Przejdź do treści

Czym jest nykturia? W jakich chorobach występuje? Czy da się ją wyleczyć?

kobieta mająca problemy z pęcherzem
Fot. gballgiggs / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie
Wirus opryszczki, którego mamy prawie wszyscy. Wiesz o nim wszystko?
grzybica stop
Grzybica paznokci – jakie są jej przyczyny? Czy domowe sposoby są skuteczne?
Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?
Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

Nykturia jest często występującym objawem, którego przyczyny mogą być różnorodne. Pojawia się między innymi przy przewlekłej niewydolności serca, schorzeniach nerek, przeroście prostaty, endometriozie, a nawet niewyrównanej cukrzycy. Należy pamiętać, że niektóre leki, jak na przykład diuretyki, również mogą być przyczyną nykturii.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Paweł Żmuda-Trzebiatowski
lekarz

Z definicji, o nykturii mówi się wtedy, gdy w ciągu nocy występują przynajmniej dwa epizody przebudzenia się z powodu potrzeby oddania moczu. Do nykturii dochodzi w nocy, ponieważ w czasie długotrwałego leżenia następuje lepsze ukrwienie nerek.

Czynniki ryzyka wystąpienia nykturii

Do głównych czynników wystąpienia nykturii należą:

  • wiek,
  • płeć,
  • otyłość.

Liczne badania wykazały, że ryzyko wystąpienia nykturii wzrasta wraz z wiekiem. Dodatkowo udowodniono, że objaw ten pojawia się częściej u kobiet aniżeli u mężczyzn aż do 6 dekady życia. Otyłość może zwiększać ryzyko nykturii nawet dwu-, trzykrotnie, niezależnie od płci. Jednocześnie wykazano ochronny wpływ aktywności fizycznej na wystąpienie tego schorzenia.

Nykturia w przebiegu przewlekłej niewydolności serca

Niewydolność serca jest to stan, w którym – w wyniku nieprawidłowej czynności mięśnia sercowego – dochodzi do zmniejszenia pojemności minutowej serca w stosunku do zapotrzebowania tkanek na tlen i substancje odżywcze. Wyróżnia się ostrą, przewlekłą, a także lewokomorową i prawokomorową niewydolność serca. Nykturia jest charakterystyczna dla przewlekłej prawokomorowej niewydolności serca. W wyniku tego schorzenia dochodzi do zastoju krwi w krążeniu dużym, a więc tym obejmującym wszystkie naczynia krwionośne poza tętnicami i żyłami płucnymi oraz ich odgałęzieniami. Zastój krwi doprowadza do zaburzeń czynności wielu narządów organizmu, między innymi nerek. W ciągu dnia, w wyniku nieprawidłowego krążenia krwi, pacjenci mogą uskarżać się na tzw. skąpomocz, a więc rzadkie oddawanie moczu. Jednakże w nocy, w czasie długotrwałego leżenia, ukrwienie nerek znacznie się poprawia i dochodzi do wystąpienia nykturii.

W przypadku niewydolności serca leczenie nykturii polega na kuracji choroby podstawowej. W tym celu stosuje się przede wszystkim leki moczopędne zwane diuretykami.

Nykturia a nadaktywność pęcherza moczowego

Nadaktywność pęcherza moczowego oznacza obecność parć naglących, którym zwykle towarzyszy częstomocz oraz nykturia. Dodatkowo może występować naglące nietrzymanie moczu. Należy wykluczyć zakażenia układu moczowego, które mogłyby tłumaczyć występowanie nykturii. Według wyników badań populacyjnych połowa chorych cierpiących na parcia naglące uskarża się na nykturię. Tak, jak w przypadku niewydolności serca, kuracja polega na leczeniu choroby podstawowej, a więc nadaktywności pęcherza moczowego. W tym przypadku stosuje się między innymi tolterodynę oraz desmopresynę.

Zobacz także

Nykturia a łagodny rozrost gruczołu krokowego

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH) jest chorobą występującą u mężczyzn związaną z rozplemem komórek gruczołowych prostaty. Przyjmuje się, że występuje u ponad 50% mężczyzn po 60. roku życia. Częstość pojawiania się choroby zwiększa się wraz z wiekiem.

Do objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego należą:

  • częstomocz,
  • nykturia,
  • niemożność powstrzymania oddawania moczu,
  • silne parcie na mocz.

Nykturia jest zgłaszana przez 50% mężczyzn chorujących na BPH. Leczenie farmakologiczne, jak i chirurgiczne, zmniejsza lub nawet eliminuje objawy ze strony dolnych dróg moczowych. Niestety, w przypadku nykturii poprawa jest niewielka. U niespełna 40% pacjentów po przezcewkowym usunięciu gruczołu krokowego nadal stwierdza się występowanie nykturii.

Nykturia w cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną charakteryzującą się nieprawidłowym stężeniem glukozy, wynikającą z nieprawidłowego wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia, a więc wysokie, nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi powoduje uszkodzenie wielu narządów, między innymi nerek, oczu, serca oraz nerwów. Do przewlekłych powikłań cukrzycy należy nefropatia cukrzycowa, która głównie objawia się białkomoczem, wielomoczem oraz nykturią. Leczenie polega przede wszystkim na utrzymywaniu prawidłowych wartości glukozy we krwi.

Zaburzenia snu jako przyczyna nykturii

Do zaburzeń snu mogących wywołać nykturię zalicza się:

  • pierwotne zaburzenia snu – bezsenność, lunatykowanie, narkolepsję,
  • wtórne zaburzenia snu – przewlekłą obturacyjną chorobę płuc czy zaburzenia hormonalne,
  • choroby neurologiczne – między innymi padaczkę, chorobę Parkinsona,
  • choroby psychicznie – w szczególności depresję oraz zaburzenia lękowe.

Leczenie nykturii (tak jak w poprzednich przypadkach) opiera się na wyeliminowaniu choroby podstawowej. Obejmuje zarówno metody farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne, a więc psychoterapię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Ewa Król, Bolesław Rutkowski, Nykturia – niedoceniany, ale wciąż ważny objaw przewlekłej choroby nerek, Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych, Gdański Uniwersytet Medyczny, 2010.
Interna Szczeklika, pod red. Piotra Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2018.
Paweł Miotła, Jakub Dobruch, Marek Lipiński, Tomasz Drewa, Anna Kołodziej, Ewa Barcz, Włodzimierz Baranowski, Tomasz Rechberger, Piotr Chłosta, Rekomendacje diagnostyczno-lecznicze dla pacjentów z nykturią [w:] „Przegląd Urologiczny, suplement”, Polskie Towarzystwo Urologiczne, Warszawa, 2017.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

endometrioza

Twoja przyjaciółka ma endometriozę. Pewnie bardzo cierpi. Zobacz, jak możesz jej pomóc

Endometrioza – oto 5 objawów choroby, które powinnaś znać

Twój chłopak chrapie? To mogą być objawy problemów z sercem

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej