Przejdź do treści

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić? Derick McKinney/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Alkohol - czy możemy łączyć z lekami? Alkohol i jego wpływ organizm.
Leki a alkohol. Przedstawiamy 5 leków, których nie powinno się z nim łączyć
Kobieta trzyma szpinak
Zadbaj o Koenzym Q10 – bądź wiecznie młoda
Chińska szczepionka przeciw COVID-19 została zatwierdzona przez WHO
Chińska szczepionka przeciw COVID-19 została zatwierdzona przez WHO
Kobieta
Jak wygląda kwestia szczepień na COVID-19 u ozdrowieńców? Wyjaśnia prawniczka
Co wiesz na temat alergii? Rusza kolejna edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Skonsultuj z Farmaceutą”

– Zawał serca może zdarzyć się w każdym trymestrze, najczęściej jednak występuje pod koniec ciąży i w okresie okołoporodowym, kiedy ma miejsce duża dynamika hormonalna w organizmie – tłumaczy ginekolog lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik. Incydent zawałowy w ciąży nie jest częstym zjawiskiem, ale może być niebezpieczny dla matki i jej dziecka.

Raport z badania „Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży” (Warszawa 2017) wykazał, że wśród objętych badaniem kobiet chorobę niedokrwienną serca (chorobę wieńcową, zawał serca itp.) stwierdza się u 0,95 proc. Polek. Teoretycznie niedużo. Jednak artykuł opublikowany na łamach specjalistycznego magazynu „Mayo Clinical Proceedings”, który powstał w oparciu o analizę 49 milionów (!) porodów, wskazuje, że okres ciąży i porodu może zwiększać ryzyko wystąpienia zawału serca, a zagrożonych ciężarnych przybywa. Na przestrzeni lat 2002–2014 ryzyko zawału u kobiet w ciąży wzrosło aż o 25 proc., natomiast wskaźnik śmiertelności w tej grupie wyniósł 4,5 proc.

Co predysponuje do zawału w ciąży?

Naukowcy z prestiżowej szkoły New York University School of Medicine, którzy napisali artykuł dla „Mayo Clinical Proceedings”, tłumaczą, że przyczyną rosnących statystyk może być fakt, że współczesne kobiety decydują się na dziecko coraz później. Potwierdza to lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik, ginekolog Grupy LUX MED.

– Wiek rozrodczy się przesuwa, coraz więcej kobiet zachodzi w ciążę po 30. roku życia i później, a jest to czynnik predysponujący do zawału serca. Oczywiście nie znaczy to, że u młodych ciężarnych zawał mięśnia sercowego w ogóle nie występuje, ale jednak większe ryzyko zawału stwierdza się u pacjentek starszych – wyjaśnia ginekolog.

Kto jeszcze znajduje się w grupie ryzyka? Lek. Śliwka-Zapaśnik wymienia, że są to przede wszystkim: wieloródki, pacjentki, w rodzinach których często dochodziło do zawałów (predyspozycje genetyczne), pacjentki mające nadciśnienie tętnicze (stwierdzone zarówno przed ciążą, jak i już w ciąży), pacjentki otyłe, mające zaburzony profil lipidowy (hiperlipidemię), palące papierosy, chorujące na cukrzycę (cukrzyca może być ujawniona zarówno przed ciążą, jak i w jej trakcie).

– Ogólnym czynnikiem, który może predysponować do zawału serca w ciąży, jest tzw. zespół metaboliczny – tłumaczy lekarka. Chodzi o współwystępowanie czynników, które przyczyniają się do zwiększenia rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych, miażdżycy i cukrzycy typu 2. Składowe zespołu metabolicznego to przede wszystkim otyłość, nadciśnienie tętnicze, insulinooporność.

Lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik wśród czynników predysponujących do zawału w ciąży wymienia również zakrzepicę, trombofilię, przebyte długie leczenie hormonalne, poprzednią ciążę zakończoną cesarskim cięciem, odwodnienie/nieodpowiednie nawodnienie organizmu, długi lot samolotem czy problemy ortopedyczne wiążące się z długotrwałym unieruchomieniem. To nie znaczy, że w powyższych przypadkach zawał w ciąży na pewno wystąpi, jednak ryzyko wzrasta, szczególnie jeśli czynników jest więcej.

Można przejść zawał i urodzić zdrowe dziecko

Zawał serca może zdarzyć się w każdym trymestrze, najczęściej jednak występuje pod koniec ciąży i w okresie okołoporodowym.

– Ma wtedy miejsce duża dynamika hormonalna, macica się obkurcza, naczynia krwionośne intensywnie pracują. Obciążenie organizmu jest wtedy największe – mówi lek Ewelina Śliwka-Zapaśnik.

Jak dodaje, jeśli pacjentka ma problemy kardiologiczne, to właśnie końcówka ciąży, okres porodu i początek połogu powinny znajdować się pod ścisłą obserwacją lekarską.

– Ciężarna pacjentka po stwierdzonym przebytym zawale zazwyczaj jest już traktowana jako pacjentka z ciążą zagrożoną, dlatego musi poddawać się częstszym kontrolom. Lekarz może też zdecydować o jej hospitalizacji – dodaje lek. med. Śliwka-Zapaśnik.

Nie każdy zawał serca w ciąży udaje się jednak rozpoznać – mówimy wtedy o tzw. niemym zawale, który może zostać wykryty przypadkowo np. podczas wykonywania echokardiografii (tzw. echo serca).

– Dobra wiadomość jest taka, że nie każdy zawał mięśnia sercowego kończy się źle, choć groźny jest każdy – i dla matki, i dla dziecka. Nie zawsze dochodzi bowiem do uszkodzenia serca, nie zawsze też płód jest zagrożony. Można przejść zawał i urodzić zdrowe dziecko – mówi lek. Ewelina Śliwka-Zapaśnik. – W przypadku zawału, zwłaszcza u ciężarnych, postępowanie powinno być mocno zindywidualizowane.

Na pewno jednak nie wolno zlekceważyć sygnałów, które mogą świadczyć o zawale. To przede wszystkim ból w klatce piersiowej, ból lewej ręki, promieniowanie bólu do żuchwy i ból samej żuchwy, bóle pleców na wysokości klatki piersiowej, czasami również bóle brzucha. Do kogo się wtedy zgłosić – do lekarza prowadzącego ciążę czy do szpitala? Zdaniem lek. Śliwki-Zapaśnik, jeśli objawy są ostre, najlepiej od razu do szpitala, w którym ciężarna pacjentka będzie mogła liczyć na kompleksową opiekę medyczną m.in. ginekologa, internisty i kardiologa.

Podstawa: profilaktyka

Żeby do zawału w ciąży nie doszło, kobieta musi zadbać o swoje zdrowie. Jeszcze zanim zajdzie w ciążę, powinna zgłosić się do ginekologa i internisty, a także – jeśli są takie wskazania – do kardiologa. Chodzi o to, żeby jak najlepiej przygotować organizm do tego szczególnego czasu, jakimi są ciąża i okres porodu. A rozpoznane schorzenia zacząć leczyć.

– Do tego dochodzi zdrowy styl życia: odpowiednia dieta, nawodnienie organizmu, odstawienie używek, czyli zminimalizowanie czynników ryzyka – tłumaczy ginekolog. Nie bez znaczenia jest też wiek, w którym kobieta zachodzi w ciążę – wraz z wiekiem rośnie ryzyko chorób naczyń i serca.

Jeśli natomiast kobieta spodziewa się już dziecka, powinna unikać stresu, zdrowo się odżywiać, pić dużo wody, prowadzić umiarkowaną aktywność fizyczną i regularnie wykonywać wszystkie zalecane badania, zwłaszcza jeśli lekarz stwierdzi pewne nieprawidłowości w przebiegu ciąży (bądź u samej pacjentki): wtedy kobieta powinna znajdować się pod ścisłą obserwacją medyczną.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Najczęstsze wrodzone wady serca u dorosłych i dzieci

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Kobieta w ciąży

Ciąża zwiększa ryzyko powikłań COVID-19 u kobiet i ich dzieci

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Skleroterapia – co to jest, efekty i skutki uboczne

Joanna Jaworska

Joanna Jaworska: jeśli po porodzie ciśniemy brzuszki, to tylko pogarszamy sytuacje [WIDEO]

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

ciężarna, pandemia covid

Pandemia COVID-19 ma tragiczny wpływ na kobiety w ciąży – wskazują badania

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

lobieta w ciąży, covid-19, szczepienia

Szczepionki przeciwko COVID-19 nie tylko skuteczne, ale też bezpieczne dla kobiet w ciąży i matek karmiących – wykazały badania

Wstrzykiwanie jałowej wody pod skórę w celu uśmierzenia porodowego bólu? Zapytaj o tę metodę swoją położną

Joanna Jaworska

Trening przed ciążą vs trening w ciąży. Czym powinny się różnić? Mówi Joanna Jaworska

„Badania tzw. piątki tarczycowej, które są dostępne w laboratoriach, to naciąganie ludzi na niepotrzebne wydatki” – mówi dr n. med. Katarzyna Skórzewska

W minionym roku wykorzystano blisko 33 tys. zarodków. MZ podało dane odnośnie in vitro w Polsce

Endometrioza a ciąża. Jak zostać mamą przy endometriozie?

Rehabilitacja kardiologiczna – czym jest i jak przebiega?

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z poziomem IQ u ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z IQ ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Anna Kozłowska/archiwum prywatne

Anna Kozłowska: Nie obchodziło mnie to całe gadanie, że „niepełnosprawnej nie wypada decydować się na macierzyństwo”

Ryby w ciąży. Co warto jeść, a czego bezwzględnie unikać?

Kobieta w ciąży

Nowe rekomendacje dla kobiet w ciąży. „Stosowanie reżimu łóżkowego może być wręcz szkodliwe” – alarmuje położna

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Obawiasz się seksu po porodzie? Fizjoterapeutka uroginekologiczna radzi, jak się za to zabrać i kiedy skorzystać z pomocy specjalisty

Drugi pierwszy raz, czyli seks po porodzie. Fizjoterapeutka uroginekologiczna radzi, jak się za niego zabrać

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?