Przejdź do treści

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić? Derick McKinney/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zabawki
„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”
chińska szczepionka w Polsce?
Polski rząd rozważa zakup chińskich szczepionek przeciwko COVID-19. Nie będzie to jednak proste
Kobieta
Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak
Kąpiel kwasowęglowa – rodzaje, wskazania, działanie, cena
Endometrioza a ciąża. Jak zostać mamą przy endometriozie?

– Zawał serca może zdarzyć się w każdym trymestrze, najczęściej jednak występuje pod koniec ciąży i w okresie okołoporodowym, kiedy ma miejsce duża dynamika hormonalna w organizmie – tłumaczy ginekolog lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik. Incydent zawałowy w ciąży nie jest częstym zjawiskiem, ale może być niebezpieczny dla matki i jej dziecka.

Raport z badania „Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży” (Warszawa 2017) wykazał, że wśród objętych badaniem kobiet chorobę niedokrwienną serca (chorobę wieńcową, zawał serca itp.) stwierdza się u 0,95 proc. Polek. Teoretycznie niedużo. Jednak artykuł opublikowany na łamach specjalistycznego magazynu „Mayo Clinical Proceedings”, który powstał w oparciu o analizę 49 milionów (!) porodów, wskazuje, że okres ciąży i porodu może zwiększać ryzyko wystąpienia zawału serca, a zagrożonych ciężarnych przybywa. Na przestrzeni lat 2002–2014 ryzyko zawału u kobiet w ciąży wzrosło aż o 25 proc., natomiast wskaźnik śmiertelności w tej grupie wyniósł 4,5 proc.

Co predysponuje do zawału w ciąży?

Naukowcy z prestiżowej szkoły New York University School of Medicine, którzy napisali artykuł dla „Mayo Clinical Proceedings”, tłumaczą, że przyczyną rosnących statystyk może być fakt, że współczesne kobiety decydują się na dziecko coraz później. Potwierdza to lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik, ginekolog Grupy LUX MED.

– Wiek rozrodczy się przesuwa, coraz więcej kobiet zachodzi w ciążę po 30. roku życia i później, a jest to czynnik predysponujący do zawału serca. Oczywiście nie znaczy to, że u młodych ciężarnych zawał mięśnia sercowego w ogóle nie występuje, ale jednak większe ryzyko zawału stwierdza się u pacjentek starszych – wyjaśnia ginekolog.

Kto jeszcze znajduje się w grupie ryzyka? Lek. Śliwka-Zapaśnik wymienia, że są to przede wszystkim: wieloródki, pacjentki, w rodzinach których często dochodziło do zawałów (predyspozycje genetyczne), pacjentki mające nadciśnienie tętnicze (stwierdzone zarówno przed ciążą, jak i już w ciąży), pacjentki otyłe, mające zaburzony profil lipidowy (hiperlipidemię), palące papierosy, chorujące na cukrzycę (cukrzyca może być ujawniona zarówno przed ciążą, jak i w jej trakcie).

– Ogólnym czynnikiem, który może predysponować do zawału serca w ciąży, jest tzw. zespół metaboliczny – tłumaczy lekarka. Chodzi o współwystępowanie czynników, które przyczyniają się do zwiększenia rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych, miażdżycy i cukrzycy typu 2. Składowe zespołu metabolicznego to przede wszystkim otyłość, nadciśnienie tętnicze, insulinooporność.

Lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik wśród czynników predysponujących do zawału w ciąży wymienia również zakrzepicę, trombofilię, przebyte długie leczenie hormonalne, poprzednią ciążę zakończoną cesarskim cięciem, odwodnienie/nieodpowiednie nawodnienie organizmu, długi lot samolotem czy problemy ortopedyczne wiążące się z długotrwałym unieruchomieniem. To nie znaczy, że w powyższych przypadkach zawał w ciąży na pewno wystąpi, jednak ryzyko wzrasta, szczególnie jeśli czynników jest więcej.

Można przejść zawał i urodzić zdrowe dziecko

Zawał serca może zdarzyć się w każdym trymestrze, najczęściej jednak występuje pod koniec ciąży i w okresie okołoporodowym.

– Ma wtedy miejsce duża dynamika hormonalna, macica się obkurcza, naczynia krwionośne intensywnie pracują. Obciążenie organizmu jest wtedy największe – mówi lek Ewelina Śliwka-Zapaśnik.

Jak dodaje, jeśli pacjentka ma problemy kardiologiczne, to właśnie końcówka ciąży, okres porodu i początek połogu powinny znajdować się pod ścisłą obserwacją lekarską.

– Ciężarna pacjentka po stwierdzonym przebytym zawale zazwyczaj jest już traktowana jako pacjentka z ciążą zagrożoną, dlatego musi poddawać się częstszym kontrolom. Lekarz może też zdecydować o jej hospitalizacji – dodaje lek. med. Śliwka-Zapaśnik.

Nie każdy zawał serca w ciąży udaje się jednak rozpoznać – mówimy wtedy o tzw. niemym zawale, który może zostać wykryty przypadkowo np. podczas wykonywania echokardiografii (tzw. echo serca).

– Dobra wiadomość jest taka, że nie każdy zawał mięśnia sercowego kończy się źle, choć groźny jest każdy – i dla matki, i dla dziecka. Nie zawsze dochodzi bowiem do uszkodzenia serca, nie zawsze też płód jest zagrożony. Można przejść zawał i urodzić zdrowe dziecko – mówi lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik. – W przypadku zawału, zwłaszcza u ciężarnych, postępowanie powinno być mocno zindywidualizowane.

Na pewno jednak nie wolno zlekceważyć sygnałów, które mogą świadczyć o zawale. To przede wszystkim ból w klatce piersiowej, ból lewej ręki, promieniowanie bólu do żuchwy i ból samej żuchwy, bóle pleców na wysokości klatki piersiowej, czasami również bóle brzucha. Do kogo się wtedy zgłosić – do lekarza prowadzącego ciążę czy do szpitala? Zdaniem lek. Śliwki-Zapaśnik, jeśli objawy są ostre, najlepiej od razu do szpitala, w którym ciężarna pacjentka będzie mogła liczyć na kompleksową opiekę medyczną m.in. ginekologa, internisty i kardiologa.

Podstawa: profilaktyka

Żeby do zawału w ciąży nie doszło, kobieta musi zadbać o swoje zdrowie. Jeszcze zanim zajdzie w ciążę, powinna zgłosić się do ginekologa i internisty, a także – jeśli są takie wskazania – do kardiologa. Chodzi o to, żeby jak najlepiej przygotować organizm do tego szczególnego czasu, jakimi są ciąża i okres porodu. A rozpoznane schorzenia zacząć leczyć.

– Do tego dochodzi zdrowy styl życia: odpowiednia dieta, nawodnienie organizmu, odstawienie używek, czyli zminimalizowanie czynników ryzyka – tłumaczy ginekolog. Nie bez znaczenia jest też wiek, w którym kobieta zachodzi w ciążę – wraz z wiekiem rośnie ryzyko chorób naczyń i serca.

Jeśli natomiast kobieta spodziewa się już dziecka, powinna unikać stresu, zdrowo się odżywiać, pić dużo wody, prowadzić umiarkowaną aktywność fizyczną i regularnie wykonywać wszystkie zalecane badania, zwłaszcza jeśli lekarz stwierdzi pewne nieprawidłowości w przebiegu ciąży (bądź u samej pacjentki): wtedy kobieta powinna znajdować się pod ścisłą obserwacją medyczną.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rehabilitacja kardiologiczna – czym jest i jak przebiega?

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z poziomem IQ u ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z IQ ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Anna Kozłowska/archiwum prywatne

Anna Kozłowska: Nie obchodziło mnie to całe gadanie, że „niepełnosprawnej nie wypada decydować się na macierzyństwo”

Ryby w ciąży. Co warto jeść, a czego bezwzględnie unikać?

Kobieta w ciąży

Nowe rekomendacje dla kobiet w ciąży. „Stosowanie reżimu łóżkowego może być wręcz szkodliwe” – alarmuje położna

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Obawiasz się seksu po porodzie? Fizjoterapeutka uroginekologiczna radzi, jak się za to zabrać i kiedy skorzystać z pomocy specjalisty

Drugi pierwszy raz, czyli seks po porodzie. Fizjoterapeutka uroginekologiczna radzi, jak się za niego zabrać

Meghan Markle w ciąży! Książę Harry i księżna Sussex spodziewają się drugiego dziecka

Chroń serce przed chłodem. Zimno może mu poważnie zaszkodzić

Aleksandra Żebrowska: problemy z zajściem w ciążę czy jej donoszeniem są powszechne, ale tak rzadko się o nich mówi, że ludzie nie biorą ich pod uwagę w luźnej rozmowie przy imieninowym torcie

Brak wsparcia psychologicznego kobiet po stracie, utylizacja ciał dzieci zmarłych po porodzie i arogancki personel. Nowy raport NIK o polskich porodówkach przeraża

Brak wsparcia psychologicznego kobiet po stracie i arogancki personel. Nowy raport NIK o polskich porodówkach przeraża

Prof. Marzena Dębska / zdj. Lewanowicz

„Jeśli dziecko ma przeżyć, nie można czekać” – mówi prof. Marzena Dębska, która jako jedyna w Polsce wykonuje operacje serca płodu w łonie matki

Co czwarte dziecko w Polsce rodzi się w związku pozamałżeńskim – wynika z danych GUS

Gigi Hadid po raz pierwszy o swoim porodzie: „usłyszałam: nikt nie może ci pomóc, i tak jest już za późno na znieczulenie, więc przyj”

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty

Kobieta i mężczyzna przytulają się

Leczenie niepłodności usunięte z listy celów Narodowego Programu Zdrowia

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników o decyzji TK: wyrażamy swoją dezaprobatę i ubolewanie z powodu wydanego wyroku

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany. Co dalej? Federa radzi

Hello My Hero. Jesika Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Gorąca kąpiel – za i przeciw. Komu nie służy kąpiel w gorącej wodzie?

Serce w tarapatach. Tych sygnałów nie ignoruj!

Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska

Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?