Przejdź do treści

Asertywność – co to znaczy? Definicja, ćwiczenia, korzyści, praktyczne wskazówki jak mówić „nie”

Asertywność – co to znaczy? Definicja, ćwiczenia, korzyści, praktyczne wskazówki jak mówić "nie" Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Asertywność pomaga w codziennym życiu oraz w komunikacji z innymi ludźmi. Jest to umiejętność, którą niełatwo jest nabyć, jednak zdecydowanie warto to zrobić. To składowa inteligencji emocjonalnej, a zarazem rodzaj kompetencji społecznej, pomagająca zaadaptować się do zmian społeczno-kulturowych. Co to oznacza w praktyce? Wyjaśniamy.

Asertywność – co to znaczy? Definicja

Co to jest asertywność? To zdolność do wyrażania własnego zdania i uczuć, przy jednoczesnym uszanowaniu opinii oraz emocji drugiej osoby. Podczas rozmowy asertywna osoba nikogo nie obraża i nie zmusza do zmiany zdania, nie narusza granic nie tylko rozmówcy, ale także i swoich. Postępuje w zgodzie z własnymi przekonaniami i nie przejmuje się opinią innych w sposób, który byłby dla niej destrukcyjny. 

Asertywność wiąże się również z umiejętnością odmawiania i mówienia „nie”, kiedy nie chcemy się na coś zgodzić. Jednocześnie obejmuje ona zdolność słuchania innych osób i odpowiedniego reagowania, niezależnie od tego, czy zgadzamy się ze zdaniem innych. Nie wyklucza ona empatii i wrażliwości – osoba asertywna uważnie słucha rozmówcy i nie lekceważy jego uczuć. Asertywność rozwija się podczas kontaktów z innymi ludźmi. Wiąże się ona również z: 

  • umiejętnością wyrażania własnych emocji (pozytywnych i negatywnych), 
  • umiejętnością przyjmowania krytyki, 
  • umiejętnością przyjmowania ocen i komplementów, 
  • odpornością na naciski ze strony innych osób, 
  • zdolnością do wypracowywania kompromisów, 
  • zdolnością do proszenia o pomoc, 
  • zdolnością do jasnego formułowania swoich potrzeb, 
  • umiejętnością bycia stanowczym, 
  • umiejętnością przyznawania się do błędu, 
  • umiejętnością kontrolowania swoich emocji, 
  • umiejętnością podejmowania decyzji i ponoszenia jej skutków, 
  • wysokim poczuciem własnej wartości. 

Osoba asertywna nie poddaje się łatwo również manipulacji, konformizmowi oraz emocjonalnym naciskom ze strony innych osób.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
PROMOCJA
Zdrowie umysłu, Promocje
WIMIN Głębokie skupienie, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Zdrowie umysłu
Deep Focus from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo, Suplement diety wspomagający odporność na stres, 20 kapsułek
20,99 zł
Zdrowie umysłu
Miralo Sen, Suplement na dobry sen, 20 kapsułek
20,99 zł

Jak być asertywnym?

Jeśli chcesz być asertywny, możesz się tej umiejętności nauczyć. Jak to zrobić? Na początku zastanów się, dlaczego masz problem z wyrażaniem własnego zdania. Może się to wiązać z przekonaniami na temat własnej osoby oraz innych ludzi. Wykształcają się one już w dzieciństwie, pod wpływem doświadczeń i przekazów od najbliższych. Zdarza się, że rodzice każą dzieci za okazywanie niektórych emocji, nierzadko unieważniają również ich potrzeby. To z kolei sprawia, że dana osoba nie uczy się wyrażania własnych pragnień, skoro dla innych są one nieistotne. Jeśli dotyczy to również i ciebie, uświadomienie sobie przyczyn braku asertywności może być początkiem czegoś nowego. Pomóc może ci tu np. praca z psychoterapeutą. 

W wielu miejscach organizowane treningi asertywności. Uczą one wypracowywania tej umiejętności poprzez różne ćwiczenia. Przykładowo, może to być odgrywanie scenek z innymi osobami. W ten sposób można przygotowywać się do wyrażania poglądów w codziennych sytuacjach. Niektóre ćwiczenia możesz wypróbować samodzielnie, ale też w parze czy grupie. Oto ich przykłady. 

Zdarta płyta

To ćwiczenie polegające na odgrywaniu scenki, w której jakaś osoba prosi cię nieustannie o to samo. Przykładowo, może tu chodzić o pożyczanie pieniędzy. Chodzi o to, aby wielokrotnie takiej osobie odmówić, używając tych samych argumentów. 

Jujitsu

Podczas tego ćwiczenia masz za zadanie odmawiać, ale w taki sposób, aby poznać i uszanować argumenty wysuwane przez drugą osobę oraz zachowywać się przy tym w sposób kulturalny. Przykładowo, wyobraź sobie, że twój brat poprosił cię o zostanie z jego dziećmi w weekend. Zrobiłaś to już w poprzednią sobotę, a teraz prosi cię on o to po raz kolejny. Ty jednak masz inne plany – kupiłaś już np. bilet do teatru. Spróbuj zaaranżować tego typu scenkę z druga osobą. 

Słoń

W tym ćwiczeniu masz wyobrażać sobie, że jesteś spokojnym, łagodnym, cierpliwym, a zarazem pewnym siebie słoniem. Pomyśl, że powoli oddychasz i wolno mówisz, patrząc rozmówcy prosto w oczy. Jeśli czegoś nie rozumiesz, zadajesz rozmówcy odpowiednie pytania, np. „Powiedziałeś, że ci nie pomagam?”. Bez względu na wszystko, nie dajesz ponieść się emocjom.  

Mówienie „nie”

To ćwiczenie polega na tym, aby nauczyć się mówić „nie” w zdecydowany sposób. Spróbuj zaaranżować scenkę, w której ktoś mówi, co masz zrobić, a ty się na to nie zgadzasz. Nie mów przy tym „nie mogę”, ponieważ będzie to zachęta do dalszych negocjacji. Jeśli czegoś nie chcesz, otwarcie musisz się temu przeciwstawić. Kiedy powiesz „nie”, dodaj wyraźnie, na co się nie zgadzasz. Możesz krótko uzasadnić swoją decyzję. Przykładowo, możesz powiedzieć: „Nie, nie zapłacę za ciebie czynszu, bo mam taką zasadę”. 

Zalety

Weź kartkę i podziel ją na pół. Jedną kolumnę opatrz napisem „Ja człowiek”, natomiast drugą – „Ja pracownik”. Po obu stronach wpisz przynajmniej kilkanaście swoich zalet i umiejętności. Zrób to na podstawie własnych przekonań o sobie, a nie na bazie opinii innych. Po uzupełnieniu obu kolumn zastanów się, za co właściwie się lubisz. Pomyśl również, czy przypadkiem twoje wady nie okazują się być w niektórych sytuacjach zaletami (np. upór). Zastanów się, w jakich okolicznościach mogą ci przynieść korzyści. 

Anna Podgórska

Asertywność – korzyści z takiej postawy

Warto naucz się asertywności z wielu powodów. Osoba, która nabędzie tę umiejętność: 

  • poprawi swoją samoocenę, 
  • nauczy się bardziej doceniać siebie, 
  • nauczy przyjmować się komplementy oraz pochwały, 
  • nauczy się akceptować popełniane błędy, 
  • nauczy się celebrować swoje osiągnięcia, 
  • będzie miała większą świadomość swoich zalet i wad. 

Osoba asertywna ma pozytywny stosunek do samej siebie, co z pewnością ułatwia jej funkcjonowanie na co dzień. Łatwiej jest jej dbać o własne interesy. Co więcej, nie boi się ona odrzucenia ani negatywnej oceny. Warto dodać, że zarówno mężczyźni, jak i kobiety, które się lubią (co również wiąże się z asertywnością), są bardziej atrakcyjne w oczach innych. 

Źródła: 

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6419109/ (dostęp: 6.11.22) 
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19743689/ (dostęp: 6.11.22) 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Toksyczna pozytywność to rodzaj filtra blokującego rzeczywistość” – mówi Tomasz Żółtak, psycholog i psychoterapeuta

Dziewczyna

Rekordowa liczba prób samobójczych dzieci i młodzieży w Polsce. „To dwa tysiące dramatycznych historii w szkołach, złamanych serc rodziców”

SUD – czym są, jak je zdiagnozować i w jaki sposób leczyć uzależnienia?

Beata Pawlikowska „przeprasza urażonych”. Psychiatrka Maja Herman: „Tak się nie przeprasza. Będzie postępowanie”

Edyta i Berenika Halickie / fot. Agata Dobrzańska

„Glimmery uczą układ nerwowy, że jest bezpiecznie i że można się rozluźnić”. Poznaj praktykę zauważania mikromomentów zachwytu w życiu

Kobieta

Żadnych postanowień! 8 znacznie lepszych rzeczy do zrobienia na nowy rok

Kiedyś musiał nadejść ten moment. Powiedz „TAK” asertywności!

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

„To wrażenie, że ciało się zmniejsza, podłoga faluje, ściany się przemieszczają, przedmioty stają się ogromne”. O zespole Alicji w Krainie Czarów mówi prof. Sergiusz Jóźwiak

„Jeżeli kryzys pojawia się niespodziewanie, to ryzyko wystąpienia zespołu stresu pourazowego jest duże” – mówi psycholog Monika Wróbel-Harmas

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

Coraz więcej z nas potrzebuje pomocy psychoterapeuty, ale obecnie dla wielu to luksus. Dr Agnieszka Mościcka-Teske mówi, jak skorzystać z psychoterapii, kiedy nas na nią nie stać

Emocje pełnią bardzo ważną funkcję w naszym życiu. Poznaj najważniejsze mity na ich temat

Kiedyś Zaborem straszono, dziś już nikt tego nie zrobi. O największym szpitalu psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży w Polsce

Kobieta rozmawia z psychoterapeutką w trakcie sesji

Powstanie nowa dziedzina specjalizacji m.in. dla lekarzy i pielęgniarek. „System opieki zdrowotnej zyska wysoko wyspecjalizowaną kadrę medyczną”

„Zaburzenia odżywiania u dorosłych pociągają za sobą bardzo wysokie koszty w relacji” – mówi psycholożka Marta Cieśla

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Latałam z wywieszonym jęzorem, nie lubiłam siebie i jeszcze sobie dowalałam, że jestem beznadziejna”. O wychodzeniu z depresji i pracoholizmu opowiada Dagny Kurdwanowska

„Będziemy odchodzić od technologii, a skupiać się na powrocie do naturalnego kontaktu człowieka z człowiekiem. Takie skin to skin w psychologii” – mówi psycholożka Monika Winek

Iga Świątek: „Zdrowie psychiczne jest ważne”. Tenisistka przekazała wygraną na rzecz organizacji non profit

Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP

Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP

Zrób 8 kroków i przestań się martwić

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś tym, kim myślisz, że jesteś

Stresujesz się? Sięgnij po... szklankę wody! / unsplash

Stresujesz się? Sięgnij po… szklankę wody!

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×