Przejdź do treści

Czym mogą być spowodowane wymioty? Czy mogą być niebezpieczne? Rozpoznanie, przyczyny i leczenie wymiotów

kobieta powstrzymująca wymioty w toalecie
Fot. comzeal / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Fot. Pexels.com
Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?
parówki
Co siedzi w parówkach? Wzięłyśmy je pod lupę
najlepsza pora dnia
Najlepsza pora dnia na zdrowy nawyk to…
Bruschetta z brzoskwiniami
Bruschetta z brzoskwiniami
Sezon na truskawki w pełni. Oto przepis na pyszne bułeczki z tymi owocami

Nudności i wymioty to dolegliwości, które występują powszechnie. Mogą być spowodowane nadużyciem alkoholu, spożyciem nieświeżego pokarmu czy zażywaniem leków. Są także reakcją organizmu na stres oraz często występują w pierwszym trymestrze ciąży. Bywają także objawem poważnych chorób.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Najbardziej niebezpieczne są silne wymioty, które mogą prowadzić do odwodnienia, wystąpienie bezmoczu i wstrząsu oraz wymiotowanie u niemowlaka. Ponadto konsultacja lekarska jest potrzebna, gdy wymioty są nawracające lub przewlekłe – trwają ponad 7 dni, pojawiają się bez przyczyny oraz gdy towarzyszą im inne dolegliwości, jak ostry ból brzucha, biegunka, gorączka, bóle i zawroty głowy.

W jaki sposób dochodzi do wymiotów?

Wymioty są wywoływane przez antyperystaltyczne skurcze żołądka. Zazwyczaj poprzedzają je nudności. Silne skurcze mięśni brzucha, przepony i klatki piersiowej powodują wzrost ciśnienia w żołądku, które przekracza o 100–200 mm Hg ciśnienie w przełyku i jamie ustnej. W związku z różnicą ciśnień i rozluźnieniem zwieraczy przełyku dochodzi do wyrzucenia treści pokarmowej przez jamę ustną. U osób przytomnych, bez chorób układu nerwowego, wymiociny nie przedostają się do dróg oddechowych – na skutek wstrzymania oddechu dochodzi do zamknięcia głośni. Problem ten może wystąpić przy ciężkich wymiotach oraz u dziecka. Za wywołanie wymiotów odpowiada tzw. ośrodek wymiotny. To ośrodek układu nerwowego zlokalizowany w rdzeniu przedłużonym. Odbiera sygnały ze strefy chemoreceptorowej w dnie IV komory mózgu oraz z wielu receptorów zlokalizowanych w różnych narządach ciała, m.in. z:

  • narządów jamy brzusznej i otrzewnej – wymioty występują w chorobach przewodu pokarmowego, zatruciach, zapaleniu otrzewnej i dróg moczowych;
  • śluzówki gardła – można wywołać wymioty podrażniając tylną ścianę gardła;
  • serca, opłucnej i płuc – w związku z tym wymioty mogą być pierwszym objawem zawału;
  • ucha wewnętrznego – błędnika, który jest odpowiedzialny za utrzymanie równowagi i wywołuje wymioty w przypadku choroby lokomocyjnej;
  • węchomózgowia – dlatego wymioty mogą być wywołane przez nieprzyjemny zapach;
  • ośrodków asocjacyjnych kory mózgowej – w związku z tym wymioty mogą być wywołane przez sytuacje i zdarzenia budzące obrzydzenie.

Wymioty w ciąży wywołują sygnały pochodzące ze strefy chemoreceptorowej, podobnie jak w przypadku silnego zatrucia toksynami, lekami lub alkoholem oraz w przewlekłych chorobach wątroby i nerek. Ciąża wywołuje ciekawe zjawisko – wymioty występują w okresie organogenezy płodu, kiedy przedostanie się jakiejkolwiek substancji toksycznej powoduje ciężkie wady rozwojowe. W tym przypadku wymioty spełniają funkcję ochronną.

Red flag: ból brzucha

Jakie mogą być przyczyny wymiotów?

Wymiotowanie samo w sobie nie jest chorobą, lecz objawem określonych dolegliwości i schorzeń. Najczęściej występuje przy:

  • zatruciu toksynami i lekami – chodzi przede wszystkim o alkohol oraz leki stosowane w chemioterapii, leczeniu cukrzycy typu 2., antybiotyki, leki nasercowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, hormonalne środki antykoncepcyjne;
  • zatruciu pokarmowym – na skutek zjedzenia nieświeżych pokarmów;
  • chorobach infekcyjnych – wywołane przez wirusy, bakterie lub pierwotniaki powodujące ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy;
  • stanach zapalnych narządów jamy brzusznej – żołądka, dwunastnicy, wątroby, trzustki, dróg żółciowych, pęcherzyka żółciowego, wyrostka robaczkowego, jelit i nerek – w tych przypadkach często występuje silny ból brzucha i wymioty, którym towarzyszą mdłości, a czasem gorączka. Ostre stany zapalne wymagają zazwyczaj natychmiastowej interwencji chirurgicznej;
  • ostrym brzuchu – groźny zespół objawów wywołanych przez stan zapalny, np. wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego, żołądka, dwunastnicy, trzustki, przydatków lub zawału krezki, w których doszło do przeniesienia stanu zapalnego na otrzewną;
  • chorobach błędnika – typowe w tym przypadku są wymioty bez nudności, którym towarzyszą zawroty głowy;
  • chorobach serca i płuc – np. niedawno przebyty zawał serca, płatowe zapalenie płuc, towarzyszą im bóle w klatce piersiowej;
  • chorobach układu wewnątrzwydzielniczego – jak nadczynność tarczycy czy zbyt duże stężenie wapnia we krwi;
  • kolkach – żółciowej i nerkowej.

 

Zobacz także

Lek na wymioty

Ważne jest aby rozpoznać przyczynę wymiotów i wdrożyć postępowanie lecznicze, właściwe dla schorzenia. Niepokojące są wymioty, które nie ustępują, nie są wywołane przez zatrucie lub gdy towarzyszą im inne objawy. Konsultacji lekarskiej wymagają także wymiotowanie krwią oraz wymioty żółcią, gdyż ich przyczyną może być wiele groźnych chorób. Wymioty u dziecka, zwłaszcza gdy towarzyszy im gorączka i są silne, również są wskazaniem do wizyty u lekarza. Co zastosować na wymioty, jeśli są spowodowane zatruciem pokarmowym? Zarówno u osób dorosłych, jak i u dziecka należy zadbać o uzupełnienie wody i elektrolitów w organizmie, stosując płyny wieloelektrolitowe.

Po wymiotach błony śluzowe w układzie pokarmowym są podrażnione, dlatego najlepsza jest dieta półpłynna.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

daj naturze szansę

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Żucie gumy, bekanie czy obgryzanie paznokci może też mieć zdrowotne korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?