Przejdź do treści

Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak

Zdrowy posiłek na stole
zdjęcie: iStockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Odchudzasz się, męczysz i nawet są efekty. I nagle waga staje w miejscu albo – o zgrozo – rośnie. Dlaczego? O efekcie jo-jo i o tym, co dzieje się w naszych organizmach, gdy próbujemy chudnąć, opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak.

Energia dobrze przechowana

W paleolicie człowiek raz na pół roku upolował mamuta, trochę mięsa zjadł od razu, trochę zasuszył. Jego dieta składała się też z ryb i z tego, co zebrał w lesie, owoców, jagód. Nie było węglowodanów (teraz 50–60 proc. składu diety). A to one pobudzają wydzielanie insuliny, która stymuluje ośrodek łaknienia, w efekcie czego jemy więcej i przekraczając swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne, tyjemy.

Regulacje fizjologiczne organizmu człowieka powstały setki tysięcy lat temu w warunkach niedostatku jedzenia: okresów głodu i chwil obfitości, np. po upolowaniu mamuta. Zdrowy organizm ma w swym wyposażeniu żelazne mechanizmy zachowywania energii. Jeśli tego, co zjadł, nie zużywa od razu na pracę mięśni, np. na walkę czy ucieczkę, to odkłada to w postaci tłuszczu. To prawo zachowania energii potrzebnej do funkcjonowania wszystkich komórek, ogrzania organizmu itd. służy zachowaniu życia.

wyjaśnia diabetolog prof. Leszek Czupryniak
Maciej Grumczyk trener

Odchudzanie – gdy sytość igra z głodem

Odchudzanie polega na zmuszeniu organizmu do sięgnięcia po zapasy energii w tkance tłuszczowej.  Ogranicza mu się więc dowóz kalorii, i słusznie. Ograniczając je, organizm sięga po zapasy, spala je, a w konsekwencji masa ciała spada. Wydatki energetyczne przeciętnego funkcjonowania na pracę mózgu, mięśni, jelit itd. można obniżyć nawet o jedną trzecią.

Ponieważ tym wszystkim steruje „głowa” – układy autonomiczny, nerwowy i hormonalny – to gdy ona stwierdzi, że przychodzi za mało kalorii, wyda organizmowi dyspozycję – oszczędzać.

Gdy człowiek otyły chce schudnąć zaczyna pewną grę ze swoim organizmem. Najpierw odrzuca słodycze, źródło energii natychmiastowej. Oczywiście, może zjeść cztery snickersy naraz, ale tylko potem na bocznicy kolejowej powinien ręcznie, łopatą, rozładować wagon węgla, by spalić cukier ze snickersów i nie przytyć. Gdy zamiast tego siądzie przed telewizorem, to przytyje, bo organizm nadmiar energii zachowa na przyszłość.

tłumaczy prof. Leszek Czupryniak

Ludzie odchudzający się najpierw trochę chudną, po czym widzą, że chudnąć przestali. Wtedy, chcąc dalej chudnąć, powinni zwiększyć wysiłek fizyczny, by znowu zakłócić organizmowi równowagę. Dokładając wysiłek, zwiększą ujemny bilans energetyczny i spowodują, że nawet jeśli organizm nauczył się żyć przy niższym dowozie kalorii i je oszczędzać, to przy zwiększonej aktywności fizycznej będzie musiał zużywać więcej kalorii. Po dodaniu do tego systematyczności i zmiany nawyków jedzeniowych dalsze chudnięcie gwarantowane.

Kobieta przegląda się w lustrze

Skąd się bierze jo-jo?

Gdy ktoś chudnie przez cztery–osiem tygodni, po czym waga staje w miejscu: je mało, ale już nie chudnie, to dzieje się tak dlatego, że organizm walczy o zatrzymanie masy ciała. Bo przecież nie wie, czy jest za gruby, czy nie. Mózg nic nie wie o nadmiarze tłuszczu w komórkach tłuszczowych. Nauczył się żyć przy mniejszym dowozie energii i chce utrzymać wagę, bo to jest ważne dla jego przetrwania czasu głodu, a „sądzi”, że przyszło mu żyć właśnie w takich czasach.

 

Mózg nic nie wie o nadmiarze tłuszczu w komórkach tłuszczowych. Nauczył się żyć przy mniejszym dowozie energii i chce utrzymać wagę, bo to jest ważne dla jego przetrwania czasu głodu, a „sądzi”, że przyszło mu żyć właśnie w takich czasach

Organizm przećwiczony i nauczony, że jest głód i że musi sobie radzić na niskim poziomie dowozu kalorii, wtedy nadzwyczaj sprawnie metabolizuje, obraca energią i oszczędnie nią gospodaruje. Komórki wszystko, co im spadnie z nieba, każdą kalorię, magazynują. Obfitość kalorii skrzętnie chomikują. Wprowadzenie organizmu w tryb głodzenia zawsze powoduje takie zjawisko. W efekcie człowiek tyje i przewyższa wagę wyjściową sprzed odchudzania (efekt jo-jo). Nie objada się bardziej, tylko podlega mechanizmom regulacyjnym organizmu.

Na to człowiek się zniechęca, mówi: to ja już nie schudnę, nie dam rady, i wraca do swoich ulubionych bogatokalorycznych posiłków. Wtedy rośnie ilość przyjmowanych kalorii, ale trafiają one do organizmu o całkiem już innej regulacji metabolicznej – o wiele bardziej efektywnej

mówi prof. Czupryniak

Rządzą nami wciąż te same prawa, którym podlegali nasi paleolityczni przodkowie, a które zapewniły nam przetrwanie jako gatunkowi. Możemy z nimi grać, ale nie damy rady ich ani obejść, ani przeskoczyć. A zanim zaczniemy się objadać albo odchudzać, powinniśmy dobrze rozumieć reguły gry.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym jest rotacja węglowodanami i jaki ma wpływ na naszą sylwetkę?

Zmieniłaś dietę, bo chcesz schudnąć? Te objawy mogą świadczyć o tym, że coś poszło nie tak

10 sezonowych owoców i warzyw, które pomogą ci schudnąć. Na które postawić?

Dieta jajeczna – bezpieczna i skuteczna, czy szkodliwa i monotonna?

Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami

Ćwiczenia odchudzające – które są najbardziej efektywne?

Owoce i warzywa

Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

„Nie sądziłam, że jestem w stanie stworzyć takie miejsce w sieci. Cieszę się, że społeczność bloga tworzą osoby życzliwe, potrafiące z szacunkiem myśleć o drugim człowieku” – mówi Janina Bąk, znana jako Janina Daily

Jak nie popełniać błędów dotyczących porcji jedzenia? Podpowiadamy

Tych produktów lepiej unikaj. Na bank sprawią, że przytyjesz

Kobieta z koktajlem owocowym

Chcesz schudnąć? Te produkty pomogą ci stłumić apetyt

Chcesz przejść na dietę ketogeniczną? Sprawdź, jakie zagrożenia może nieść za sobą

6 produktów, których lepiej nie jeść przed 10 rano, jeśli dbasz o linię

Chcesz pozbyć się „oponki” z brzucha? Wprowadź te pięć zmian, a będzie ci łatwiej osiągnąć cel

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu. Dlaczego waga nie zawsze jest miarodajna?

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Ziemniaki w diecie / rawpixel

Czy ziemniaki rzeczywiście tuczą? Trener personalny wyjaśnia to na dobrym przykładzie

Jakie są główne problemy Polaków związane z odżywianiem?

Jakie są główne problemy Polaków związane z odżywianiem? Odpowiada dietetyczka

Jak przejść na wegetarianizm?

Diety. Jak przejść na wegetarianizm?

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Czy dieta Dukana jest zdrowa?

Czy dieta Dukana jest zdrowa? Co mówi dietetyczka?

Najpopularniejsze diety – plusy i minusy. Co radzi dietetyczka?

Czy dieta ketogeniczna jest dla wszystkich?

Zdrowe odżywianie. Czy dieta keto jest dla wszystkich? Wyjaśnia dietetyczka Marta Świtek

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę