Przejdź do treści

Ego – co warto o nim wiedzieć?

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Młoda krew wydłuża życie? Naukowcy w końcu poznali odpowiedź
„Tam na dole”, „muszelka”, „siusia”. Badanie pokazało, jak Polki nazywają swoje narządy płciowe
Nie żyje Olivia Newton-John. Gwiazda „Grease” od 30 lat chorowała na nowotwór
Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła
Szczepionka komórkowa na raka coraz bliżej? Pracują nad nią polscy naukowcy

Ego to część osobowości, która decyduje o naszym realnym działaniu. Jeśli jej kondycja kuleje, wtedy grozi nam „3 razy E”, czyli: egoizm, egocentryzm i egotyzm. Brzmi potwornie, prawda? Sprawdź, czy faktycznie jest się czego bać.

Kto jest nienormalny – ja czy świat? Oczywiście, że świat. Ze mną jest wszystko w porządku. Ba! Jestem cudem, bo Ja to moje ego – balonik własnej wartości… w którym zamiast czystego powietrza możemy gromadzić duszący smog.

Ego – co to takiego?

Ja mam ochotę na spaghetti, ty wolisz pizzę – co zjemy na obiad? Gdyby chodziło o restaurację, nie byłoby problemu, ale jesteśmy w domu. Trzeba wybrać jedno danie. Ego z łaciny oznacza dosłownie „ja”. Ten termin psychoanalizy stworzony przez Zygmunta Freuda występuje obok id i superego. Wszystkie są komponentami osobowości. Ego ma w świecie rzeczywistym godzić biologiczne potrzeby id i aspekty moralne superego. W praktyce oznacza to wybór: spaghetti czy pizza, czyli które potrzeby i popędy zostaną zaspokojone. Po części procesy te są świadome, a po części kierowane spośród meandrów nieświadomości. I w tym sęk – w tym, co nieświadome. W nieświadomości kotwiczy cały wyparty przez nas materiał patogenny – traumatyczne zdarzenia, porażki, przykre wspomnienia itp. To też niewygodne ślady dzieciństwa w postaci niezaspokojenia w obrębie czterech podstawowych potrzeb – bezwarunkowej akceptacji, opieki i troski, autonomii i samodzielności oraz identyfikacji z własną płcią biologiczną.

Ponieważ doznania te zamieszkują nieświadomość, trudne emocje, jakie im niewątpliwie towarzyszą, zostają nieprzepracowane. Wskutek tego kształtują się pewne mechanizmy obronne, mające chronić nas przed zranieniem. To one w dużej mierze kierują naszymi wyborami, zachowaniami oraz budują ogólną strategię życiową. Jednym z takich mechanizmów jest kwestia dowartościowania ego. Według jednej z koncepcji analitycznych ego jest odpowiednikiem racjonalnego dorosłego, id – biologicznego dziecka, a superego – moralnego rodzica. W życiu dorosłym ego również powinno być dorosłe, tj. zauważać i szanować ego innych osób. Niezaspokojenie kiedyś id, czyli biologicznych i psychicznych potrzeb, może prowadzić do zaburzenia rozwoju ego, przez co i ocena moralna superego zostaje zachwiana. Co to oznacza? Że nasze poczucie własnej wartości może być bardzo niskie, a balonik ego zwyczajnie sflaczały. Wtedy ego domaga się głosu. I to jak! Za wszelką cenę dąży do wypełnienia balonika – do udowodnienia sobie i światu własnego znaczenia. Robi to na trzy sposoby.

E po raz pierwszy – egocentryzm

To postawa, w której własną osobę traktuje się jako centrum wszechświata. Otoczenie postrzegane jest tylko z własnej perspektywy. O empatii nie ma mowy. Jest to postawa godna przedszkolaka i dla niego to jest normalne. To tzw. egocentryzm myślenia – w teorii rozwoju Jana Piageta – charakterystyczny dla dzieci do 7. roku życia, które nie potrafią wejść w buty innej osoby. One bez problemu zdepczą pająka czy wbiją łokieć miedzy żebra, bowiem brak empatii odblokowuje agresję. Bywa, że ten etap rozwoju nie zostaje zamknięty. Dorosły egocentryk poglądy innych wrzuca do kosza. I to bardzo celnie – obraża, drwi, kpi. On najlepiej wie, co jest dla niego dobre, jak funkcjonuje świat i najlepiej, żeby to świat dostosował się do niego, nie odwrotnie. Swoje zdanie będzie narzucał, stawiał innych przed faktem, ignorował ich. On jest ponad, inni są tłem. Taki egocentryk, będąc gościem w obcym kraju, będzie żądał, by jego mieszkańcy mówili jego językiem. Postawa roszczeniowa jest jego domeną – uznaje, że wszystko mu się należy, bo tak. I już.

E po raz drugi – egoizm

„Wszyscy jesteśmy egoistami, tylko nie wszyscy się do tego przyznajemy” – rzekł Herkules Poirot – fikcyjna postać kryminałów A. Christie. Ale to… prawda. Jesteśmy egoistami, lecz także altruistami. To znaczy, że jesteśmy nastawieni na branie, ale także na dawanie. Czy jednocześnie? Najczęściej jeden z biegunów – egoistyczny lub altruistyczny – jest bardziej widoczny, podczas gdy drugi skrywany. Jeśli na wierzchu jest egoizm, wówczas nastawiamy się na czerpanie korzyści wyłącznie dla siebie, bez względu na konsekwencje dla innych. W związku partnerskim zazwyczaj występuje relacja dawca – biorca, ponieważ funkcje te niejako się uzupełniają. Jedno bierze, drugie daje. Egoista, który na przykład potrzebuje uwagi, tylko bierze, nie da tej uwagi partnerowi. Natomiast ten, kto daje uwagę, popadnie z czasem we frustrację, bo w zamian tej uwagi nie otrzyma. Wówczas oboje znajdą się w pozycji biorcy, potrzebując uwagi, ale żadne z nich nie będzie mogło jej dać. I zapewne będą szukać innego dawcy.

E po raz trzeci – egotyzm

W minionym tygodniu uniknąłem wypadku samochodowego, bo jestem świetnym kierowcą, ale wczoraj były takie dziury na drodze, że skończyło się kraksą na poboczu. To egotyzm atrybucyjny – typowa wymówka egotysty, kiedy sukces jest jego zasługą, ale porażka już nie jest jego winą. Stosuje on zaborczą autopromocję. Wyolbrzymia swoje zasługi, umiejętności i poziom wiedzy, przesadnie określa swoją wartość i mówi o sobie jedynie w superlatywach. Nachalnie zwraca na siebie uwagę, a do tego zachłannie domaga się pochwał na swój temat, przy czym nie stroni od arogancji. Nie uznaje też osiągnięć innych za ważne. Krytyka wywołuje u niego narcystyczny gniew – odbiera ją jako atak, zniewagę lub poniżenie. W relacji partnerskiej uznaje podwójne standardy, oczywiście uznaje je tylko wobec swojej osoby. Wówczas dozwolone jemu pewne zachowania nie mają racji bytu u partnera, co może być nazywane hipokryzją. Egotysta spokojnie również stosuje przymus i oszustwo. Nadmierny egotyzm nie bez powodu nazywany jest królową ludzkich wad.

Good bye ego

„Trzeba choć na chwilę zapomnieć o sobie dla kogoś innego” – napisał Albert Camus. Tak, niewątpliwie warto dbać o innych, ale swoje ego porzucać faktycznie tylko na przysłowiową chwilę. Ego, choć nacechowane pejoratywnie, potępiane społecznie, wpędzające w poczucie winy, może przybrać zdrowe oblicze. Egoizm może być asertywny, bowiem można dbać o swoje interesy, nie ignorując interesów innych. Pewna doza egotyzmu jest stabilizatorem naszej osobowości, bo przecież potrzebujemy wiedzieć, że inni dobrze o nas myślą. Natomiast pewny siebie egocentryzm niesie wiarę w to, że możemy zmienić świat, co sprawia, że rzeczywiście coś z tym światem robimy, zamiast się mu biernie przyglądać. Wszystko to sprawia, że wzrasta poczucie naszej wartości, wypełniając balonik „ego” życiodajnym powietrzem. Jak zwykle – najważniejsza jest równowaga…

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„W szkole uczą, kiedy był chrzest Polski i hołd pruski, ale nie tego, jak się bronić i jak stawiać granice” – mówi Emil Bekier, ofiara prześladowania

pexels.com

Często kłócisz się z partnerem? Sprawdź 6 sposobów na to, by wymiana zdań wyszła wam na dobre

W naszej pamięci genetycznej mieszanie wody z ziarnami jest mocno utrwalone. O niezwykłej mocy „bake therapy” /fot. iStock

W naszej pamięci genetycznej mieszanie wody z ziarnami jest mocno utrwalone. O niezwykłej mocy „bake therapy”

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Efekt horoskopowy w psychologii / istock

„Co mówi o tobie wynik psychotestu?”. Psycholożka zdradza, jakie niebezpieczeństwa mogą się kryć za efektem horoskopowym

Dlaczego tak trudno reagować na mobbing, mówi psycholożka Karolina Ołdak /fot. Getty Images

„Wpojono nam, że trzeba dążyć do celu, nawet jeśli po drodze pojawiają się trudności”. Dlaczego tak trudno reagować na mobbing, mówi psycholożka Karolina Ołdak

Czy sny mają znaczenie w psychoterapii? / istock

Czy sny mają dziś jeszcze znaczenie w psychoterapii? Psycholożka Anna Kluczyńska wyjaśnia

Marysia Warych / fot. Jarosław Stróżyk

Marysia Warych: „Ludzie myślą, że mamy dwa tryby: albo nie możemy wstać z łóżka, albo mamy halucynacje i słyszymy głosy. Tymczasem choroba afektywna dwubiegunowa ma różne oblicza”

Chłopak żyjący w ciele dziewczyny: wątpię, żebym kiedykolwiek był w stanie stwierdzić, że czuję się kobietą, bo za długo czuję się mężczyzną

ile powinien trwać urlop

Ile powinien trwać urlop? Sprawdź, co poleca psycholog

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Depresja a serotonina / gettyimages

Szokujące wyniki badań: „Nie ma związku między depresją a niskim poziomem serotoniny”

Czy da się nakłonić kogoś do terapii? / unsplash

Czy do rozpoczęcia terapii można kogoś nakłonić? Odpowiada psycholożka Joanna Gutral

Dlaczego warto nauczyć się wdzięczności? / istock

„Niektórym wdzięczność przychodzi zdecydowanie trudniej”. Dlaczego warto nauczyć się wdzięczności, mówi psycholożka Milena Wojnarowska

Koszmary senne – zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

alkohol

Skutki picia alkoholu. Co się dzieje, gdy sięgasz po niego codziennie?

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Agresja, złość, impulsywność… Czy to wina choroby? Autorki „Ogarnij Hashimoto” proponują szybki test

„Uklękłam na ziemi i zaczęłam wyć”. Maja Bohosiewicz opowiedziała o początkach swojej depresji

Czy można okłamywać terapeutkę? / pexels

Czy można okłamać swoją terapeutkę? Można, ale nie bez konsekwencji. Mówi o tym Anna Kluczyńska

„Zapytałam lekarza, czy zwariowałam”. Jennifer Lopez wspomina atak paniki, który odmienił jej życie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

×