Przejdź do treści

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić? Derick McKinney/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces
Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche
Czekają nas dodatkowe obostrzenia w święta Bożego Narodzenia? Premier: „Te święta mogłyby być spokojniejsze, gdyby kolejne kilka milionów Polaków się zaszczepiło”
„Depresja to prawdziwe cholerstwo. Gdy uderza, życie potrafi być naprawdę strasznie trudne”- mówi psycholożka Monika Kotlarek. Jak pomóc samemu sobie w depresji?
Wszystko, co chcesz wiedzieć o antybiotykach, a być może nie miałaś kogo zapytać – wyjaśnia lek. Małgorzata Stefańska

– Zawał serca może zdarzyć się w każdym trymestrze, najczęściej jednak występuje pod koniec ciąży i w okresie okołoporodowym, kiedy ma miejsce duża dynamika hormonalna w organizmie – tłumaczy ginekolog lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik. Incydent zawałowy w ciąży nie jest częstym zjawiskiem, ale może być niebezpieczny dla matki i jej dziecka.

Raport z badania „Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży” (Warszawa 2017) wykazał, że wśród objętych badaniem kobiet chorobę niedokrwienną serca (chorobę wieńcową, zawał serca itp.) stwierdza się u 0,95 proc. Polek. Teoretycznie niedużo. Jednak artykuł opublikowany na łamach specjalistycznego magazynu „Mayo Clinical Proceedings”, który powstał w oparciu o analizę 49 milionów (!) porodów, wskazuje, że okres ciąży i porodu może zwiększać ryzyko wystąpienia zawału serca, a zagrożonych ciężarnych przybywa. Na przestrzeni lat 2002–2014 ryzyko zawału u kobiet w ciąży wzrosło aż o 25 proc., natomiast wskaźnik śmiertelności w tej grupie wyniósł 4,5 proc.

Co predysponuje do zawału w ciąży?

Naukowcy z prestiżowej szkoły New York University School of Medicine, którzy napisali artykuł dla „Mayo Clinical Proceedings”, tłumaczą, że przyczyną rosnących statystyk może być fakt, że współczesne kobiety decydują się na dziecko coraz później. Potwierdza to lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik, ginekolog Grupy LUX MED.

– Wiek rozrodczy się przesuwa, coraz więcej kobiet zachodzi w ciążę po 30. roku życia i później, a jest to czynnik predysponujący do zawału serca. Oczywiście nie znaczy to, że u młodych ciężarnych zawał mięśnia sercowego w ogóle nie występuje, ale jednak większe ryzyko zawału stwierdza się u pacjentek starszych – wyjaśnia ginekolog.

Kto jeszcze znajduje się w grupie ryzyka? Lek. Śliwka-Zapaśnik wymienia, że są to przede wszystkim: wieloródki, pacjentki, w rodzinach których często dochodziło do zawałów (predyspozycje genetyczne), pacjentki mające nadciśnienie tętnicze (stwierdzone zarówno przed ciążą, jak i już w ciąży), pacjentki otyłe, mające zaburzony profil lipidowy (hiperlipidemię), palące papierosy, chorujące na cukrzycę (cukrzyca może być ujawniona zarówno przed ciążą, jak i w jej trakcie).

– Ogólnym czynnikiem, który może predysponować do zawału serca w ciąży, jest tzw. zespół metaboliczny – tłumaczy lekarka. Chodzi o współwystępowanie czynników, które przyczyniają się do zwiększenia rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych, miażdżycy i cukrzycy typu 2. Składowe zespołu metabolicznego to przede wszystkim otyłość, nadciśnienie tętnicze, insulinooporność.

Lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik wśród czynników predysponujących do zawału w ciąży wymienia również zakrzepicę, trombofilię, przebyte długie leczenie hormonalne, poprzednią ciążę zakończoną cesarskim cięciem, odwodnienie/nieodpowiednie nawodnienie organizmu, długi lot samolotem czy problemy ortopedyczne wiążące się z długotrwałym unieruchomieniem. To nie znaczy, że w powyższych przypadkach zawał w ciąży na pewno wystąpi, jednak ryzyko wzrasta, szczególnie jeśli czynników jest więcej.

Można przejść zawał i urodzić zdrowe dziecko

Zawał serca może zdarzyć się w każdym trymestrze, najczęściej jednak występuje pod koniec ciąży i w okresie okołoporodowym.

– Ma wtedy miejsce duża dynamika hormonalna, macica się obkurcza, naczynia krwionośne intensywnie pracują. Obciążenie organizmu jest wtedy największe – mówi lek Ewelina Śliwka-Zapaśnik.

Jak dodaje, jeśli pacjentka ma problemy kardiologiczne, to właśnie końcówka ciąży, okres porodu i początek połogu powinny znajdować się pod ścisłą obserwacją lekarską.

– Ciężarna pacjentka po stwierdzonym przebytym zawale zazwyczaj jest już traktowana jako pacjentka z ciążą zagrożoną, dlatego musi poddawać się częstszym kontrolom. Lekarz może też zdecydować o jej hospitalizacji – dodaje lek. med. Śliwka-Zapaśnik.

Nie każdy zawał serca w ciąży udaje się jednak rozpoznać – mówimy wtedy o tzw. niemym zawale, który może zostać wykryty przypadkowo np. podczas wykonywania echokardiografii (tzw. echo serca).

– Dobra wiadomość jest taka, że nie każdy zawał mięśnia sercowego kończy się źle, choć groźny jest każdy – i dla matki, i dla dziecka. Nie zawsze dochodzi bowiem do uszkodzenia serca, nie zawsze też płód jest zagrożony. Można przejść zawał i urodzić zdrowe dziecko – mówi lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik. – W przypadku zawału, zwłaszcza u ciężarnych, postępowanie powinno być mocno zindywidualizowane.

Na pewno jednak nie wolno zlekceważyć sygnałów, które mogą świadczyć o zawale. To przede wszystkim ból w klatce piersiowej, ból lewej ręki, promieniowanie bólu do żuchwy i ból samej żuchwy, bóle pleców na wysokości klatki piersiowej, czasami również bóle brzucha. Do kogo się wtedy zgłosić – do lekarza prowadzącego ciążę czy do szpitala? Zdaniem lek. Śliwki-Zapaśnik, jeśli objawy są ostre, najlepiej od razu do szpitala, w którym ciężarna pacjentka będzie mogła liczyć na kompleksową opiekę medyczną m.in. ginekologa, internisty i kardiologa.

Podstawa: profilaktyka

Żeby do zawału w ciąży nie doszło, kobieta musi zadbać o swoje zdrowie. Jeszcze zanim zajdzie w ciążę, powinna zgłosić się do ginekologa i internisty, a także – jeśli są takie wskazania – do kardiologa. Chodzi o to, żeby jak najlepiej przygotować organizm do tego szczególnego czasu, jakimi są ciąża i okres porodu. A rozpoznane schorzenia zacząć leczyć.

– Do tego dochodzi zdrowy styl życia: odpowiednia dieta, nawodnienie organizmu, odstawienie używek, czyli zminimalizowanie czynników ryzyka – tłumaczy ginekolog. Nie bez znaczenia jest też wiek, w którym kobieta zachodzi w ciążę – wraz z wiekiem rośnie ryzyko chorób naczyń i serca.

Jeśli natomiast kobieta spodziewa się już dziecka, powinna unikać stresu, zdrowo się odżywiać, pić dużo wody, prowadzić umiarkowaną aktywność fizyczną i regularnie wykonywać wszystkie zalecane badania, zwłaszcza jeśli lekarz stwierdzi pewne nieprawidłowości w przebiegu ciąży (bądź u samej pacjentki): wtedy kobieta powinna znajdować się pod ścisłą obserwacją medyczną.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z zawałem serca podtrzymuje się ogrodzenia

Zawał serca – objawy, przyczyny, pierwsza pomoc w zawale serca

Aleksandra Żebrowska pokazała swój brzuch po ciąży

„Wiecie, dlaczego nasza skóra traci elastyczność, pojawiają się na niej rozstępy i cellulit?” – pyta swoje obserwatorki Ola Żebrowska i pokazuje całą prawdę o swoim brzuchu

Ryzyko urodzenia martwego dziecka jest około dwa razy wyższe u kobiet z COVID-19 – mówią naukowcy

Ewa Farna o samoakceptacji: Trudno mi było zachować poczucie własnej wartości. Odczuwanie tego, że moje ciało jest zdrowe i niesamowite, przyszło w ciąży

Ewa Farna: Trudno mi było zachować poczucie własnej wartości. Przekonanie, że moje ciało jest zdrowe i niesamowite, przyszło w ciąży

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Joanna Koroniewska: Wiem, co czuje kobieta, która we własnym ciele nosi martwe dziecko i czeka na zabieg. Przeżywałam to cierpienie

Joanna Koroniewska: Wiem, co czuje kobieta, która we własnym ciele nosi martwe dziecko i czeka na zabieg. Przeżywałam to cierpienie

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Zakaz aborcji zwiększy liczbę zgonów związanych z ciążą? Temat zbadała demografka

Zakaz aborcji zwiększy liczbę zgonów związanych z ciążą? Temat zbadała demografka

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Hanna Lis o endometriozie. „To, że zaszłam w ciążę, zakrawa na cud”

„Utarło się, że niepłodność to jest coś, co dotyka ludzi po 40-tce, bo 'wcześniej nie mieli czasu na dzieci, a teraz mają za swoje'” – mówi Narine Szostak

Jak ciężarne Polki czują się podczas wizyt ginekologicznych? „To nie są utopijne potrzeby, z 'innego świata'”

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Lady Pasztet o problemie nietrzymania moczu w ciąży

Lady Pasztet: Za 10 czy 15 lat okaże się, że ten niby bagatelizowany problem trzeba leczyć szpitalnie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Aleksandra Kwaśniewska zwraca się do kobiet, które wybrały bezdzietność: Zasmuca mnie poziom braku zrozumienia, z którym musicie się mierzyć

PProf. dr hab. Paweł Łuków o pośmiertnym zapłodnieniu: mamy prawo decydować o tym, co się stanie z naszym ciałem po śmierci

Prof. dr hab. Paweł Łuków o pośmiertnym zapłodnieniu: mamy prawo decydować o tym, co się stanie z naszym ciałem po śmierci

Endometrioza a ciąża. Jak zostać mamą przy endometriozie?

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – prawidłowe, niskie, wysokie. Objawy

Wady wrodzone płodu – kiedy powstają? Wady rozwojowe serca

Poród - termin, pierwsze objawy, jak przyspieszyć poród

Poród – termin, pierwsze objawy, jak przyspieszyć poród

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?