Przejdź do treści

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

Dieta ketogeniczna - co jeść? Zasady diety i jadłospis Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy dieta ma wpływ na naszą seksualność? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!
Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!
Jedzenie dobre dla mózgu
Elektrolity – sprawdź, czego jeszcze o nich nie wiesz
Prekoncepcja - czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Prekoncepcja – czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska

Jeśli zastanawiasz się, co jeść na diecie ketogenicznej, zwanej też dietą ketogenną – jej zwolennicy powiedzą ci „jedz tłuszcz i spalaj tłuszcz”. Głównym założeniem diety keto jest ograniczenie węglowodanów do minimum oraz spożycie tłuszczów w ilości znacznie przekraczającej normy. Jak więc powinno wyglądać menu w  diecie ketogenicznej i czy ten rodzaj żywienia jest bezpieczny? Sprawdź propozycje posiłków na śniadania, obiady i kolacje.

Dieta ketogeniczna – co jeść?

Dieta ketogeniczna składa się z trzech posiłków dziennie. Każdy z nich powinien zawierać  białko, tłuszcze i węglowodany. Nie możemy także zapominać o piciu wody. Co można jeść na diecie keto? Ryby, mięso wołowe, mięso wieprzowe, mięso drobiowe, serki wiejskie i twaróg, zielone warzywa i otręby.

-Jemy też tłuszcze roślinne (oliwę z oliwek, olej rzepakowy, lniany, kokosowy i inne) oraz zwierzęce (masło, mięso, tłusty nabiał, smalec). Niekiedy wprowadza się także odżywki tłuszczowe dostępne w aptece. W diecie ketogenicznej nie je się lub ogranicza źródła węglowodanów: cukier, słodycze, produkty zbożowe, np. kasze, ryż, makarony, pieczywo oraz ziemniaki i owoce – wyjaśnia Joanna Grygiel, dietetyk z Centrum Medycznego Damiana.

Produkty zalecane i przeciwwskazane w diecie ketogenicznej przedstawia poniższa tabelka:

Produkty zalecane  Produkty przeciwwskazane 
Mięso: kurczak, wołowina, jagnięcina, wieprzowina, indyk, dziczyzna  Skrobia i zboża: płatki, makaron, ryż, ziemniaki, kukurydza, komosa ryżowa, mąka,chleb, bułki, crossainty 
Ryby i owoce morza: łosoś, makrela, śledzie, krwetki 
Tłuszcze: oliwa z oliwek, olej z awokado, olej kokosowy, masło  Przetworzone tłuszcze: margaryna, tłuszcz do pieczenia 
Warzywa: brokuły, szparagi, pieczarki, ogórki, sałata, cebula, papryka, pomidory, czosnek, cukinia, bakłażan, oliwki, dynia, kalafior  Warzywa: ziemniaki, bataty, kukurydza i rośliny strączkowe, takie jak fasola, soczewica i groszek 
Orzechy i nasiona: orzechy makadamia, orzechy pekan, migdały, orzechy włoskie, orzechy laskowe, orzeszki piniowe, siemię lniane, nasiona chia i pestki dyni.  Owoce: banany, daktyle, winogrona, mango, suszone owoce, rodzynki 
Jaja i nabiał: mleko, śmietana, jogurty
Słodziki i napoje: stewia, erytrol, woda, kawa, herbata Słodzone produkty i napoje: napoje gazowane, soki owocowe, mleko, desery, ciastka, czekolada, batony 

 

Dziewczyna nakłada jedzenie

Dieta ketogeniczna – jadłospis

Początkowo dieta ketogeniczna może wydawać się trudna w realizacji i mało smaczna. Jeśli jednak urozmaicimy nasze posiłki, dieta keto wcale nie będzie gorsza w smaku niż inne typy diet, a ograniczenie produktów węglowodanowych nie spowoduje monotonii w posiłkach. Sprawdź menu jakie możesz stosować w diecie ketogenicznej.

Propozycje śniadań:

  • jajecznica z pomidorem i szczypiorkiem
  • sałatka z tuńczykiem, jajkiem, kaparami i ogórkiem
  • jogurt naturalny z orzechami lub ziarnami (pestki dyni, siemię lniane, nasiona słonecznika, sezam)
  • pancakes z borówkami
  • omlet z grzybami, serem i cebulą

Propozycje obiadów:

  • łosoś pieczony z pesto i szpinakiem
  • kurczak z brokułami i rukolą
  • pstrąg z ziołami
  • roladki wieprzowe z grzybami, cebulą i szpinakiem
  • pulpeciki wołowe w sosie koperkowym
  • surówki i sałatki do wyboru: surówka z kiszonej kapusty z oliwą z oliwek; warzywa grilowane: pomidor, papryka, cukinia; sałatka z awokado i pomidorem; kiszona kapusta

Propozycje kolacji:

  • pieczeń drobiowa z warzywami
  • zupa krem pomidorowa
  • indyk z duszonymi warzywami
  • karkówka duszona w cukinii
  • zupa krem z papryki z pulpecikami mięsnymi
  • zapiekanka z kurczakiem i brokułami
8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Co to jest dieta ketogeniczna?

Dieta ketogeniczna to sposób żywienia, który oparty jest na eliminacji węglowodanów oraz spożywaniu produktów o wysokiej zawartości tłuszczów i średniej zawartości białek. Czy taka dieta, odbiegająca w znacznym stopniu od założeń prawidłowego żywienia jest zdrowa?

– W Internecie można znaleźć wiele informacji na ten temat. Większość z nich jest jednak nieprawdziwa. Dieta ketogeniczna bywa stosowana przez osoby pragnące zredukować tkankę tłuszczową, ćwiczące na siłowni oraz chorych na raka, którzy spodziewają się efektu w postaci „zagłodzenia guza”. Tymczasem wskazań medycznych do stosowania tej diety jest bardzo niewiele: lekooporna padaczka lub niektóre rzadkie wrodzone defekty metaboliczne – tłumaczy Joanna Grygiel, dietetyk z Centrum Medycznego Damiana.

Właśnie dlatego dieta ketogenna musi być stosowana pod nadzorem dietetyka lub lekarza. Zwykle wymaga także uzupełniania niedoboru witamin rozpuszczalnych w wodzie i minerałów.

– Należy podkreślić, że stosowanie diety bez nadzoru oraz bez wskazań może przynieść więcej szkody niż korzyści. Skutki uboczne to m.in. biegunka tłuszczowa, zaparcia, wymioty, bóle brzucha, zmęczenie, senność, uczucie pragnienia, kamica moczanowa, hyperurykemia (zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi) czy zaburzenia lipidowe – dodaje dietetyczka.

Zasady diety ketogenicznej

Główną zasadą diety ketogenicznej jest wprowadzenie organizmu w tzw. stan ketozy, w którym organizm wykorzystuje tłuszcze jako źródło energii. Wytwarzanie ciał ketonowych jest ciężkim doświadczeniem. Ketozie towarzyszy najczęściej osłabienie, zmęczenie, otępienie, częstomocz i bardzo nieprzyjemny zapach wydobywający się z ust. W rezultacie ketozy tkanka tłuszczowa rozpoczyna proces spalania swoich zapasów.

Według obliczeń specjalistów, osoba na tej diecie powinna tak zwiększyć spożywanie tłuszczów, by stanowiły one nawet do 85 % zapotrzebowania energetycznego na ten składnik. Tylko 10% powinno pochodzić z produktów białkowych, a poniżej 5 % – z węglowodanów (czyli mniej niż 50 gram) Nie oznacza to jednak,  że na diecie ketogenicznej osoba może pozwalać sobie na jedzenie chipsów, paluszków i fast foodów. Produkty powinny być źródłem tłuszczów dobrej jakości. Wysoka zawartość tłuszczu w diecie sprawia, że posiłki pozostają dłużej w żołądku, a ketony krążące we krwi zmniejszają uczucie głodu.

U dzieci z padaczką ustala się tzw. proporcję ketogeniczną, czyli stosunek wagowy tłuszczu do całkowitej ilości białek i węglowodanów, tj. 4:1 , 3:1 lub 2:1. Przykładowo w diecie 4:1 na 4 gramy tłuszczu przypada 1 gram białek i węglowodanów. Dieta keto stosowana w padaczce może przynieść efekty w postaci redukcji napadów padaczkowych już po pierwszym miesiącu stosowania. Jeśli nie zauważymy u dziecka poprawy po 3 miesiącach, zwykle jest to wskazanie do przerwania diety. Pamiętajmy, że w przypadku diety ketogenicznej stosowanej w leczeniu chorób, musi być ona indywidualnie dopasowywana do pacjenta przez dietetyka i lekarza, ponieważ tylko wtedy jest bezpieczna dla zdrowia.

Dieta ketogeniczna – przeciwwskazania

Kto nie powinien decydować się na dietę ketogeniczną?

– Przeciwwskazaniem do stosowania tej diety jest, mówiąc wprost, brak wskazań. Szczególnie jednak uważać powinni pacjenci ze schorzeniami wątroby, trzustki i nerek oraz chorzy z nowotworami. U tych ostatnich dieta ketogenna może prowadzić do wyniszczenia i pogorszenia efektów leczenia – wyjaśnia Joanna Grygiel.

Ponadto z diety ketogenicznej nie powinny korzystać dzieci i młodzież, szczupłe osoby w starszym wieku, kobiet w okresie planowania ciąży, w trakcie ciąży oraz karmiące piersią, chorzy na cukrzycę i osoby odwodnione.

Dieta ketogeniczna znajduje się na ostatnim miejscu w rankingu najlepszych diet 2018 roku panelu ekspertów US News oraz World Report (dietetyków, naukowców i ekspertów). Jest niebezpieczna przy długotrwałym stosowaniu.

Dieta paleo

Zalety i wady diety ketogenicznej

Jak każdy rodzaj diety, tak i dieta ketogeniczna ma swoje wady i zalety. Do zalet niewątpliwie należą:

  • utrata masy ciała w krótkim okresie stosowania (brak badań dotyczących wpływu stosowania diety w dłuższym okresie);
  • zmniejszenie apetytu;
  • skuteczne leczenie lekoopornej padaczki (brak jednoznacznych wyników badań co do skuteczności diety ketogennej w chorobach nowotworowych).

Dieta ketogeniczna, choć obecnie tak bardzo popularna, ma też swoje wady, o których warto wiedzieć, zanim zmienimy swój sposób żywienia. Należą do nich:

  • wspomniane wcześniej skutki uboczne w postaci objawów takich jak: zmęczenie, nudności, wymioty, ból i zawroty głowy, zaparcia, niska tolerancja wysiłku;
  • trudna w długoterminowym stosowaniu ze względu na dużą restrykcyjność;
  • sprzeczność założeń diety z obowiązującymi normami na zawartość białek, tłuszczy i węglowodanów;
  • wyższy koszt diety, jeśli chcemy bazować na nieprzetworzonych produktach;
  • konieczność suplementacji witamin i minerałów;
  • początkowe dobre samopoczucie towarzyszące przejściu na dietę spada po około 3 miesiącach stosowania zaleceń – mogą wtedy pojawić się problemy z koncentracją i uwagą, dolegliwości trawienne oraz silna ochota na słodycze;
  • przechodzenie na dietę bez wiedzy teoretycznej i praktycznej może być niebezpieczne – dieta ketogeniczna opiera się na wysokiej zawartości tłuszczów, ale nie takich jak np. boczek czy smalec. Nieodpowiedni dobór produktów o wysokiej zawartości kwasów tłuszczowych nasyconych może prowadzić do poważnych chorób sercowo- naczyniowych.

Bibliografia:

[1] S. Kalra, R. Singla, R. Rosha, M. Dhawan, D. Khandelwal, and B. Kalra, “The ketogenic diet”, US Endocrinol., vol. 14, no. 2, pp. 62–64, Dec. 2018, doi: 10.17925/USE.2018.14.2.62.

[2] D. D. Weber, S. Aminzadeh-Gohari, J. Tulipan, L. Catalano, R. G. Feichtinger, and B. Kofler, “Ketogenic diet in the treatment of cancer – Where do we stand?”, Mol. Metab., vol. 33, pp. 102–121, Mar. 2020, doi: 10.1016/j.molmet.2019.06.026.

[3] Rafał Nazarewicz, “Konsekwencje stosowania wysokotłuszczowych diet ketogenicznych”, BROMAT. CHEM. TOKSYKOL, pp. 371–374, 2007.

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Soki owocowe

Zdarza ci się zjeść banana na śniadanie? Sprawdź, czy to dobry wybór. Tłumaczy dietetyczka Paulina Roziewska

Śniadanie, które szkodzi

Parówki, dosładzane serki i inne, czyli czego nie podawać dziecku na śniadanie

Zdrowo dopieprzone, czyli o tym, czym przyprawiać potrawy, by wspomóc organizm

Mężczyzna polewa pankejki sosem

Słodkie i zdrowe: pancakes z herbatą matcha

Szybkie diety oczyszczające przed Sylwestrem. Dietetyczka wyjaśnia, czy któraś z nich naprawdę działa

Zaskakujące fakty o czekoladzie

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

bakalie

Kupujesz bakalie? Zobacz, czym się kierować, żeby były zdrowe i bez chemii

Nieustannie czujesz głód? Powodów takiego stanu może być naprawdę wiele

Marilyn Monroe nie przepadała za ćwiczeniami, choć miała słabość do ciężarków, a wieczorem szła na lody z dużą ilością bitej śmietany. Jak wyglądała jej dieta i trening?

Stres działa jak śmieciowe jedzenie. Dlaczego tak się dzieje?

Odchudzanie – na co dajesz się nabrać?

Urozmaicaj i próbuj, czyli wegetariański tuning dnia

10 prostych sposobów, by jeść lepiej

Kontempluj każdy kęs! Jaki ma związek jedzenie z medytacją?

Chcesz wzmocnić odporność? Zacznij robić przetwory!

Cynamon jest toksyczny? Dietetyczka Zofia Pomes wyjaśnia

Potrawy z jarmużu: przepisy, jak przyrządzić, właściwości

Dieta Cambridge

Dieta Cambridge – program odchudzania oparty na gotowych produktach

Japońska dieta wodna coraz bardziej popularna. Jej fenomen wyjaśnia dietetyczka

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

Sól

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

Najpopularniejsze

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Przeterminowana żywność / unsplash

Termin ważności ma znaczenie? Można zjeść przeterminowane jedzenie?

18 przepisów dla miłośników awokado

18 dań wege, które pokochają mięsożercy

18 dań wege, które pokochają mięsożercy. Najlepsze przepisy z wegańskich i wegetariańskich blogów

5 pomysłów na jednodniowy detoks

Dieta oczyszczająca – jadłospis. Jak oczyścić organizm?

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

5 największych kuchennych mitów

wieczorny drink

11 powodów, by zrezygnować z wieczornego drinka

12 przepisów na sałatki wigilijne

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Mycie brokułów

Gotowanie brokuła – ile gotować w wodzie i na parze?

pizza kobieta

Brak apetytu, a chcesz przytyć? Oto 5 patentów na „coś na apetyt”

Czy orgaznim może nie tolerować kawy?