Przejdź do treści

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?
Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości? Rawpixel.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Ze względu na pamięć o osobach zmarłych na COVID-19, cierpieniu ich oraz ich bliskich, negowanie pandemii jest nieetyczne i niegodziwe”. Polska Akademia Nauk apeluje
Magdalena Lamparska
Magdalena Lamparska: Starą panną nazwano przy mnie świadomą, niezależną finansowo kobietę. Miała 34 lata
Zaszczep psa z myślą o bezpieczeństwie ludzi! Mama i stetoskop apeluje o rozsądek
Zaszczep psa z myślą o bezpieczeństwie ludzi! Lekarka apeluje o rozsądek
Skutkiem koronawirusa może być wypadanie włosów? Aktorka pokazała nagranie, na którym widać, jak to może wyglądać
Puchnięcie nóg latem - jak sobie radzić?
Puchnięcie nóg latem i obrzęki – jak sobie pomóc i jak zapobiegać?

Karczoch to roślina pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, która wyróżnia się oryginalnym wyglądem, wyjątkowymi walorami smakowymi oraz cennymi właściwościami prozdrowotnymi. Ziele karczocha uznane zostało za żywność funkcjonalną, co wynika z wysokiej zawartości takich związków czynnych jak polifenole. Dzięki temu karczoch zwyczajny wykazuje działanie hipocholesterolemiczne, przeciwutleniające i hepatoprotekcyjne. A dzięki możliwościom różnorodnego zastosowania karczocha w kuchni, warzywa tego nie powinno zabraknąć w codziennej diecie.

Karczoch – co to za warzywo?

Karczoch to roślina z rodziny astrowatych, która może być uprawiana na całym świecie, choć rośnie głównie w rejonie basenu Morza Śródziemnego. Karczoch, zwany także artyszokiem to warzywo o charakterystycznym wyglądzie – warzywo to może osiągać nawet ponad 2 metry wysokości, a na grubej łodydze pojawiają się kwiaty. Karczochy zbudowane są z mięsistych główek pokrytych ostrymi łuskami o fioletowej lub niebieskawej barwie. Jadalną częścią rośliny jest pąk kwiatowy, czyli tzw. serce karczocha, do którego można dostać się po usunięciu twardych łusek.

Karczoch ma smak porównywany do szparagów, przy czym wyczuć można więcej goryczki, a nawet kwaskowatości. Wiele zależy oczywiście od sposobu przyrządzenia.

 

Karczochy – właściwości prozdrowotne

Karczochy charakteryzują się wysoką zawartością unikatowych związków aktywnych. Najważniejszym z nich jest cynaryna, czyli substancja o właściwościach żółciotwórczych i żółciopędnych, co oznacza, że stymuluje syntezę żółci oraz jej wydzielanie. Cynaryna może chronić komórki wątroby przed działaniem wielu związków toksycznych (takich jak tetrachlorek węgla), a także pobudzać procesy regeneracyjne hepatocytów. Dzięki temu karczochy mogą ułatwiać trawienie tłuszczów, a także wykazują działanie hepatoprotekcyjne, chroniąc komórki wątroby przed uszkodzeniem. Ponadto cynaryna pomaga normalizować poziom cholesterolu we krwi, co przekłada się na minimalizowanie ryzyka zaburzeń lipidowych i rozwijających się na ich podłożu chorób serca. Ponadto cynaryna wykazuje właściwości diuretyczne.

Karczoch stanowi cenne źródło inuliny – naturalnego cukru, stanowiącego rozpuszczalną frakcję błonnika. Inulina jest prebiotykiem, czyli związkiem umożliwiającym utrzymanie prawidłowej flory bakteryjnej jelit. Ponadto inulina zawarta w karczochach ogranicza tempo wchłaniania węglowodanów z przewodu pokarmowego, przez co obniża indeks glikemiczny posiłków.

Karczochy zawierają wiele cennych polifenoli, w tym kwas chlorogenowy, kwas kawowy czy kwas ferulowy, dzięki czemu rośliny ta wyróżniają się wysokim potencjałem antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. A zawartość kwasu chlorogenowego wspomaga proces odchudzania na drodze ograniczenia wchłaniania cukru z przewodu pokarmowego i zwiększenia wrażliwości komórek na działanie insuliny. Ponadto karczochy dostarczają wapń, żelazo, cynk czy magnez. Tak bogaty skład sprawia, że karczoch określany jest mianem żywności funkcjonalnej, czyli produktu, którego wpływ na organizm wykracza wyłącznie poza walory odżywcze. Spożywanie karczochów może przyczynić się do zauważalnej poprawy stanu zdrowia.

Kurkuma i jej właściwości. Zalety i przeciwwskazania

Karczoch – jak jeść?

Karczochy wciąż jeszcze są mało popularnymi składnikami diety, co wynika zarówno z ich ograniczonej dostępności, jak i braku wiedzy na temat tego, jak jeść karczochy. Warzywo to może być spożywane w formie gotowanej, pieczonej, grillowanej, świetną propozycją jest także faszerowany karczoch. Jak jeść to warzywo? W pierwszej kolejności należy odciąć łodygę tuż nad nasadą oraz usunąć zewnętrzne, twarde liście; następnie karczoch jest przecinany na pół w celu usunięcia wewnętrznych, niejadalnych listków. Potem wystarczy włożyć warzywo do miski z wodą i sokiem z cytryny, co zapobiega ciemnieniu warzywa. Karczochy gotowane powinny być w osolonej wodzie z dodatkiem soku z cytryny, a czas gotowania to około 40 minut.

Jakie są najciekawsze pomysły na karczochy? Przepis cieszący się ogromną popularnością to karczochy z sosem vinegret i czosnkiem, pieczone karczochy z parmezanem, a także sałatka z karczochów o sera feta.

Karczoch może być spożywany w postaci takich suplementów diety jak:

  • sok z karczocha, który może być przyjmowany w dawce 25 – 30 ml raz lub dwa razy dziennie
  • ekstrakt z karczocha, dostępny najczęściej w tabletkach z karczocha, stosowanych m. in. w celu wspomagania pracy wątroby, a także układu sercowo – naczyniowego; wyciąg z karczocha znajduje ponadto zastosowanie w kosmetykach i preparatach dermatologicznych wykorzystywanych w pielęgnacji skóry trądzikowej czy łuszczycowej.

Kiedy stosować preparaty zawierające karczoch? Tabletki czy sok z karczocha polecane są osobom z zaburzeniami trawiennymi – wzdęciami, zgagą, niestrawnością, a także schorzeniami wątroby. Po tego typu preparaty mogą sięgać osoby cierpiące na cukrzycę, gdyż karczoch normalizuje poziom glukozy we krwi, a także osoby cierpiące na choroby układu sercowo – naczyniowego. Ponadto wyciąg z karczocha stosowany jest przez osoby odchudzające jako wspomaganie diety na redukcję masy ciała.

 

Bibliografia:

Aksu O., Altinterim B., Hepatoprotective effects of artichoke, Cilt 1, Sayı 2, 2013 / Vol. 1, Issue 2, 2013

Rondanelli M. i in., Health-promoting properties of artichoke in preventing cardiovascular disease by its lipidic and glycemic-reducing action; Monaldi Arch Chest Dis. 2013 Mar;80(1):17-26.

Teterycz D., Michalak – Majewska M., Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus) – innowacyjny surowiec o bogatych właściwościach leczniczych; Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych nr 593, 2018, 87–100

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czy można jeść surowe brokuły? Może warto przekonać się do ich smaku?

5 warzyw, które muszą znaleźć się w twojej diecie. Polecają dietetycy

Zamiast świeżych wybierasz mrożone warzywa? Sprawdź, czy to zdrowe

Ogórkowe love. 3 letnie przepisy

Apiterapia - co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka Joanna Brejecka-Pamungkas

Apiterapia – co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka

Rabarbar na surowo- jak jeść. Właściwości zdrowotne rabarbaru i uprawa

Rabarbar na surowo – jak jeść? Uprawa rabarbaru

Ogórki małosolne - przepis

Ogórki małosolne – przepis. Jak je zrobić? Jak je kisić, żeby były twarde?

8 rzeczy, których organizm mężczyzny nie wybacza po 30-tce

krwawnik pospolity, kwiaty

Krwawnik pospolity – ziele o niepospolitym działaniu. Na co pomaga?

Bób. 7 powodów, dla których warto go jeść

Sok z selera cieszy się coraz większa popularnością. Warto przekonać się do jego smaku?

Dieta sokowa – czy na pewno jest bezpieczna?

Owoce i warzywa

Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

Superfoods na cenzurowanym. Na te pięć produktów powinnaś uważać

Te rośliny warto poznać – pomagają w wielu schorzeniach (to udowodnione)

Seler naciowy

Seler naciowy – jakie ma właściwości zdrowotne? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna

Kobieta siedzi na łóżku i się cieszy

Zadbaj o siebie na co dzień! Chemiczka wyjaśnia, jakie rytuały warto wprowadzić do swojego planu dnia

Kobieta w basenie z arbuzem

Nawadnianie organizmu. Które owoce i warzywa mają najwięcej wody? Warto je jeść!

6 sposobów, jak nie przytyć siedząc w domu

Chrzan - właściwości zdrowotne. Lepiej kupić tarty czy korzeń?

Chrzan – właściwości zdrowotne. Lepiej kupić tarty czy korzeń?

10 000 kroków – dacie radę?

10 000 kroków – dacie radę?

woda różana

Woda różana. Poznaj jej właściwości i zastosowanie. Która jest najlepsza?

Cykoria pieczona

Cykoria pieczona – jak przyrządzić, żeby nie była gorzka?

Miodunka - właściwości i zastosowanie

Miodunka. Poznaj lecznicze właściwości i zastosowanie płucnika lekarskiego

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?