Przejdź do treści

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?
Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki? Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy
Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania
„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Opiece paliatywnej podlegają osoby przewlekle i poważnie chore oraz ich najbliższe rodziny. Są to wszelkie działania, które mają zapewnić choremu maksymalny komfort w chorobie – nie tylko fizyczny, ale również psychiczny. Nazwa pochodzi z łaciny, od słowa pallium, co oznacza ‘płaszcz’.

Czym jest opieka paliatywna?

Opieka paliatywna to gałęź medycyny, której powstanie wynikło z potrzeby zapewnienia osobom ciężko i przewlekle chorym jak najlepszej opieki w ostatnich dniach życia. 

Założenia opieki paliatywnej powstały w 1967 roku w Wielkiej Brytanii i opisała je Cicely Saunders. W tym samym roku utworzyła ona pierwszy nowoczesny ośrodek opieki paliatywnej – Hospicjum św. Krzysztofa. W Polsce pierwsza taka placówka powstała w latach 80. ubiegłego wieku. Dotychczas utworzono u nas około 200 hospicjów dla osób starszych, dzieci i dorosłych. Bardzo szybko zauważono, że osoby umierające i cierpiące o wiele lepiej czują się w swoich domach, dlatego stworzono rozbudowany system domowej opieki paliatywnej.

Formy opieki paliatywnej

Formy opieki paliatywnej w Polsce to opieka hospicyjna i domowa. Opieka paliatywna może być realizowana w domu lub w hospicjum. Zaangażowani są w nią specjaliści z różnych dziedzin – rehabilitanci, pielęgniarki, lekarze, psychologowie, osoby duchowne, a także wolontariusze. Mają oni za zadanie zaspokoić potrzeby osoby chorej na wszystkich płaszczyznach jej funkcjonowania – somatycznej, psychologicznej, duchowej. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Fiolka z krwią do leczenia anemii

Dla kogo jest przeznaczona opieka paliatywna?

Opieka paliatywna to opieka, którą są obejmowane osoby w każdym wieku, chorujące na ciężkie nowotwory, różne postaci demencji czy choroby neurodegradacyjne, np. na alzheimera. Na oddziałach opieki paliatywnej znajdują się więc osoby umierające, ale nie tylko. Olbrzymią część pacjentów stanowią osoby, wymagające stałego i specjalistycznego leczenia długotrwałych skutków choroby, na przykład:

  • bólu,
  • obrzęków limfatycznych,
  • ogólnego wyniszczenia organizmu.

Na czym polega opieka paliatywna?

Opieka paliatywna ma na celu poprawę jakości życia chorych i ich rodzin. Bardzo ważnym elementem paliatywnej opieki nad chorym jest łagodzenie bólu i usprawnianie funkcji życiowych, np. oddychania. 

To forma opieki kompleksowej, która ma nie tylko pomóc znieść fizyczne cierpienie; przede wszystkim ból, lecz także inne problemy somatyczne, psychologiczne i duchowe.

Opieka paliatywna w domu

Liczne badania wykazują, że osoby umierające chcą spędzić ostatnie chwile życia w znanym sobie środowisku, czyli w domu, w otoczeniu rodziny. O ile jest to możliwe, choremu należy zapewnić takie warunki. W domowej opiece paliatywnej bardzo ważne jest, aby rodzina była czynnie zaangażowana w codzienną troskę o chorego. Zespół składający się z pracownika socjalnego, pielęgniarki, rehabilitanta, lekarza i osoby duchownej jedynie odwiedza chorego co jakiś czas. Główną opiekę sprawuje rodzina. Jej członkowie uczeni są procesów pielęgnacyjnych w opiece paliatywnej. Rodzina poznaje zasady zmiany opatrunków, toalety, profilaktyki przeciwodleżynowej, obsługi pomp infuzyjnych czy podawania leków podskórnie lub doustnie.

Ważna jest również umiejętność zmian pozycji chorego oraz znajomość profilaktyki zapobiegającej zaparciom. Działania te mają za zadanie utrzymanie jak najlepszego fizycznego samopoczucia u osoby chorej. Dobrze, jeśli cała rodzina jest objęta opieką psychologa, ponieważ zajmowanie się ukochaną osobą w ciężkim stanie jest obciążające psychicznie. Również sam chory lepiej przejdzie przez proces umierania pod opieką psychologa (o ile oczywiście jego możliwości poznawcze na to pozwalają).

"Niektóre zachowania nam, moim zdaniem, w pracy nie przystoją". Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy

Opieka paliatywna z perspektywy członka rodziny

Chciałabym się podzielić osobistymi doświadczeniami w opiece paliatywnej. Mam nadzieję, że będą one wartościowe dla osób zmagających się z chorobą bliskich. W wieku 24 lat wraz z innymi członkami rodziny opiekowałam się moim 77-letnim dziadkiem, który cierpiał na zaawansowaną postać miażdżycy. Od dnia, kiedy dziadek został objęty opieką paliatywną, do jego śmierci minął rok. Nie jestem osobą związaną z medycyną, dlatego wielu rzeczy musiałam się nauczyć. Opanowanie podstaw opieki paliatywnej nie było dla mnie problemem. Od zawsze łączyła mnie z dziadkiem bardzo silna więź i to właśnie dzięki niej nie miałam większych oporów, aby wykonywać coś, co normalnie wywoływałoby we mnie obrzydzenie.

Nauczyłam się więc:

  • zmiany pieluch,
  • wykonywania toalety,
  • pielęgnacji miejsc narażonych na odleżyny,
  • podłączania kroplówki,
  • wykonywania prostych ćwiczeń rehabilitacyjnych.

Podczas opieki paliatywnej nad umierającym dziadkiem nie miałam problemu nawet z trudnymi i nieprzyjemnymi obowiązkami. Z perspektywy wnuczki gorsze dla mnie było obserwowanie, jak dziadek powoli odchodzi. W tym trudnym czasie sama korzystałam z opieki psychologa, co było dla mnie niezwykle pomocne. Najgorszy był dzień, kiedy dziadek przestał mnie poznawać. Przez cały okres opieki miałam wewnętrzną potrzebę obdarzania dziadka czułością – często głaskałam go po głowie i mówiłam do niego pieszczotliwie. W chwilach, kiedy miał przebłyski świadomości, był bardzo z tego zadowolony i również nie szczędził mi czułych słów. Z psychologicznej strony czas ten był dla mnie bardzo trudny, ale również ubogacający. Zaczęłam bardziej doceniać wartość ludzkiego życia i relacji rodzinnych. W opiece paliatywnej pomagali nam księża, lekarz, rehabilitant i pielęgniarka. Doświadczenie umierania dziadka bardzo zbliżyło naszą rodzinę i pomimo jego utraty wszyscy mamy poczucie, że wykonaliśmy kawał dobrej roboty – dziadek odszedł w otoczeniu ukochanych osób, modlitwy i bez bólu.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×