Przejdź do treści

Wytrenuj kompetencję emocjonalną!

Wytrenuj kompetencję emocjonalną!
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów
wysypka na plecach
Dermatolodzy ostrzegają. Zmiany skórne mogą być objawem koronawirusa?
Smutna kobieta - GAD
Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Kompetencja emocjonalna to – w największym skrócie – inteligencja emocjonalna w praktyce. Mówi się też, że jest to zdolność przeprowadzania pełnych emocji transakcji społecznych. Przyjrzyjmy się jej!

Taką definicję kompetencji emocjonalnej podała psycholożka Carolyn Saarni. Miała na myśli te zdolności i umiejętności człowieka, które pozwalają osiągnąć wybrany cel. Potrzebujemy ich po to, żeby móc sprawnie funkcjonować w zmieniających się warunkach. I po to, żeby z kolejnych sytuacji wychodzić jako osoby bardziej elastyczne, efektywne i mocniej wierzące w siebie. Brzmi zbyt pięknie, żeby było prawdziwe? Sprawdźmy, jak to działa! 

Do kompetencji przez samoregulację

Jak przekonuje badacz samoregulacji James Block, jednym z etapów treningu samoregulacji może być „kontrola ego”. Polega ona na tym, że dobre samopoczucie i poczucie skuteczności budowane jest przez to, że elastycznie sterujemy własnymi działaniami, myślami i uczuciami. W praktyce oznacza to uświadamianie sobie swoich aktualnych uczuć. Oczywiście, samoregulacja nie zapewnia zawsze dobrego samopoczucia. Działa za to inna prawidłowość: człowiek, który ma optymalną samoregulację, ma bogate życie emocjonalne i dzieli je z innymi. Co ważniejsze, ma szeroki repertuar strategii radzenia sobie w obliczu zaskakujących wyzwań. – Chodzi tu zarówno o wewnętrzne, jak i zewnętrzne procesy, dzięki którym śledzimy, oceniamy i modyfikujemy nasze reakcje emocjonalne po to, żeby osiągnąć cel, który sobie wyznaczamy – mówi psycholog Katarzyna Ślusarek.

– Bardzo praktyczną strategią jest to, co fachowo nazywa się monitorowaniem zewnętrznej ekspresji. Chodzi tu o to, żeby być świadomym różnicy między wewnętrznym stanem emocjonalnym a widocznym na zewnątrz zachowaniem – dodaje. Tak rozumiana kompetencja zaczyna być budowana już u czterolatków. Jak pokazują badania, dzieci w tym wieku, gdy skaleczą się w czasie zabawy, płaczą zdecydowanie częściej, gdy w pobliżu jest opiekun, a rzadziej, gdy wydaje im się, że są same!

Od maksymalizacji do maskowania

Wytrenuj kompetencję emocjonalną!

Psychologowie wyróżniają kilka strategii, które okazują się pomocne w budowaniu kompetencji emocjonalnej. Profesjonalnie nazywa się je regułami ekspresji emocji. – Najczęściej stosowane przez nas reguły to z pewnością maksymalizacja i minimalizacja emocji. Maksymalizacja pojawia się wtedy, gdy zachowujemy się bardziej entuzjastycznie, bo tak wypada. Okazujemy więcej pozytywnych emocji, niż w rzeczywistości ich mamy, bo na przykład chcemy zrobić przyjemność osobie, która dała nam prezent – tłumaczy Katarzyna Ślusarek. Odwrotnie, i częściej w odniesieniu do emocji negatywnych, działa minimalizacja.

Interesującą strategią jest maskowanie. – Pojawia się ono wtedy, gdy za właściwe uważa się zachowanie neutralne. Kiedy próbujemy zachować „twarz pokerzysty”, udajemy stoików i przekonujemy sami siebie i świat dookoła, że nic się nie dzieje – zauważa Ślusarek. – Maskowanie emocji bywa często postrzegane jako oznaka profesjonalizmu – dodaje. W codziennym życiu maskujemy choćby to, że jesteśmy rozczarowani lub zawiedzeni, żeby „zachować fason” (oby jak najrzadziej była taka konieczność!). Bywa też, że maskuje się euforię.

Do zbudowania kompetencji emocjonalnej potrzebna jest świadomość o regułach ekspresji emocji. Jedną z nich jest substytucja, kiedy jedną emocję zastępujemy inną. – Strach przed czymś staramy się zamienić na przykład na „pozytywne pobudzenie”. Uśmiechamy się, żeby nie okazać lęku – mówi psycholog.

Kompetencji emocjonalnej uczymy się od dzieciństwa. Obejmuje ona nie tylko to, co dzieje się „w naszej głowie”, ale też to, jak zachowują się nasze mięśnie szkieletowe (zwłaszcza twarzy). Warto o tym pamiętać, gdy stajemy w obliczu emocjonalnych wyzwań. Bo samo monitorowanie tego, co się dzieje z naszymi emocjami, może się okazać bardzo przydatną strategią.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zazdrość to stan umysłu

Zazdrość to stan umysłu. Dlaczego jedni ją odczuwają, a inni nie?

6 związkowych pułapek

6 związkowych pułapek. Często wpadamy w nie przez samych siebie

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Kobieta

Spójrz krytycznie na krytykę. Dlaczego warto i jak to zrobić?

Czy mówienie do siebie jest zdrowe? Odpowiada psychiatra dr Sławomir Murawiec

nastolatka ukryta za różowym balonem

Dojrzewanie – co to takiego? Jak traktować nastolatka?

Trądzik neuropatyczny / istock

Rozdrapujesz skórę z powodu stresu? To może być objaw trądziku neuropatycznego

Kobieta trzyma przed sobą czerwoną folię

Rozpracuj negatywne emocje i wykorzystaj je. Przydadzą ci się w życiu!

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Anna Boenish / Instagram

Anna Boenish szczerze o chorobie: lata anoreksji bulimicznej nauczyły mnie, że jedzenie to wróg, że trzeba liczyć kalorie, ważyć się codziennie, ćwiczyć i jeść mało albo wcale

Unikasz small talku jak ognia? Sprawdź, dlaczego czasem warto wdać się w małe gadu-gadu

Kortyzol – hormon zabójca, który niszczy ci życie. Co o nim wiemy?

Smutna kobieta / istockphoto

Ważne telefony, maile i miejsca, gdzie osoby w kryzysie i ofiary przemocy mogą znaleźć pomoc. Internautka stworzyła listę, która przyda się każdej z nas

Czy można zarazić się emocjami?

Czy można zarazić się emocjami?

Zgubny przerost ambicji

Ambicja i jej zgubny przerost – gdzie szukać równowagi?

para z noworodkiem

Przeżyliście wspólny poród, a on teraz nie chce uprawiać seksu? Psycholog wyjaśnia, jak rozwiązać ten problem

mobbing

Mobbing w miejscu pracy? Reaguj natychmiast! Co warto wiedzieć?

dłonie

Toksyczny związek zabija powoli

Jak dotrzymać noworocznych postanowień?

Jak dotrzymać noworocznych postanowień?

wigilia

W tym roku Wigilia u… ciebie! Jak przetrwać pierwsze samodzielnie organizowane święta?

„Troska o siebie to nie ucieczka do SPA od czasu do czasu. To trudne budowanie rzeczywistości, od której nie chcesz uciekać”. Poruszający wpis Nepenthe

ludzie w maskach

Masz problem z byciem sobą? Psycholodzy tłumaczą dlaczego, sama sobie szkodzisz

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.