Przejdź do treści

Powiększone migdały – przyczyny, objawy oraz leczenie. Kiedy konieczny jest zabieg chirurgiczny?

Lekarka w średnim wieku bada gardło młodej kobiety, która siedzi w gabinecie w koszulce na ramiączkach.
Fot. Alexander Raths/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
10 rzeczy, które możesz zrobić, aby łatwiej osiągnąć orgazm
Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć
zakochana para
„Nieszczerość tylko pozornie oszczędza komuś przykrości. W rzeczywistości dostarcza jej w nadmiarze, ale z opóźnionym zapłonem”. O szczerości w relacjach rozmawiamy z psycholog Katarzyną Łapińską
Desery
Szefowie kuchni kontra rak piersi. Pink Pudding Challenge promuje zdrowe jedzenie i zapobiega nowotworom
młoda kobieta w czarnych ciuchach stoi na scenie podczas konferencji tedx
„Rak szyjki macicy jest winą chorej” – mocne słowa artystki, której choroba zmieniła życie
„Cała prawda o programie SZMATA 4+” – obrzydliwy mem, który uderza we wszystkie matki

Powiększone migdały w przebiegu zakażeń gardła są zjawiskiem odczynowym i zwykle odwracalnym, jeśli jednak zakażenia nawracają, może dojść do przerośnięcia tkanki w ich obrębie. Powiększony jeden migdał u dziecka i u dorosłego może być wynikiem powikłań po anginie. Jednak może też budzić niepokój onkologiczny, dlatego niezwłocznie po jego zaobserwowaniu należy zgłosić się do lekarza.

Objawy powiększonych migdałków podniebiennych i migdała gardłowego obejmują problemy z oddychaniem, podatność na zakażenia, zaburzenia w mowie. Leczenie powiększonych migdałów rozpoczyna się od terapii zachowawczej, a gdy nie przyniesie to skutku, niekiedy konieczny jest zabieg chirurgiczny.

Powiększone migdały – przyczyny

Najczęstszą przyczyną powiększonych migdałków u dorosłych oraz dzieci są zapalenia gardła. W wyniku nawracających zapaleń może dojść do przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych – bezpośrednią przyczyną jest ich zakażenie przez bakterie tlenowe oraz beztlenowe.

Powiększone migdałki u dzieci (migdałki podniebienne oraz migdał gardłowy) mogą świadczyć o ich przerośnięciu. Dochodzi do niego w wyniku dużej aktywności immunologicznej u najmłodszych, co wyraża się odkładaniem się tkanki limfatycznej w obrębie migdałków przy każdej infekcji dróg oddechowych. Oprócz zakażeń wirusowych oraz bakteryjnych do rozwoju przerostu migdałków należą alergiczny nieżyt nosa, refluks żołądkowo-przełykowy oraz narażenie na dym tytoniowy. Najczęściej dotyczy dzieci w wieku od 3 do 7 lat.

Powiększony jeden migdałek widoczny pod postacią asymetryczności łuków może być wynikiem infekcji bakteriami atypowymi, grzybami, kiłą lub gruźlicą, powikłaniem po przebytej anginie w postaci ropnia okołomigdałkowego lub nacieku. Powiększony jeden migdał u dorosłego (który nie boli), ale także u dziecka może sugerować możliwość nowotworu (na przykład chłoniaka), dlatego z takiej zmiany zawsze pobiera się wycinek do badania histopatologicznego.

Objawy powiększonych migdałów

Powiększone migdałki podniebienne powodują bolesność przy połykaniu, czego konsekwencją są niedogodności w przyjmowaniu pokarmu i nieprzyjemne uczucie ściskania w gardle. Mowa zostaje zaburzona – pacjent mówi niewyraźnie (tzw. „mowa kluskowata”). Mogą wystąpić zaburzenia snu oraz bezdechy. W przypadku zaobserwowania asymetryczności i powiększenia się jednego migdałka podniebiennego, kiedy dołączą się do tego objawy alarmowe w postaci jego szybkiego powiększania się, nieprawidłowego wyglądu, powiększenia węzłów chłonnych szyi, powiększenia wątroby, śledziony, utraty masy ciała, gorączki, która nie jest związana z infekcją, pocenia w nocy oraz choroby nowotworowej w wywiadzie, należy niezwłocznie udać się do lekarza, gdyż takie objawy budzą niepokój onkologiczny. Powiększony migdał gardłowy (trzeci migdał) powoduje:

  • upośledzenie drożności nosa, wyciek z nozdrzy,
  • zaburzenia mowy – tzw. nosowanie,
  • chrapanie,
  • oddychanie przez usta,
  • zaburzenia oddychania w trakcie snu,
  • upośledzenie węchu,
  • charakterystyczny wyraz twarzy w postaci twarzy adenoidalnej – „gapiowatej” – usta dziecka utrzymują się w postaci półotwartej,
  • wady zgryzu,
  • zaburzenia drożności trąbki słuchowej, co może skutkować zwiększonym ryzykiem rozwinięcia zapaleń ucha środkowego,
  • zwiększone ryzyko rozwinięcia przewlekłego zapalenia błony śluzowej nosa oraz zatok.

Zobacz także

Powiększone migdały – jak leczyć?

W przypadku nawracających lub przewlekle powiększonych migdałów należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, pediatry lub laryngologa, który dobierze odpowiednie dla pacjenta leczenie, gdy obserwuje się objawy alarmowe. W przypadku miernie nasilonych objawów pomocne jest płukanie jamy ustnej, antybiotykoterapia, a dopiero w przypadku braku poprawy rozważenie wycięcia chirurgicznego migdałków podniebiennych, które polega na wycięciu ich części (tonsillotomia) lub całości (tonsillektomia). Nie każde nawracające anginy oraz zakażenia gardła są wskazaniem do wycięcia migdałków. Powiększone migdałki u dzieci spowodowane ich przerostem często samoistnie ustępują i często nie jest konieczna interwencja lekarska, jeśli nie pojawiają się uciążliwe objawy, nawet jeśli wymiary migdałków wydają się spore. Jeśli jednak tak się nie stanie, przed zastosowaniem leczenia chirurgicznego podejmowana jest próba leczenia farmakologicznego za pomocą glikokortykosteroidów donosowych oraz leczenia immunostymulującego. Leczenie chirurgiczne powiększonych migdałków polega na usunięciu migdałka gardłowego (adenotomii) lub usunięciu migdałków podniebiennych (tonsillektomii) i wykonuje się je w przypadku dużego nasilenia objawów. W przypadku nowotworów migdałków stosuje się radykalne leczenie chirurgiczne, radio- lub chemioterapię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

K. Niemczyk, Otolaryngologia kliniczna, Warszawa 2014.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Tabletki na drewnianej dużej łyżce

Neuroleptyki – wskazania, rodzaje oraz działanie leków przeciwpsychotycznych. Jakie zaburzenia się nimi leczy?

Olulista wykonuje pacjentce badanie okulistyczne

Zwyrodnienie plamki żółtej – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie schorzenia?

Lekarz pokazuje mężczyźnie zdjęcie rentgenowskie kręgoslupa

Zwyrodnienie kręgosłupa – obraz choroby, przyczyny i leczenie. Jakimi ćwiczeniami można spowolnić rozwój choroby?

Wykrzywione dłonie starszej kobiety

Jak wygląda choroba zwyrodnieniowa stawów, czyli osteoartroza wielostawowa, gonartroza, koksartroza i inne

Kobieta w szarej bluzce leży na łóżku z termoforem

Jaka jest przyczyna tworzenia się skrzepów podczas okresu i o czym to świadczy? Czy okres ze skrzepami jest groźny?

Kobieta stoi przed lustrem i trzyma się jedną ręką za skroń, a drugą pod okiem

Neuropatia obwodowa – jakie są jej przyczyny i objawy? Leczenie obwodowych bólów neuropatycznych

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Co to jest niedodma płuc? Objawy, diagnostyka obrazowa, leczenie. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia

oko kobiety wpisane w różne algorytmy

Irydologia, czyli czytanie zdrowia z oczu. Na czym polega ta metoda i gdzie wykonać takie badanie?

Kobieta cierpiąca na otosklerozę podczas badania laryngologicznego.

Otoskleroza – leczenie operacyjne i zachowawcze, objawy choroby

Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Co oznacza ciągły szum w głowie? Przyczyny i postępowanie lecznicze

Dwóch lekarzy za pomocą przyrządów chirurgicznych wykonuje operację

Osteotomia – w czym kryje się sekret zabiegu chirurgicznego? Jakie są wskazania do rekonstrukcji kości i stawów?

Lekaż badający dłoń pokrytą brodawkami płaskimi.

Czym są brodawki płaskie? Jakie są przyczyny powstawania oraz jakie są sposoby ich leczenia?