przyczyny i rodzaje

Urojenia - czym są, przyczyny występowania

Urojenia – czym są, jakie są ich przyczyny występowania?

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

kobieta poprawia pościel

Jak pozbyć się roztoczy kurzu domowego? Podpowiada Joanna Jamroz-Brzeska, Mama Alergolog

Zespół Aspergera - objawy, leczenie

Zespół Aspergera – czym jest i jak leczyć?

Schizofrenia - czym jest, jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Schizofrenia – czym jest? Jakie są jej objawy i jak wygląda leczenie?

Kuchenna ścierka – siedlisko bakterii. Czy na pewno używasz jej tylko do osuszania naczyń?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

anorektyczka

„Dzisiaj uświadamiam kobiety, że mogą o siebie dbać, ale żeby robiły to z głową, bo jeśli tylko odłożą ją na półkę, a w zamian wybiorą ciało, to już po nich”. Rozmawiamy z Martą Kieniuk-Mędrala o zaburzeniach odżywiania

10 rzeczy w twoim domu, które czyścisz źle, za rzadko lub wcale

Toksyczne związki

„Jeśli masz swoje przekonania, inne poglądy, to ta inność przez osobę toksyczną będzie odbierana jako zdrada”. Toksyczne związki okiem psychoterapeuty

Yayoi Kusama: umierałam, by wyrwać się z Japonii i wyzwolić z łańcuchów, które mnie wiązały

„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Jak zminimalizować ilość kurzu w domu

Chyba powoli czas na wiosenne porządki. Dlatego spieszymy z radą, jak zminimalizować ilość kurzu w domu

Dziewczyna przeglądająca się w lustrze

„Dwukrotnie żałowałam, że wyszłam z tego, bo anoreksja była złudną przyjaciółką. Więcej zabierała niż dawała”. Rozmawiamy o anoreksji

Kobieta stoi smutna przy szybie i patrzy przed siebie

Przyczyny, objawy i terapia w sytuacji wystąpienia zaburzeń lękowo-depresyjnych

Domowa chemia. Jak zrobić proszek do prania czy płyn do podłóg, by uniknąć szkodliwej chemii sklepowej

„Moje dziecko przyznało się, że ma myśli samobójcze. Szukałam psychiatry, ale nie znalazłam, wszędzie kolejki są wielomiesięczne”

To jajko na Instagramie zyskało ponad 52 mln polubień. Okazało się się, że cała akcja miała szczytny cel

Kobieta otwiera lodówkę

Mycie lodówki – sprawdź, czy nie robisz tego za rzadko. Czym najlepiej ją czyścić?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku