Przejdź do treści

Węglowodany – wybieraj mądrze

Makaron wstążki
Węglowodany – wybieraj mądrze/ iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Węglowodany wraz z białkami oraz tłuszczami to trzy główne elementy składowe pokarmów. W dodatku węglowodany są najważniejszym źródłem energii dla mięśni, komórek mózgu i komórek nerwowych. Żyć bez nich nie możemy, dlatego najważniejsze jest, aby wybierać je mądrze.

Węglowodany cieszą się złą sławą. Wszystko dlatego, że potocznie nazywa się je cukrami, a w dobie przetworzonej żywności oraz wszechobecnych słodyczy z pewnością nie robią najlepszego wrażenia. Jednak jeśli zainteresujecie się tematem bardziej, dowiecie się, że choć wszystkie cukry są węglowodanami, nie wszystkie węglowodany są cukrami. Istnieją bowiem różne rodzaje węglowodanów, a najlepszym sposobem ich klasyfikacji przydatnej do praktycznych celów dietetycznych będzie posłużenie się indeksem glikemicznym.

Unsplash

Węglowodany proste i złożone

Węglowodany możemy znaleźć w takich produktach, jak: wszystkie rodzaje zbóż, produkty z mąki pełnoziarnistej (np. chleb, makaron), ryż, kasze, otręby, warzywa (np. ziemniaki, topinambur, jarmuż, skorzonera), owoce oraz cukry proste. Każdy z węglowodanów powoduje w organizmie inną reakcję, dlatego warto wiedzieć, po jakie węglowodany sięgać i jak je przyrządzać.

Węglowodany są tradycyjnie klasyfikowane zgodnie z ich strukturą chemiczną. W najprostszym podziale dzielimy je na cukry proste oraz cukry złożone. Węglowodany złożone są znacznie zdrowsze od prostych. Dlaczego? Powód jest prosty. Ponieważ węglowodany proste z powodu swej zmniejszonej wielkości molekularnej wchłaniają się szybciej niż węglowodany złożone, dając duży i szybki wzrost poziomu cukru we krwi.

Natomiast podczas trawienia węglowodanów złożonych organizm rozbija cząsteczki na pojedyncze, bo tylko w takiej formie przedostają się do układu krążenia. Przez to, że węglowodany złożone składają się z wielu cząsteczek, ich trawienie trwa dłużej i wolniej są wchłaniane do układu krążenia. Główny problem naszej diety stanowią dziś właśnie węglowodany proste. Znajdziecie je w takich produktach jak: cukier, słodycze, gazowane napoje, dżemy, soki, białe pieczywo czy biała mąka. Warto zupełnie wyeliminować je z diety.

Węglowodany złożone z kolei to: ryż, kasza, pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane, otręby, kukurydza i inne warzywa strączkowe, ziemniaki, banany, jabłka, wszelkie produkty z mąki pełnoziarnistej, jarmuż.

Miksujemy: koktajl na poprawę humoru

Węglowodany a indeks glikemiczny

Temat jest złożony, ale naprawdę warto się nim zainteresować. Wiecie już, które węglowodany najlepiej wybierać, a teraz trochę szerzej. Kluczem będzie tu indeks glikemiczny, który wskazuje zdolność, z jaką węglowodany podnoszą poziom cukru we krwi (czyli podnoszą glikemię). Indeks glikemiczny danego produktu zależy od typu zawartych w nim węglowodanów (na przykład cukrów prostych lub złożonych), sposobu gotowania i stopnia przetworzenia przemysłowego. Należy jednak wiedzieć, że zwiększanie glikemii pobudza trzustkę do wydzielania hormonu zwanego insuliną. A zadaniem insuliny jest utrzymywanie stężenia glukozy we krwi na stałym poziomie. Kiedy wzrasta, funkcją insuliny jest ułatwienie wprowadzenia cząsteczek glukozy do komórek (np. mięśni). Warto jednak zdawać sobie sprawę, że jeśli nie jesteście aktywni fizycznie, mięśniowe magazyny glikogenu są zwykle pełne. W tej sytuacji nadwyżka glukozy zostaje zmagazynowana w postaci tkanki tłuszczowej. Dlatego właśnie najlepsze dla zdrowia są węglowodany o niskim lub średnim indeksie glikemicznym, który nie powoduje nadmiernego wydzielania insuliny. Zbyt intensywne wydzielanie insuliny, prowokowane przez pokarmy i węglowodany o wysokim IG, może prowadzić do nadwagi, otyłości oraz innych zaburzeń, np. cukrzycy typu 2.

Podsumowując – względna stabilizacja cukru w ciągu dnia stanowi warunek powodzenia każdej diety, a jednocześnie jest instrumentem profilaktyki cukrzycy II typu. Ogromną rolę odgrywają tu właśnie węglowodany.

kobieta na basenie

Węglowodany i dieta o niskim IG – lista produktów

Dieta o niskim IG obejmuje węglowodany o niskim IG, a także chude produkty białkowe i zdrowe tłuszcze. Są to:

Świeże owoce – im bardziej kwaśne, tym niższy ich indeks glikemiczny (jabłka, gruszki, pomarańcze, grejpfruty, brzoskwinie, nektarynki, śliwki i morele);

Świeże warzywa – większość warzyw zawiera węglowodany w ograniczonej ilości i ma prawie zerową wartość IG (musielibyście zjeść ogromne ilości warzyw, aby znacząco podnieść poziom glukozy we krwi). Wyjątek stanowią ziemniaki, które cechują się wysokim IG, nie oznacza to jednak, że są niezdrowe;

Pieczywo o niskim IG – chleb razowy z mąki żarnowej, chleb słodowy, pieczywo pełnoziarniste z ziarnami, chleby zawierające jęczmień, owies, soję, chleb z nasionami słonecznika lub siemienia lnianego, pumpernikiel lub chleb na zakwasie;

Płatki śniadaniowe – tj. płatki owsiane, z dużą zawartością owsa i żyta lub z dużą zawartością otrębów;

Kasza, owies, makaron, ryż basmati;

Warzywa strączkowe – ciecierzyca, czerwona fasola, groch i soczewica;

Orzechy i nasionamigdały, orzechy brazylijskie, orzechy nerkowca, laskowe, ziemne, piniowe, pistacje, a także nasiona słonecznika, sezamu, lnu i dyni;

Ryby, chude mięso, drób i jaja;

Niskotłuszczowy nabiał

kobieta je ciastko

Węglowodany – co warto zapamiętać?

Pamiętajcie, że węglowodany proste szybko podnoszą poziom cukru we krwi. Wszystko to za sprawą insuliny – hormonu, który należy pobudzać w jak najmniejszym stopniu. Starajcie się zatem utrzymywać stały poziom glikemii. Jak to zrobić?

– Wybierajcie węglowodany o niskim lub średnim IG,

– Jeśli nie jesteście aktywni, wasz codzienny jadłospis powinien być bogaty w produkty o niskim IG. Najlepsze będą tu warzywa oraz owoce.

– Wieczorem spożywajcie posiłki ubogie w węglowodany, ograniczcie także spożywanie wówczas roślin skrobiowych i strączkowych.

Słodycze i różne batony czekoladowe są bogate w węglowodany proste i mają wysoki ładunek IG. Powinniście radykalnie ograniczyć ich spożycie. Co więcej, w produktach tych węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym (takie jak syrop glukozowo-fruktozowy) z reguły łączą się z tłuszczami – i to wcale nie zdrowymi. Warto także wiedzieć, że syrop glukozowo-fruktozowy jest odpowiedzialny za choroby sercowo-naczyniowe, otyłość i cukrzycę typu 2.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak długo makaron może leżeć w lodówce? Kiedy możemy go bezpiecznie zjeść?

Czym jest rotacja węglowodanami i jaki ma wpływ na naszą sylwetkę?

cukier

Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Chcesz przejść na dietę ketogeniczną? Sprawdź, jakie zagrożenia może nieść za sobą

Masz zakwasy po treningu? Pomogą… węglowodany

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Festiwal makaronów: makaron ryżowy

Makaron ryżowy – poznaj jego zalety i przetestuj prosty przepis

Maltodekstryna - właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Maltodekstryna – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Pełne ziarno – wybierz najlepsze metodą 10:1

Pełne ziarno – wybierz najlepsze metodą 10:1. Na czym polega ta technika?

Po co nam węglowodany? Specjaliści wyjaśniają

Po co nam węglowodany? Specjaliści wyjaśniają

Zbilansowane śniadanie / istock

Przed ważną prezentacją albo egzaminem sięgasz po batonik, ponieważ słyszałaś, że to „daje kopa”? Dietetyczka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Kobieta w basenie / istock

Zmagasz się z problemem zatrzymania wody w organizmie? To nie skutek alergii pokarmowej czy spożywania węglowodanów

Festiwal makaronów: makaron soba

Festiwal makaronów: makaron soba. Mamy dla was pyszny przepis z tofu, brokułami i czarnym sezamem

Kurki, fot. Karol Niziołek

Tagliatelle z polędwiczkami i duszonymi kurkami. Idealne na jesienny obiad!

Przepis na makaron sojowy. Obłędnie smaczny!

Wegańska śmietana

Wegańska śmietana. Wiemy jak ją zrobić i do czego wykorzystać

Węglowodany złożone i ich znaczenie dla ludzkiego organizmu

Węglowodany złożone – ich rola w organizmie i źródła

Makaron orkiszowy – poznaj jego właściwości i wypróbuj świetny przepis

Śliwki pod orzechową kruszonką, czekoladowe mleko z orzechów laskowych, makaron z orzechowym sosem. Jesień po prostu smakuje orzechami!

węglowodany makaron

Węglowodany nie takie straszne

Składniki dla aktywnych

Tagliatelle z porem i łososiem

Tagliatelle z porem i łososiem

Unsplash

Węglowodany i tłuszcze są złe? Robisz wszystko, by ich unikać? Specjalistka ds. żywienia obaliła dietetyczne mity

Wegetariańska carbonara z grzybami

Wegetariańska carbonara z grzybami. Lekki i zdrowy posiłek na lato

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę