Przejdź do treści

Powiększone migdały – przyczyny, objawy oraz leczenie. Kiedy konieczny jest zabieg chirurgiczny?

Lekarka w średnim wieku bada gardło młodej kobiety, która siedzi w gabinecie w koszulce na ramiączkach.
Fot. Alexander Raths/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog

Powiększone migdały w przebiegu zakażeń gardła są zjawiskiem odczynowym i zwykle odwracalnym, jeśli jednak zakażenia nawracają, może dojść do przerośnięcia tkanki w ich obrębie. Powiększony jeden migdał u dziecka i u dorosłego może być wynikiem powikłań po anginie. Jednak może też budzić niepokój onkologiczny, dlatego niezwłocznie po jego zaobserwowaniu należy zgłosić się do lekarza.

Objawy powiększonych migdałków podniebiennych i migdała gardłowego obejmują problemy z oddychaniem, podatność na zakażenia, zaburzenia w mowie. Leczenie powiększonych migdałów rozpoczyna się od terapii zachowawczej, a gdy nie przyniesie to skutku, niekiedy konieczny jest zabieg chirurgiczny.

Powiększone migdały – przyczyny

Najczęstszą przyczyną powiększonych migdałków u dorosłych oraz dzieci są zapalenia gardła. W wyniku nawracających zapaleń może dojść do przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych – bezpośrednią przyczyną jest ich zakażenie przez bakterie tlenowe oraz beztlenowe.

Powiększone migdałki u dzieci (migdałki podniebienne oraz migdał gardłowy) mogą świadczyć o ich przerośnięciu. Dochodzi do niego w wyniku dużej aktywności immunologicznej u najmłodszych, co wyraża się odkładaniem się tkanki limfatycznej w obrębie migdałków przy każdej infekcji dróg oddechowych. Oprócz zakażeń wirusowych oraz bakteryjnych do rozwoju przerostu migdałków należą alergiczny nieżyt nosa, refluks żołądkowo-przełykowy oraz narażenie na dym tytoniowy. Najczęściej dotyczy dzieci w wieku od 3 do 7 lat.

Powiększony jeden migdałek widoczny pod postacią asymetryczności łuków może być wynikiem infekcji bakteriami atypowymi, grzybami, kiłą lub gruźlicą, powikłaniem po przebytej anginie w postaci ropnia okołomigdałkowego lub nacieku. Powiększony jeden migdał u dorosłego (który nie boli), ale także u dziecka może sugerować możliwość nowotworu (na przykład chłoniaka), dlatego z takiej zmiany zawsze pobiera się wycinek do badania histopatologicznego.

Objawy powiększonych migdałów

Powiększone migdałki podniebienne powodują bolesność przy połykaniu, czego konsekwencją są niedogodności w przyjmowaniu pokarmu i nieprzyjemne uczucie ściskania w gardle. Mowa zostaje zaburzona – pacjent mówi niewyraźnie (tzw. „mowa kluskowata”). Mogą wystąpić zaburzenia snu oraz bezdechy. W przypadku zaobserwowania asymetryczności i powiększenia się jednego migdałka podniebiennego, kiedy dołączą się do tego objawy alarmowe w postaci jego szybkiego powiększania się, nieprawidłowego wyglądu, powiększenia węzłów chłonnych szyi, powiększenia wątroby, śledziony, utraty masy ciała, gorączki, która nie jest związana z infekcją, pocenia w nocy oraz choroby nowotworowej w wywiadzie, należy niezwłocznie udać się do lekarza, gdyż takie objawy budzą niepokój onkologiczny. Powiększony migdał gardłowy (trzeci migdał) powoduje:

  • upośledzenie drożności nosa, wyciek z nozdrzy,
  • zaburzenia mowy – tzw. nosowanie,
  • chrapanie,
  • oddychanie przez usta,
  • zaburzenia oddychania w trakcie snu,
  • upośledzenie węchu,
  • charakterystyczny wyraz twarzy w postaci twarzy adenoidalnej – „gapiowatej” – usta dziecka utrzymują się w postaci półotwartej,
  • wady zgryzu,
  • zaburzenia drożności trąbki słuchowej, co może skutkować zwiększonym ryzykiem rozwinięcia zapaleń ucha środkowego,
  • zwiększone ryzyko rozwinięcia przewlekłego zapalenia błony śluzowej nosa oraz zatok.

Zobacz także

Powiększone migdały – jak leczyć?

W przypadku nawracających lub przewlekle powiększonych migdałów należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, pediatry lub laryngologa, który dobierze odpowiednie dla pacjenta leczenie, gdy obserwuje się objawy alarmowe. W przypadku miernie nasilonych objawów pomocne jest płukanie jamy ustnej, antybiotykoterapia, a dopiero w przypadku braku poprawy rozważenie wycięcia chirurgicznego migdałków podniebiennych, które polega na wycięciu ich części (tonsillotomia) lub całości (tonsillektomia). Nie każde nawracające anginy oraz zakażenia gardła są wskazaniem do wycięcia migdałków. Powiększone migdałki u dzieci spowodowane ich przerostem często samoistnie ustępują i często nie jest konieczna interwencja lekarska, jeśli nie pojawiają się uciążliwe objawy, nawet jeśli wymiary migdałków wydają się spore. Jeśli jednak tak się nie stanie, przed zastosowaniem leczenia chirurgicznego podejmowana jest próba leczenia farmakologicznego za pomocą glikokortykosteroidów donosowych oraz leczenia immunostymulującego. Leczenie chirurgiczne powiększonych migdałków polega na usunięciu migdałka gardłowego (adenotomii) lub usunięciu migdałków podniebiennych (tonsillektomii) i wykonuje się je w przypadku dużego nasilenia objawów. W przypadku nowotworów migdałków stosuje się radykalne leczenie chirurgiczne, radio- lub chemioterapię.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

K. Niemczyk, Otolaryngologia kliniczna, Warszawa 2014.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?

kobieta cierpiąca na opryszczkę dotyka wargi

HSV jako wirus wywołujący opryszczkę. Czy jest zagrożeniem dla organizmu?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?