Przejdź do treści

Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę

Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę
Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionki AstraZeneca/ Getty
AstraZeneca odwołała dostawę szczepionek do Polski. „To sytuacja absolutnie skandaliczna”
Kubek termiczny
Zwróć uwagę na oznaczenia plastikowych opakowań. Niektóre mogą wydzielać toksyny!
Covaxin
Pierwsza indyjska szczepionka przeciw COVID-19 skuteczna w 81 proc.
Dolly Parton
Dolly Parton śpiewająco szczepi się na COVID-19. „Błagam cię, nie wahaj się”
O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Wątroba należy do największych i najważniejszych gruczołów ludzkiego ciała. Pełni ponad pięćset różnych funkcji oraz ma fantastyczną zdolność do regeneracji – po usunięciu jednego z czterech jej płatów organ ten odbudowuje się niemal natychmiastowo. Jednak mimo tego coraz częściej diagnozuje się choroby wątroby, zwłaszcza u ludzi młodych. Powody? Zła dieta i nadużywanie alkoholu.

Główne funkcje wątroby

Prymalną funkcją wątroby jest oczyszczanie organizmu z toksyn i szkodliwych produktów przemiany materii. Alkohol, inne używki, a także niektóre leki ulegają rozkładowi właśnie w wątrobie. Tam dochodzi również do przemiany amoniaku (silnie toksycznego związku azotu) w łatwy do wydalenia mocznik. Wątroba produkuje też żółć – zazwyczaj ok. 1,5 litra na dobę – biorącą udział w trawieniu tłuszczów oraz wchłanianiu witamin w nich rozpuszczalnych (A, D, E i K).

Nie bez powodu organ ten może ważyć nawet 1700 g., wątroba jest bowiem wyjątkowo pojemnym magazynem. W wątrobie magazynuje się energię w postaci glikozydu i tłuszczy, a także witaminy i składniki mineralne. Właśnie z tego powodu potrawy przyrządzone z wątróbki drobiowej lub wieprzowej są skarbnicami witamin A, B12 oraz C. U ludzi wątroba bierze udział także w gospodarce proteinowej, produkując białka i aminokwasy.

Ściana naczyń zatokowych wątroby wytwarza komórki żerne, tzw. makrofagi Browicza-Kupffera. Zapobiegają one krzepnięciu krwi poprzez fagocytozę włóknika oraz likwidują bakterie czy stare erytrocyty, a nawet… komórki nowotworowe.

Unsplash

Czego nie lubi wątroba? Tłuszcze zwierzęce i alkohol

Chociaż wątroba bierze udział w trawieniu tłuszczy, nie z każdym ich rodzajem radzi sobie równie dobrze. Spożywane na zimno oleje roślinne czy tłuste ryby morskie działają na wątrobę dobroczynnie, ze względu na zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz kwasów omega-3 i omega-6. Oliwa z oliwek zawiera witaminę E, witaminy grupy B oraz prowitaminę A i witaminę C, przez co m.in. chroni wątrobę przed nadmiarem wolnych rodników.

Szkodliwe są za to tłuszcze trans, znajdujące się przede wszystkim utwardzanych olejach roślinnych (czyli margarynie czy tłuszczu piekarniczym) oraz tłuszcze nasycone (występujące w maśle, ale też mięsie czy popularnym w żywności przetworzonej oleju palmowym). Nadmiar spożywanych niezdrowych tłuszczy przy niedoborze tłuszczy korzystnych może prowadzić do niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby, a w rezultacie zwłóknienia i marskości wątroby. Na szkodliwe tłuszcze powinny uważać zwłaszcza osoby ze stwierdzoną insulinoopornością oraz otyłe, gdyż są to główne czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia stłuszczenia.

Największym wrogiem wątroby są jednak nie fast foody i margaryna, a alkohol. Jako że to właśnie w wątrobie dochodzi do metabolizmu etanolu, jest ona szczególnie narażona na uszkodzenia wynikłe z nadużywania alkoholu. Kluczem do zrozumienia przemian, które zachodzą w wątrobie pod wpływem dużych ilości alkoholu, jest wiedza o jej zdolnościach regeneracyjnych. Wątroba jest w stanie „przetworzyć” nadmiar alkoholu, jeśli spożywany jest sporadycznie, w przeciwnym wypadku jednak dochodzi w niej do nieustannych uszkodzeń. Gdy organ jest niszczony szybciej, niż może się odbudowywać, dochodzi w nim najpierw do stłuszczenia, potem do zwłóknienia, a następnie – marskości.

Warto też pamiętać, że chora wątroba nie boli, a o swoim uszkodzeniu często informuje bardzo późno. Dlatego tak ważne jest profilaktyczne zadbanie o jej zdrowie.

Jakie badania wykonać, gdy podejrzewamy zaburzenie funkcji wątroby

Pakiet badań mających na celu zobrazowanie funkcji wątroby nazywa się potocznie próbami wątrobowymi. Pobraną krew bada się pod kątem występowania dwóch enzymów:

– Aminotransferazy alaninowej (ALAT);

– Aminotransferazy asparaginowej (AST).

Obie substancje uwalniane są do krwi w przypadku uszkodzenia tkanek wątroby, przy czym AST może być podstawą do diagnostyki innych problemów, w tym chorób nerek czy zawału serca. Pomocniczo można wykonać także badanie GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) oraz ALP (fosfatazy zasadowej). Badanie stężenia bilirubiny z kolei przeprowadza się w przypadku podejrzenia żółtaczki lub chorób dróg żółciowych.

Obecność przeciwciał HCV świadczy o wirusowym zapaleniu wątroby typu C. Badania na obecność wirusa HVC warto przeprowadzić nawet, gdy nie mamy żadnych objawów mogących świadczyć o toczącym się zapaleniu, ponieważ okres rozwoju choroby może sięgać nawet 35 lat. Nieleczone, zaawansowane WZW C niemal zawsze kończy się marskością lub rakiem pierwotnym wątroby. Niestety, świadomość społeczna odnośnie konsekwencji zarażenia HCV i przebiegu choroby w Polsce nadal jest bardzo niska – tylko ok. 15% zarażonych zdaje sobie sprawę, że jest nosicielem wirusa.

Sprawdź mapę miejsc, gdzie możesz bezpłatnie przebadać się pod kontem HCV: https://hcv.info.pl/index.php/gdzie-sie-badac/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Dominika Maciejewska

„Ta choroba osiąga rozmiary pandemii. Chorują nawet szczupłe osoby” – mówi o niealkoholowym stłuszczeniu wątroby dr n. med. Dominika Maciejewska-Markiewicz

Albuminy – norma, badanie, niedobór i nadmiar

Aminotransferaza asparaginianowa (AST, GOT) – co to jest? Norma

Ceruloplazmina – badanie, norma, zbyt wysoki poziom

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby może dotyczyć nawet 9 mln Polaków. Objawy nie są charakterystyczne

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

Kawa chroni wątrobę i korzystnie wpływa na mikrobiom

Kochasz kawę? To dobrze, kochają ją też dobre bakterie w twoich jelitach

Motylica wątrobowa - czym jest i co powoduje

Motylica wątrobowa – co to, zarażanie, objawy, leczenie

Ile można wypić?

Ile mogę wypić alkoholu? Piwo, wino, wódka – ile promili?

Oczyszczanie wątroby – objawy, dieta, efekty

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Regeneracja wątroby – naukowcy znaleźli najlepszy sposób

Regeneracja wątroby – dieta, ile trwa. Co na wątrobę?

Woreczek żółciowy. Objawy i leczenie pęcherzyka żółciowego

Kobieta w białej bluzce trzyma się za brzuch w okolicy wątroby

Encefalopatia wątrobowa – czym jest? Objawy i leczenie choroby

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Przeszczep wątroby – jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Dwie dziewczyny siedzą na bieżni i jedzą jabłka

W czasie pandemii w większym stopniu szkodzimy swojej wątrobie. Co wpływa na jej obciążenie? Wyjaśnia naturopatka

Żółte paznokcie u nóg i rąk. Jakie są ich przyczyny i jak je leczyć?

Żółte paznokcie u nóg i rąk. Jakie są ich przyczyny i jak je leczyć?

Zielona herbata / rawpixel

Wątroba jest prawdopodobnie najbardziej obciążanym narządem w naszym organizmie. Jak o nią zadbać?

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?