Przejdź do treści

Czy mówienie do siebie jest zdrowe?

Zdjęcie iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zdrowe śniadanie do szkoły: orkiszowy omlet plus sok marchwiowy
Kobieta siedząca przy łóżku
Nie możesz zasnąć? Poznaj receptę na dobry sen według Kasi Bem
babcia i wnuczka
Jak kobiety funkcjonują po menopauzie? Rozmawiamy z genetyczką prof. Moniką Puzianowską-Kuźnicką
uśmiechnięta dziewczyna
Pesymizm nie opłaca się. Podpowiadamy jak być optymistą!
Pierogi orkiszowe z kiszoną kapustą
Masz ochotę na pierogi? Spróbuj w zdrowszej wersji: orkiszowe z kiszoną kapustą

Prowadzisz samochód, odkurzasz mieszkanie albo kąpiesz się w wannie i słyszysz swój głos. Psychiatrzy uspokajają, że mówienie do siebie zwykle nie jest objawem choroby. Są jednak sytuacje, gdy powinien być to powód do niepokoju…

Są dwa warunki, żeby mówienie do samego siebie było sygnałem, że z naszym zdrowiem psychicznym coś jest nie tak. – Pierwszy jest taki, że osoba rozmawiająca ze sobą nie zdaje sobie sprawy z tego, że wypowiada swoje myśli na głos. Drugi to przymus wewnętrzny, żeby to robić – mówi psychiatra doktor Sławomir Murawiec z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. – Jeśli sami siebie traktujemy jako autorów wypowiadanych słów i jeśli, gdy tylko chcemy, możemy to zatrzymać, czujemy, że mamy nad tym kontrolę, lekarz takiego zdarzenia nie potraktuje jako nieprawidłowości – dodaje.

Mówienie do siebie jak pisanie pamiętnika

Kiedy mówimy do siebie? Jest co najmniej kilka sytuacji, które zachęcają nas do tego. – Pierwsza jest wtedy, gdy emocje, które przeżywamy, są zbyt silne i tracimy nad nimi kontrolę. Ilość przeżyć i uczuć jest tak duża, że nie panujemy nad nimi. Mamy wrażenie, że nie mieszczą się w naszej psychice. I zaczynają domagać się, żeby pokazać je na zewnątrz – tłumaczy doktor Murawiec. – W psychologii mówimy wtedy o tak zwanej potrzebie odzwierciedlenia. Nasze przeżycia wymagają wydobycia ich w formie rozmowy, usłyszenia na głos, zobaczenia w tekście. Chcemy, żeby dotarły do nas jakby z zewnątrz – tłumaczy lekarz. Taką rolę spełnia pisanie pamiętników. – Opisujemy nasze emocje i dzięki temu wiemy o nich więcej. To nas uspokaja. Możemy dostrzec treść swoich przeżyć – dodaje.

W samym głosie wewnętrznym, który często słyszymy, nie ma niczego złego. Badania dwóch psychologów, Daniela Swingleya i Gary’ego Lupyana, opublikowane w „Quarterly Journal of Experimental Psychology” pokazują, że mówienie do siebie może być po prostu użyteczne. Uczestnicy badania zostali wysłani na zakupy. Pierwsza grupa miała kupić potrzebne produkty w absolutnej ciszy. Osoby z drugiej grupy dostały sugestię, żeby powtarzać na głos, co mają kupić. I właśnie badani z drugiej grupy zakupy zrobili dużo szybciej i sprawniej. Sami potem przyznali, że dzięki powtarzaniu nazw produktów, których szukali, łatwiej było im je znaleźć.

Mówisz do siebie? Kontrolujesz się

Głośne mówienie do siebie to często dalszy etap rozmawiania z samym sobą w myślach. – Dzięki temu możemy kontrolować to, co robimy. Sami sobie w myślach mówimy „stop”, zanim sięgniemy po jeszcze jeden kawałek ciastka, sami siebie mobilizujemy w głowie, żeby pójść na siłownię, żeby wysłać e-mail, mimo że mamy ochotę prokrastynować, przesuwając to na kolejny dzień – mówi psycholog Sylwia Kwiecień. – Jest jeszcze jeden plus głośnego mówienia do siebie: rozwijamy aparat mowy. Znam osobę, która dzięki temu, że mówiła do siebie, zaczęła dużo swobodniej występować publicznie. Głośno rozmawiając ze sobą, możemy przetrenować to, co chcemy powiedzieć: poprosić szefa o podwyżkę albo zaprosić kogoś na randkę – dodaje psycholog.

Amerykański psycholog Guy Winch, który sprawdzał, jak działa self-talk, czyli mówienie do samego siebie, poprosił badanych o wykonanie wielu zadań. Połowa z nich przed zabraniem się do pracy miała opowiadać głośno, jak sami się czują (na przykład „Czuję się zdenerwowany, mam wątpliwości, czy zrobię wszystko tak, jak trzeba”), druga połowa o swoich odczuciach miała mówić tylko w drugiej lub trzeciej osobie (na przykład mężczyzna o imieniu Martin mówił: „On jest zdenerwowany. Martin nie jest pewny, czy wykona wszystkie zadania odpowiednio”). Okazało się, że badani z drugiej grupy wykonali zadania dużo lepiej i sprawniej. – Może dlatego, że przez chwilę spojrzeli na siebie, w tym na swoje lęki i obawy, jako na inną osobę? – zastanawia się psycholog Sylwia Kwiecień.

Kiedy zacząć się martwić?

Z mówieniem do siebie jest trochę jak z zachowaniem się na drodze. Przydaje się zasada ograniczonego zaufania. Lekarze ostrzegają, że mówienie do siebie może też charakteryzować osoby z tak zwanymi objawami psychotycznymi. – Pacjenci mają często omamy słuchowe. Słyszą głosy, których w rzeczywistości nie ma. Wytwarzają je sami w swojej psychice. Słysząc takie „głosy”, chorzy odpowiadają im, zaczynają rozmawiać z nimi jak z kimś innym – opisuje doktor Murawiec. Z zewnątrz może to wyglądać jak rozmawianie z samym sobą. To dialog z omamami słuchowymi. – Taka sytuacja zdecydowanie wymaga konsultacji lekarza psychiatry – mówi doktor Murawiec.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

„Moja znajoma też miała takie objawy i nic jej nie było”, „Weź się w garść”, „Nie dzwoń do niego”. Zastanów się, zanim udzielisz komuś rady

kobieta i mężczyzna

Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

kobieta myśli leżąc w łóżku

Intuicja – wierzyć jej czy nie?

„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

Kobieta jest w gabinecie lekarskim, widac jej plecy. Na przeciwko siedzi młoda lekarka, która słucha pacjentki.

„Niektórzy pacjenci w sposób celowy zatajają informacje. Może chcą się przedstawić w lepszym świetle”. Skąd lekarz wie, że pacjent kłamie? Tłumaczy psycholog Milena Marczak

„Pozwalajmy dziecku na spontaniczność, ciekawość świata i zadawanie pytań”. Psycholog Agnieszka Zapart tłumaczy, jak mówić do dziecka, by wychować pewnego siebie człowieka

Ktoś cię skrzywdził i nie potrafisz o tym zapomnieć? Zamiast pielęgnować w sobie urazę, wybacz. Dla siebie!

Terapeutka Izabela Kielczyk o związkach: „Łatwiej czuć się zazdrosnym niż o tym po prostu powiedzieć”

Foch w związku jest mile widziany, ale nie dla ciebie

Gorsza od innych. Jak żyć z kiepskim poczuciem wartości?

Anhedonia – gdy nic nie cieszy

Nic mnie nie cieszy. Czy to już depresja?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Wybrali samotność, zamknięci w czterech ścianach. Kim są Hikikimori?

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Zakochanie czy pożądanie? Mózg zwodzi nasz umysł, nie tylko w dniu walentynek

Kobieta robiąca notatki

„Kultura narzuca nam bycie superludźmi we wszystkim. I choć wiemy, że superczłowiek nie istnieje, jednak wielu chce nim być”. Perfekcjonista – złoty człowiek?

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

To jajko na Instagramie zyskało ponad 52 mln polubień. Okazało się się, że cała akcja miała szczytny cel

Znalazłaś na Tinderze partnera swojej przyjaciółki i nie wiesz, czy jej o tym powiedzieć? Co w tej sytuacji radzi psycholog Karolina Piórkowska – Tarka?

Gdańsk po śmierci Pawła Adamowicza

„Tam jest ogrom cierpienia i duża potrzeba zrozumienia”. Psycholog o rodzinie zabójcy Pawła Adamowicza

Kilka faktów o (nie)przytulaniu

Dziewczyna w żółtym swetrze przed komputerem

– Do pasji w pracy trzeba podchodzić ostrożnie. Psycholog Sylwia Michalczyk o pracoholiźmie

Kobieta leżąca w łóżku

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?