Przejdź do treści

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?
Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgniarka z USA pokazała, jak wyglądała przed pandemią i jak wygląda teraz. Ma przekaz dla koronasceptyków
Pielęgniarka z USA pokazała, jak wyglądała przed pandemią i jak wygląda teraz. Ma ważny przekaz dla koronasceptyków
Anja Rubik
Anja Rubik o okładce „Vogue Polska”: chciałam, aby sesja oddała nasz bunt i naszą siłę
matka trzymająca dziecko, pandemia
Pomoc dla kobiet w ciąży i matek. Darmowe podcasty od Fundacji Mlekiem Mamy
Kobiety w maseczkach ochronnych
Brytyjscy naukowcy odkryli, że osoby zakażone koronawirusem najbardziej zarażają przez pierwsze 5 dni od wystąpienia objawów
Pacjentka po przeszczepie serca urodziła dziecko. To rzadkość na skalę krajową

Karczoch to roślina pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, która wyróżnia się oryginalnym wyglądem, wyjątkowymi walorami smakowymi oraz cennymi właściwościami prozdrowotnymi. Ziele karczocha uznane zostało za żywność funkcjonalną, co wynika z wysokiej zawartości takich związków czynnych jak polifenole. Dzięki temu karczoch zwyczajny wykazuje działanie hipocholesterolemiczne, przeciwutleniające i hepatoprotekcyjne. A dzięki możliwościom różnorodnego zastosowania karczocha w kuchni, warzywa tego nie powinno zabraknąć w codziennej diecie.

Karczoch – co to za warzywo?

Karczoch to roślina z rodziny astrowatych, która może być uprawiana na całym świecie, choć rośnie głównie w rejonie basenu Morza Śródziemnego. Karczoch, zwany także artyszokiem to warzywo o charakterystycznym wyglądzie – warzywo to może osiągać nawet ponad 2 metry wysokości, a na grubej łodydze pojawiają się kwiaty. Karczochy zbudowane są z mięsistych główek pokrytych ostrymi łuskami o fioletowej lub niebieskawej barwie. Jadalną częścią rośliny jest pąk kwiatowy, czyli tzw. serce karczocha, do którego można dostać się po usunięciu twardych łusek.

Karczoch ma smak porównywany do szparagów, przy czym wyczuć można więcej goryczki, a nawet kwaskowatości. Wiele zależy oczywiście od sposobu przyrządzenia.

 

Karczochy – właściwości prozdrowotne

Karczochy charakteryzują się wysoką zawartością unikatowych związków aktywnych. Najważniejszym z nich jest cynaryna, czyli substancja o właściwościach żółciotwórczych i żółciopędnych, co oznacza, że stymuluje syntezę żółci oraz jej wydzielanie. Cynaryna może chronić komórki wątroby przed działaniem wielu związków toksycznych (takich jak tetrachlorek węgla), a także pobudzać procesy regeneracyjne hepatocytów. Dzięki temu karczochy mogą ułatwiać trawienie tłuszczów, a także wykazują działanie hepatoprotekcyjne, chroniąc komórki wątroby przed uszkodzeniem. Ponadto cynaryna pomaga normalizować poziom cholesterolu we krwi, co przekłada się na minimalizowanie ryzyka zaburzeń lipidowych i rozwijających się na ich podłożu chorób serca. Ponadto cynaryna wykazuje właściwości diuretyczne.

Karczoch stanowi cenne źródło inuliny – naturalnego cukru, stanowiącego rozpuszczalną frakcję błonnika. Inulina jest prebiotykiem, czyli związkiem umożliwiającym utrzymanie prawidłowej flory bakteryjnej jelit. Ponadto inulina zawarta w karczochach ogranicza tempo wchłaniania węglowodanów z przewodu pokarmowego, przez co obniża indeks glikemiczny posiłków.

Karczochy zawierają wiele cennych polifenoli, w tym kwas chlorogenowy, kwas kawowy czy kwas ferulowy, dzięki czemu rośliny ta wyróżniają się wysokim potencjałem antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. A zawartość kwasu chlorogenowego wspomaga proces odchudzania na drodze ograniczenia wchłaniania cukru z przewodu pokarmowego i zwiększenia wrażliwości komórek na działanie insuliny. Ponadto karczochy dostarczają wapń, żelazo, cynk czy magnez. Tak bogaty skład sprawia, że karczoch określany jest mianem żywności funkcjonalnej, czyli produktu, którego wpływ na organizm wykracza wyłącznie poza walory odżywcze. Spożywanie karczochów może przyczynić się do zauważalnej poprawy stanu zdrowia.

Kurkuma i jej właściwości. Zalety i przeciwwskazania

Karczoch – jak jeść?

Karczochy wciąż jeszcze są mało popularnymi składnikami diety, co wynika zarówno z ich ograniczonej dostępności, jak i braku wiedzy na temat tego, jak jeść karczochy. Warzywo to może być spożywane w formie gotowanej, pieczonej, grillowanej, świetną propozycją jest także faszerowany karczoch. Jak jeść to warzywo? W pierwszej kolejności należy odciąć łodygę tuż nad nasadą oraz usunąć zewnętrzne, twarde liście; następnie karczoch jest przecinany na pół w celu usunięcia wewnętrznych, niejadalnych listków. Potem wystarczy włożyć warzywo do miski z wodą i sokiem z cytryny, co zapobiega ciemnieniu warzywa. Karczochy gotowane powinny być w osolonej wodzie z dodatkiem soku z cytryny, a czas gotowania to około 40 minut.

Jakie są najciekawsze pomysły na karczochy? Przepis cieszący się ogromną popularnością to karczochy z sosem vinegret i czosnkiem, pieczone karczochy z parmezanem, a także sałatka z karczochów o sera feta.

Karczoch może być spożywany w postaci takich suplementów diety jak:

  • sok z karczocha, który może być przyjmowany w dawce 25 – 30 ml raz lub dwa razy dziennie
  • ekstrakt z karczocha, dostępny najczęściej w tabletkach z karczocha, stosowanych m. in. w celu wspomagania pracy wątroby, a także układu sercowo – naczyniowego; wyciąg z karczocha znajduje ponadto zastosowanie w kosmetykach i preparatach dermatologicznych wykorzystywanych w pielęgnacji skóry trądzikowej czy łuszczycowej.

Kiedy stosować preparaty zawierające karczoch? Tabletki czy sok z karczocha polecane są osobom z zaburzeniami trawiennymi – wzdęciami, zgagą, niestrawnością, a także schorzeniami wątroby. Po tego typu preparaty mogą sięgać osoby cierpiące na cukrzycę, gdyż karczoch normalizuje poziom glukozy we krwi, a także osoby cierpiące na choroby układu sercowo – naczyniowego. Ponadto wyciąg z karczocha stosowany jest przez osoby odchudzające jako wspomaganie diety na redukcję masy ciała.

 

Bibliografia:

Aksu O., Altinterim B., Hepatoprotective effects of artichoke, Cilt 1, Sayı 2, 2013 / Vol. 1, Issue 2, 2013

Rondanelli M. i in., Health-promoting properties of artichoke in preventing cardiovascular disease by its lipidic and glycemic-reducing action; Monaldi Arch Chest Dis. 2013 Mar;80(1):17-26.

Teterycz D., Michalak – Majewska M., Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus) – innowacyjny surowiec o bogatych właściwościach leczniczych; Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych nr 593, 2018, 87–100

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czy to prawda, że domowy syrop z cebuli pomaga przy przeziębieniu?

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Na co zwracać uwagę przy kupowaniu produktów ekologicznych? Tłumaczy Paulina Górska

Młody jęczmień – zdrowa moda

Młody jęczmień – zdrowa moda. Poznaj jego właściwości

Powracające problemy z zatokami to problem wielu z nas. Naturopatka radzi, jak na zawsze się ich pozbyć

Powracające zapalenie zatok to problem wielu z nas. Naturopatka radzi, jak na zawsze się go pozbyć

Urozmaicaj i próbuj, czyli wegetariański tuning dnia

10 prostych sposobów, by jeść lepiej

Kontempluj każdy kęs! Jaki ma związek jedzenie z medytacją?

Jak przechowywać warzywa i owoce latem oraz na zimę?

tymianek

Top 7 ziół na poprawę odporności. Pomogą przegnać przeziębienie i zwalczyć infekcję

5 dobrych konserwantów. Ich nie musisz unikać

Indyjskie superfoods na zdrową jesień

Indyjskie superfoods na zdrową jesień

dziewczyna z telefonem

Jak ograniczyć czas spędzany przed smartfonem? Bardzo pożyteczne rady psycholożki Anny Cyklińskiej

Czosnek w garnku

Co jeść, żeby wspomóc odporność? Wymieniają dietetycy z Czytamy Etykiety

Co zrobić, kiedy dziecko nie chce jeść?

Kobieta z pizzą

Zakwaszenie organizmu. Fragment książki Hanny Stolińskiej, pt. „Zakłamane jedzenie”

Kobieta po 40-tce

10 produktów, po które warto sięgać, gdy jesteś po 40-tce

Co pić latem? Sprawdź nasz miniprzewodnik po letnich napojach

8 nawyków, których warto się pozbyć przed trzydziestką

Czy można jeść surowe brokuły? Może warto przekonać się do ich smaku?

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

„Stary nawyk przypomina zarośniętą leśną ścieżkę. Jeśli znów na nią wejdziemy, to przypomnimy sobie, jak przyjemnie było się nią przechadzać, i zechcemy na nią wrócić” – mówi o trudzie zmian socjolożka Jadwiga Korzeniewska

Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe

Ogórkowe love. 3 letnie przepisy

Apiterapia - co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka Joanna Brejecka-Pamungkas

Apiterapia – co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?