Rolki
Leczenie zwyrodnienia stawu kolanowego to wielowymiarowe postępowanie, mające na celu zatrzymanie zmian zwyrodnieniowych, łagodzenie objawów oraz przywrócenie sprawności ruchowej struktur kolana. Postępowanie lecznicze przewiduje wiele metod usprawniania, w tym ćwiczenia ruchowe, leki, operacje chirurgiczne oraz dietę i domowe sposoby jako techniki uzupełniające.
Na czym polega choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego?
Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego to przewlekła i postępująca, niezapalna choroba struktur tworzących staw, o wieloczynnikowej etiologii, przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji. Zwyrodnienie stawu kolanowego polega na przedwczesnym powstaniu procesu degeneracyjnego chrząstki, czyli zwłóknienia, rozmiękczenia i ostatecznie ubytków jej masy, sklerotyzacji warstwy podchrzęstnej kości oraz wytworzenia narośli kostnych, tzw. osteofitów, na krawędziach kości tworzących staw. Efektem zmian zwyrodnieniowych jest ogólna deformacja struktur stawu, osłabienie jego tkanek i upośledzenie funkcji motorycznych i amortyzacyjnych.
Zwyrodnienie stawu kolanowego – objawy
Objawy towarzyszące chorobie zwyrodnieniowej kolana to głównie dolegliwości bólowe, powstałe w wyniku wtórnego stanu zapalnego rozwijającego się ze względu na postępujące uszkodzenia. Ból przybiera różny charakter w zależności od zaawansowania zmian zwyrodnieniowych kolana, tzn. zwykle nasila się podczas ruchu, a ustępuje w spoczynku. W daleko posuniętym stadium choroby dolegliwości bólowe utrzymują się również w bezruchu, a także pojawiają się podczas rozpoczęcia aktywności, np. podczas wstawania z krzesła czy siadania. Jest to tzw. ból startowy. Zwyrodnienie chrząstki stawu kolanowego charakteryzuje się również:
- zmniejszeniem zakresu ruchu w stawie kolanowym, postępującym osłabieniem mięśni uda i podudzia;
- sztywnością stawową i przykurczami zgięciowymi na skutek oszczędzania kończyny, unikania bólu i ograniczenia motoryczności;
- deformacją obrysów stawu;
- tkliwością palpacyjną;
- słyszalnymi trzaskami i uczuciem tarcia w stawie podczas chodzenia i obciążania kończyny;
- niewydolnym chodem.
Fizyczna niesprawność wpływa na pogorszenie jakości życia i codziennego funkcjonowania pacjenta, a także często uzależnia go od opieki osób drugich lub pomocy ortopedycznych. Zwiększa tym samym ryzyko rozwinięcia się innych chorób, np. na tle psychicznym.
Zwyrodnienie stawu kolanowego – leczenie
Leczenie zwyrodnienia stawu kolanowego ma na celu ograniczenie dolegliwości bólowych, zatrzymanie procesu degeneracyjnego chrząstki i struktur stawu oraz poprawę funkcjonalności kolana. Kompleksowe usprawnianie pacjenta uwzględnia farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną, czyli ogólne leki na zwyrodnienie stawu kolanowego oraz miejscowe zastrzyki. Istotne są ruchowe ćwiczenia na zwyrodnienie stawu kolanowego oraz inne techniki z zakresu rehabilitacji, np. zaopatrzenie ortopedyczne i fizykoterapia, operacje chirurgiczne (czyli endoprotezoplastyka), a także leczenie domowe zwyrodnienia stawu kolanowego, na które składają się m.in. dieta i ziołolecznictwo.
Zwyrodnienie stawu kolanowego – rehabilitacja
Rehabilitacja choroby zwyrodnieniowej kolana rozpoczyna się od edukacji pacjenta dotyczącej istoty utrzymania lub redukcji masy ciała, zmiany stylu życia i sposobu wykonywania codziennych czynności. Jest to bardzo ważne, aby utrzymać samodzielność i motoryczność na najwyższym poziomie oraz opóźnić postęp zwyrodnienia stawu kolanowego i zabiegu chirurgicznego. Należy stosować się do podstawowych zasad, np. odciążać staw, czyli unikać dźwigania i ciężkiej pracy fizycznej, a także nauczyć się bezpiecznego i prawidłowego podnoszenia i przenoszenia przedmiotów.
Ponadto rehabilitacja zaleca:
- ćwiczenia na zwyrodnienie stawu kolanowego wzmacniające tkanki okołostawowe, pobudzające tworzenie mazi stawowej i odbudowę tkanki chrzęstnej oraz zwiększające ruchomość stawu;
- zaopatrzenie ortopedyczne, np. kule łokciowe wspomagające odciążenie kolana; ortezy wspierające mechanikę stawu; wkładki i buty ortopedyczne korygujące ustawienie osi kończyny i wspierające chód poprzez amortyzację wstrząsów.
Domowe sposoby na zwyrodnienie stawu kolanowego
Leczenie domowe zwyrodnienia stawu kolanowego często uzupełnia rehabilitację i walkę z dolegliwościami bólowymi. Obejmuje np.:
- dietę przy zwyrodnieniu stawu kolanowego, czyli jadłospis bogaty w wapń, witaminy, kolagen oraz zielone warzywa;
- suplementację brakujących mikroelementów;
- ziołolecznictwo w postaci okładów, kąpieli i herbat z wykorzystaniem dziurawca, lawendy, goździków, mięty, eukaliptusa, imbiru czy rozmarynu.
