Przejdź do treści

Obsesyjne sprzątanie – jeszcze nawyk czy już choroba?

iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
„Z niedoskonałościami możesz być zdrowa i sprawna”. Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
Edukacja seksualna / rawpixel
Matka Lekarka o (braku) edukacji seksualnej: „W pracy przekonałam się, że wciąż wszystko jest jednym wielkim tematem tabu”
Extreme hunger - co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka
Extreme hunger – co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka
Produkty, których nie należy jeść przed snem / istock
Produkty, których nie powinniśmy jeść przed snem
Jak upiec chleb bezglutenowy? Sprawdzony przepis na chleb bez glutenu

Przecieranie półek kilka razy dziennie albo układanie długopisów i zakreślaczy pod idealnym kątem podczas nauki. Brzmi niewinnie i w części przypadków takie jest, jednak czasem może świadczyć o nerwicy natręctw.

Ktoś mógłby powiedzieć, że częste sprzątanie i utrzymywanie porządku to nawyk, który wynosimy z domu, i z pewnością w wielu przypadkach tak jest. Może się jednak okazać, że ciągłe dbanie o porządek jest objawem zaburzenia nazywanego obsesyjno-kompulsyjnym. Co ciekawe, takie zaburzenie możemy “odziedziczyć” po osobach, z którymi przebywaliśmy jako dzieci.

Kobieta podpiera się łokciami i myśłi na podłodze w łazience. Wszędzie jest rozrzucone pranie.

Co to jest OCD?

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (ang. obsessive-compulsive disorder, w skrócie OCD) charakteryzują się występowaniem natrętnych myśli, czyli obsesji, lub przymusem wykonania określonych czynności, czyli kompulsji. Próba powstrzymania się przed wykonaniem czynności wiąże się z lękiem oraz narastającym uczuciem napięcia i niepokoju. Szacuje się, że OCD dotyka nawet 2 proc. populacji, a jeśli występuje u członka rodziny, to ryzyko wzrasta do 10 proc. Brzmi poważnie, jednak w większości przypadków nie przeszkadza w codziennym życiu. Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą występować w różnych konfiguracjach i w zróżnicowanym natężeniu, np. mogą się objawiać natrętnymi myślami dotyczącymi tego, czy na pewno zamknęliśmy drzwi, wychodząc z domu. U niektórych osób taka myśl może wywołać chwilowe uczucie niepokoju i od czasu do czasu zmusić do powrotu i sprawdzenia, czy drzwi są zamknięte. U innych będzie to przyczyną natychmiastowego powrotu do domu i sprawdzania drzwi po kilka razy przy każdym wyjściu z mieszkania. Zatem w zależności od natężenia objawów OCD może mieć znaczący wpływ na codzienne funkcjonowanie lub nie mieć go prawie wcale.

Kiedy i u kogo?

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą się pojawić w każdym wieku, choć najczęściej rozpoznawane są u młodych dorosłych. Mogą współwystępować z innymi zaburzeniami, np. tikami, zaburzeniami lękowymi lub epizodami depresji. Obecnie prowadzi się wiele badań, jednak na razie nie wiadomo, jakie są przyczyny OCD. Do tej pory zidentyfikowano niektóre czynniki ryzyka, jak np. czynniki środowiskowe, genetyczne, zmiany anatomiczne mózgowia, a także przebyte infekcje. OCD może występować również u dzieci i zazwyczaj przebiega podobnie, a diagnostyka i leczenie nie różnią się od postępowania prowadzonego u osób dorosłych. Zdarza się jednak, że u dzieci trudniej rozpoznać OCD ze względu na maskowanie objawów.

OCD to znacznie więcej niż obsesyjne dbanie o porządek

Na OCD składają się wspomniane wcześniej myśli oraz czynności. Natrętne myśli (obsesje) odbierane są zwykle jako wstydliwe lub absurdalne i pojawiają się wbrew woli, dlatego często towarzyszy im uczucie sprzeciwu. Co ważne, osoba, która ich doświadcza, uznaje je za własne myśli, a w wyniku tego powstaje poczucie winy. Myśli mają różny charakter: mogą kontrastować z poglądami, być wulgarne lub obsceniczne, mogą występować w postaci wielogodzinnego rozmyślania, które nie prowadzi do podjęcia decyzji ani konstruktywnych wniosków. Czasem pojawia się również natrętna niepewność dotycząca prostych, codziennych czynności, np. czy ręce są dokładnie umyte, czy światło zostało wyłączone, a drzwi są dobrze zamknięte. U wielu osób pojawiają się tzw. impulsy natrętne, czyli myśli o agresywnym, niebezpiecznym lub kompromitującym zachowaniu, które nigdy nie są realizowane, jednak powodują silny strach o to, że mogłyby być zrealizowane. Natrętne czynności, podobnie jak myśli, mogą przejawiać się w różny sposób. Od sprawdzania, czy okna są zamknięte, a żelazko wyłączone, przez liczenie kroków, stawanie na nieuszkodzonych płytach chodnikowych, aż po bardziej złożone, często bezsensowne czynności, które muszą zostać wykonane, by zapobiec narastającemu napięciu. Charakterystyczna jest również potrzeba zachowania porządku i ułożenia rzeczy w idealnej symetrii, jednak nie zawsze tak to wygląda. Paradoksalnie osoby z OCD mogą mieć jednocześnie problem z bałaganem, ponieważ nie są w stanie zapanować nad idealnym porządkiem w każdym miejscu. Może to wtedy wyglądać tak, że zeszyty, długopisy i laptop będą ułożone na biurku w idealnej symetrii, a na podłodze obok będzie leżał stos ubrań do prania.

Jak żyć z OCD?

Oczywiście konsultacja z profesjonalistą, czyli psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą, stanowi podstawę i przyniesie najwięcej korzyści. Ponadto istnieje wiele sposobów, które warto wykorzystać dodatkowo, by usprawnić codzienne funkcjonowanie. Po pierwsze – trzeba zachować spokój. Znalezienie czasu na relaks, wykonywanie czynności, które uspokajają i poprawiają nastrój, to absolutna podstawa. Szczególnie biorąc pod uwagę to, w jakim pędzie żyjemy i jak wiele rzeczy dzieje się wokół nas. Zewnętrzna presja bycia perfekcyjnym potrafi uprzykrzyć życie każdemu, a jeżeli dotyczy osoby miewającej obsesje lub kompulsje, będzie jeszcze bardziej nasilać objawy. Po drugie – joga, medytacja, modlitwa, mindfulness. Niezależnie od światopoglądu i religii, warto znaleźć odpowiednią dla siebie praktykę, która pozwoli nieco zwolnić i skupić uwagę na rzeczach istotnych. Ponadto ważne jest uświadomienie sobie, że pojawiające się myśli nie należą do nas, a jedynie są efektem OCD. Uważna obserwacja, akceptacja i przypominanie sobie o tym, że dana myśl nie pochodzi od nas, pomogą stopniowo “wyciszyć” natrętne myśli i zmniejszyć częstość ich występowania.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opieka psychiatryczna w Polsce – jaki jest jej stan i jak może to się zmienić po pandemii? 

Analiza stanu opieki psychiatrycznej w Polsce pokazuje, jak bardzo jest źle. Jak może to się zmienić po pandemii? 

Catherine Zeta-Jones: Żeby małżeństwo mogło działać, naprawdę należy mieć osobne łazienki

Catherine Zeta-Jones: żeby małżeństwo mogło działać, naprawdę należy mieć osobne łazienki

Koronawirus / istock

Brytyjscy psychiatrzy przestrzegają przed kolejnymi negatywnymi skutkami pandemii. To trauma, lęki czy zaburzenia snu

Woda z kranu kuchennego

Siedem błędów, które popełniamy w kuchni. Nie chodzi o gotowanie, ale o… sprzątanie

Te przedmioty musisz regularnie wymieniać. A niektórych używasz przez lata

Leki na zaburzenia psychiczne – dlaczego nie powinniśmy się ich bać? Tłumaczy lekarka Aleksandra Pięta

Leki przepisane przez psychiatrę – dlaczego nie powinniśmy się ich bać? Tłumaczy lekarka Aleksandra Pięta

Miejsca w domu, które musisz regularnie dezynfekować. Pamiętasz o tym?

Wiesz, które pomieszczenie w twoim mieszkaniu jest najbrudniejsze? Możesz być zaskoczona

Jak często powinno się sprzątać mieszkanie? Nie takiej odpowiedzi możesz się spodziewać

Jak często powinno się sprzątać mieszkanie? Nie takiej odpowiedzi możesz się spodziewać

Na zespół Aspergera mogą cierpieć zarówno dzieci, jak i dorośli.

Zespół Aspergera – objawy i przyczyny. Jak przebiega u dorosłych i dzieci?

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Sprzątanie domu bez chemii - soda, cytryna i ocet wystarczą!

Sprzątanie domu bez chemii – soda, cytryna i ocet wystarczą!

Kobieta na krześle - zaburzenia odżywiania

„Zaburzenia odżywiania nie wyglądają”. Blogerka, która zmagała się z bulimią, opowiada o szkodliwym micie

Mitoman - na czym polega ta przypadłość?

Mitoman – na czym polega ta przypadłość?

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk/rawpixel

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk

Bulimia / istock

Bulimia – przyczyny, objawy, leczenie

Zaburzenia OCD

Zaburzenia OCD

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Osobowość paranoiczna – jak ją zidentyfikować i jak postępować?

Osobowość paranoiczna – jak ją zidentyfikować i jak postępować?

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

ocet jabłkowy

Ocet jabłkowy – zastosowania od pielęgnacji przez sprzątanie do jedzenia

Marta Stoberska / Instagram

Kompulsywne objadanie się, bo „zasłużyłaś”, to zaburzenia odżywiania. Tak samo jak 3 godziny spędzone na cardio, bo zjadłaś pizzę

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę