Przejdź do treści

Co 40 sekund na świecie ktoś odbiera sobie życie. Jak zareagować, gdy ktoś powie, że chce się zabić?

istockphoto.com
istockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Jak wygląda kwestia szczepień na COVID-19 u ozdrowieńców? Wyjaśnia prawniczka
Co wiesz na temat alergii? Rusza kolejna edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Skonsultuj z Farmaceutą”
Magdalena Jutrzenka: Praca mnie ratuje. Pozwala mi przez ładnych kilka godzin nie myśleć o chorobie Alexa
Magdalena Jutrzenka: Praca mnie ratuje. Pozwala mi przez ładnych kilka godzin nie myśleć o chorobie Alexa
Uważaj na barwnik E171 w produktach spożywczych. Może mieć działanie rakotwórcze i uszkadzać DNA
Kobieta
Załatwiasz się na zapas? Uważaj, przez to czekają cię częstsze wizyty w toalecie

800 tys. rocznie – tyle osób według statystyk WHO popełnia samobójstwo. Co 40 sekund na świecie ktoś odbiera sobie życie. Jak jest w Polsce? Mamy więcej samobójców niż ofiar wypadków samochodowych. Rocznie zabija się ponad 5 tys. mieszkańców naszego kraju. To oznacza, że 15 osób dziennie odbiera sobie życie.

„Mam myśli samobójcze”

Koleżanka mówi ci, że ma myśli samobójcze. Mówiła ci to też wcześniej, przy piwie, ale zbyłaś ją, myśląc, że to efekt alkoholu. Nie tak dawno skończyła swój wieloletni związek, to normalne, że jest przez to bardziej przybita – myślisz. To dlatego nie dba o swój wygląd, tak jak jeszcze kilka miesięcy temu. No i co z tego, że za dużo pije? Ma taki czas. Cierpi, więc stara się zabić ten ból alkoholem. Nie tłumacz jej. Właśnie jest po próbie samobójczej. Leży w szpitalu i nie chce z nikim rozmawiać.

Możesz jednak zmienić bieg tej historii. Uratować ją. Wróćmy więc do rozmowy w barze. Pijecie piwo, w końcu koleżanka zaczyna mówić. „Chcę się zabić…” – słyszysz. Czy wiesz, co robić w takiej chwili?

Dlaczego ludzie popełniają samobójstwa?

„Dlaczego ludzie popełniają samobójstwa” to tytuł 345 odcinka talk-show „20m2” Łukasza Jakóbiaka. Jego gościem jest Halszka Witkowska – suicydolożka i przewodnicząca komisji do spraw kultury w Polskim Towarzystwie Suicydologicznym. Na wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego przygotowuje się właśnie do obrony doktoratu pod tytułem „Samobójstwo w kulturze dzisiejszej. Listy samobójców jako gatunek wypowiedzi i fakt kulturowy”.

– 80 proc. dokonanych samobójstw dotyczy mężczyzn. Na 15 samobójców w Polsce, 12 to mężczyźni. A jeżeli chodzi o próby samobójcze, jest dokładnie odwrotnie. Próby częściej popełniają kobiety… – mówiła w wywiadzie suicydolożka.

Jak zareagować, gdy ktoś powie, że nie chce żyć?

Specjalistka w rozmowie z Łukaszem Jakóbiakiem zaczęła od obalenia znanego mitu.

Jest taki mit, że jak ktoś mówi o samobójstwie to znaczy, że tego nie zrobi. To niebezpieczny mit. 80 proc. samobójców wcześniej o tym mówi! I to jest nasz błąd – że to bagatelizujemy. Mówią to czasami po alkoholu – bo ktoś się otworzy. Czasem w żartach. Musimy być wrażliwi na przekaz, jeżeli on się powtarza. „A może lepiej byłoby wam beze mnie”, „Może lepiej jakby mnie tu nie było”, „Świat byłby lepszy beze mnie”, „Czasami mam ochotę się zabić”… – takie słowa, które pojawiają się często, powinny być dla nas dużym sygnałem ostrzegawczym.

Nigdy nie powinniśmy się z tego śmiać. Nigdy nie mówmy „A, jesteś śmieszny, bo przecież ludzie mają takie poważne problemy, gadasz głupoty”. Mamy tendencje do oceniania czyichś problemów. Przecież każdy ma inny zasób energii. Dla ciebie twoje problemy są największe, dla mnie twoje nie byłyby problemem… – mówi specjalistka w talk-show.

Pomyśl empatycznie

Halszka Witkowska w rozmowie mówi także, że każdy z nas ma inną wytrzymałość. Jeżeli więc wiemy, że kolega z pracy albo siostra miała ciężkie przeżycia: rozwód, chorobę kogoś z rodziny, utratę pracy to warto zastanowić się, czy ta osoba nie potrzebuje pomocy i rozmowy.

Oprócz tego, że ktoś może ostrzec o swoim samobójstwie, to pomyślmy empatycznie o kimś, kto jest w trudnej sytuacji. Bo to też może być powód. Oznaką depresji czy kryzysu psychicznego może być zmiana w zachowaniu albo w wyglądzie. Czyli np. ktoś o siebie dbał i nagle zaniedbuje swój wizerunek. Ktoś był energiczny, a teraz nagle jest smutny i melancholijny i nie odzywa się do nikogo. To też powinno być dla nas ostrzeżenie.

Są też osoby, które są w bardzo słabym stanie psychicznym, a jednak wyglądają świetnie. Bardzo się starają. Na tym polega np. depresja maskowana. W powierzchownym kontakcie nie powiedziałbyś, że ta osoba jest w złym stanie. I wtedy warto poświęcić czas, zastanowić się czy ten ktoś nie jest po trudnych przeżyciach. I nigdy nie marnować czasu na kontakt z drugim człowiekiem – wyjaśnia w rozmowie z Łukaszem Jakóbiakiem Halszka Witkowska.

 

 

"Przeżywanie żałoby nie jest pogodzeniem się ze stratą, jest nauką życia w nowej rzeczywistości, bez ukochanej osoby" - mówi psycholog Jarosław Zabojszcz

Jak pomóc osobie, która chce popełnić samobójstwo?

Na samym początku musisz zdać sobie sprawę, że nie ma żadnych złotych słów, które można powiedzieć komuś w trudnej sytuacji.

– Ale czasem samo to, że jesteś obok, złapiesz za rękę, poświęcisz czas tej drugiej osobie, że zapytasz: jak ja ci mogę pomóc? – nie bagatelizując, nie oceniając problemów drugiej osoby, nie mówiąc: jutro będzie lepiej albo jakoś sobie poradzisz. Tylko z empatią wysłuchać tego drugiego człowieka, dać mu czas, nie naciskać. Każdy ma swój rytm.

Pomoc osobie w kryzysie bywa bardzo trudna. Czasem jest nawet wycieńczająca. Bo samopoczucie nie zmieni się po jednym dniu czy po 15 minutach. I ważne jest też, żebyśmy dbali o siebie. Czyli, żebyśmy my byli w dobrej kondycji psychicznej. I tworzyli tzw. sieć wsparcia, sieć pomocy. Zastanowili się, dla kogo ta osoba jeszcze jest tak ważna. Siostra, mama, chłopak… Żebyśmy z tą pomocą nie zostali sami, żeby były też inne osoby, które wiedzą o tej sytuacji i które mogą wesprzeć tę osobą potrzebującą.

Ważne jest, byśmy potrafili zadać to pytanie – czy masz myśli samobójcze? Nie bać się o to zapytać. Tym, że je zadasz, nie wywołasz w tej osobie nagle takich myśli. Ale spowodujesz, że ona odetchnie, bo zrozumie, że może w ogóle o tym rozmawiać. Że to nie jest wstydliwe, że nie pomyślisz o niej źle. Że ma szansę szukać w kimś jakiegoś wsparcia… – tłumaczy ekspertka.

Pomoc dla osób, które chcą popełnić samobójstwo

Znasz kogoś, kto myśli o samobójstwie? A może ty sama zastanawiasz się, czy tego wszystkiego nie skończyć? Pamiętaj, że to nie jest rozwiązanie. Zawsze możesz liczyć na pomoc innych osób.

Nie bój się wybrać się do specjalisty. Do wyboru masz psychologa, psychoterapeutę, centrum wsparcia, telefony zaufania oraz ośrodki kryzysowe.

Linia wsparcia dla dorosłych, działająca przez  7 dni w tygodniu, 24/dobę – 800 70 22 22.

Linia wsparcia dla dzieci i młodzieży, działająca przez  7 dni w tygodniu, 24/dobę – 116 111.

Istnieje niebezpieczeństwo, że bliska ci osoba wyszła z domu i może  popełnić samobójstwo? Dzwoń na 112. Może się okazać, że dzięki temu uratujesz czyjeś życie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Janina Bąk

Janina Bąk: choroba dała mi 58 blizn po samookaleczeniach. Takich, których nie da się usunąć

Katarzyna Szczerbowska/ Archiwum prywatne

Katarzyna Szczerbowska: Stan psychozy jest trochę jak sen. Trudno przekazać, jaką udręką jest takie śnienie na jawie

Lek. weterynarii Paula Dziubińska-Bartylak

Paula Dziubińska-Bartylak: Zostajesz ty i śmierć, która przychodzi z twoich rąk – mimo że zarywałaś noce, by wygrało życie

Kobieta

Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak

Polska Akademia Nauk potwierdza: pandemia negatywnie wpłynęła na zdrowie psychiczne

ataki paniki / unsplash

„Możesz wiedzieć wszystko, ale gdy dzieje się to właśnie tobie, nie jesteś w stanie właściwie nic zrobić” – mówi Lidka zmagająca się z atakami paniki

Ryszard Izdebski, zdj. Agnieszka Rogalska, FOTO Rogalska

Ryszard Izdebski o Centrach Zdrowia Psychicznego: Szpital wie o człowieku bardzo mało. My wiemy o nim dużo więcej

„Potrzeba cierpliwości i czasu, bo pomaganie 'na siłę' to przecież forma przemocy” – mówi asystentka zdrowienia Anna Olearczuk

Emma Thompson: Czasem depresja jest demoniczna. Moja była ironicznie niemelodramatyczna

Święta i koniec roku to dla wielu osób trudny czas. Maja Staśko radzi, gdzie szukać (nie tylko) świątecznej pomocy w kryzysie psychicznym

Rodzina przy stole świątecznym

– Chociaż jako ludzie jesteśmy nieprawdopodobnie wręcz silni, to każdy ma w sobie taką kruchość, którą łatwo jest zniszczyć – mówi psycholożka i autorka „Zastanawiam się”

Mężczyzna z brodą

W Wielkiej Brytanii „Brodaci Rybacy” ratują osoby, które przez pandemię chcą odebrać sobie życie

Kobieta stoi z psem na molo

Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Japonka

W Japonii więcej osób przez miesiąc popełniło samobójstwo niż zmarło na COVID-19 w 2020 roku. To przestroga dla świata!

Nieekspertka o depresji: gdybym przyszła z wielką, krwawiącą raną w nodze, łatwiej byłoby zrozumieć, że mnie boli

Edyta Pazura o swojej depresji: „Przeżyłam dwie zagrożone ciąże, publiczne łgarstwo, lament obcych kobiet, szantaż”

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

10 najważniejszych filmów o depresji

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Dziewczyna stoi i trzyma się za ramię. Obok bukiet kwiatów

W jaki sposób wspierać osoby w kryzysie psychicznym? Przeczytaj „Poradnik antykryzysowy” Anny Cyklińskiej

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

Dziewczynka odrabia lekcje

Uczniowie złożyli projekt obywatelski w Sejmie. Domagają się psychologa w każdej szkole

UNICEF wskazuje, w jakich krajach najlepiej żyje się dzieciom. Polska nie ma powodów do dumy

UNICEF wskazuje, w jakich krajach najlepiej żyje się dzieciom. Polska nie ma powodów do dumy

Smutna koibeta

Jak to jest być młodą wdową? Jak wspierać kobietę po stracie męża lub partnera?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?