Przejdź do treści

Przeciętny Polak zjada ponad 40 kg cukru w ciągu roku. Trzech na pięciu ma nadwagę, a co czwarty jest otyły. Dietetyk: „Dane są alarmujące”

iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Polska cukrem stoi – to wniosek, jaki nasuwa się po zapoznaniu z najnowszym raportem Ministerstwa Zdrowia. Wynika z niego, że roczne spożycie cukru rośnie w zastraszającym tempie, co przekłada się na poważne konsekwencje zdrowotne. Trzech na pięciu dorosłych Polaków ma nadwagę, a co czwarty jest otyły. Najwięcej spożywamy cukru przetworzonego. Aż o 12 kg więcej niż 10 lat temu. „Wyniki raportu biją na alarm” – ocenia Agnieszka Gawlicka, dyplomowana psycholog żywienia i dietetyczka kliniczna.

Minister Łukasz Szumowski i zastępca prezesa NFZ Adam Niedzielski w czwartek zaprezentowali raport o wpływie spożycia cukru na wzrost zachorowalności Polaków. Według danych GUS w 2017 roku roczne spożycie cukru w Polsce wynosiło 44,5 kg na 1 mieszkańca i była to najwyższa wartość zaobserwowana w latach 2008-2017. Z raportu dowiadujemy się również, że w ciągu ostatnich 10 lat spożycie cukru nieprzetworzonego spadło o 5,7 kg, ale znacząco wzrosło (o 11,8 kg!) spożycie cukru przetworzonego.

– Spożywamy trzy razy więcej cukru przetworzonego (średnio w 2017 r. ok. 33,3 kg) niż nieprzetworzonego (średnio 11,2 kg). W 2008 roku te proporcje wynosiły odpowiednio 21,5 kg i 16,9 kg – podał Adam Niedzielski.

Zastępca prezesa NFZ zwrócił również uwagę, że obecnie ok. 30 proc. dzieci w wieku 8 lat pije napoje gazowane przynajmniej raz w tygodniu, a 67 proc. nastolatków spożywa napoje energetyczne. Wzrost spożycia oczywiście wpływa na dynamikę sprzedaży napojów energetycznych, izotonicznych i gazowanych, innych niż woda. Z danych KPMG za 2016 rok wynika, że sprzedaż wspomnianych napojów wzrosła w latach 2010-2015 o 4,4 proc. – do 2 336 mln litrów. Na kolejne pięć lat (2015-2020) prognozowany jest wzrost o 11,1 proc. Szczególnie szybko rośnie spożycie napojów energetycznych – w latach 2010-2015 wzrost sprzedaży wynosił 21,6 proc., a na lata 2015-2020 prognozowany jest wzrost o 51,7 proc.

– Większość z nas wie, że puszka coli zawiera sporą dawkę cukru. Dokładnie 39 g, co daje prawie 4 łyżki). Ale kiedy spragnieni sięgamy po niewielką butelkę „100-procentowego soku pomarańczowego”, często nie zdajemy sobie sprawy, że serwujemy swojemu organizmowi równie dużą ilość cukru, porównywalną do tej, jaka znajduje się w zwykłym napoju gazowanym (42 g, ponad 4 łyżki) – mówi psycholog żywienia, Agnieszka Gawlicka.

cukier

Biała śmierć incognito

Dietetyczka przyznaje, że dane przedstawione w raporcie „Cukier, otyłość – konsekwencje” biją na alarm, ale jakoś specjalnie nie dziwią. Z jej obserwacji wynika, że owszem unikamy produktów z cukrem, bo wiemy, że są niezdrowe, ale często nieświadomie zastępujemy je tymi dosładzanymi np. syropem glukozowo-fruktozowym.

– On jest wszędzie: w serkach, jogurtach, deserach, słodyczach, napojach, sokach, płatkach, dżemach czy miodach. Nieświadomie dostarczamy sobie dodatkową dawkę czystego cukru. Cukier jest wszędzie, nawet tam, gdzie wielu w ogóle się go nie spodziewa. Jest w sokach owocowych, hamburgerach, musli, beztłuszczowych sosach do potraw, kawie i pewnie mogłabym wymieniać tak jeszcze długo i długo – mówi.

iStock

Według dietetyczki tak wysokie spożycie cukru zapewnia krótką drogę do nadwagi. Ta w Polsce dotyczy prawie połowy kobiet i dwóch na trzech mężczyzn. Równie niepokojące są dane dotyczące dzieci i młodzieży do 20. roku życia – 44 proc. chłopców i 25 proc. dziewcząt ma nadwagę, z kolei otyłość dotyczy 13 proc. chłopców i 5 proc. dziewcząt.

– Spożycie cukru w nadmiarze, a zwłaszcza napojów słodzonych, najczęściej prowadzi do rozwoju nadwagi i otyłości, które są czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy typu II. Ponadto prowadzi do poważnych schorzeń układu krwionośnego, sprzyja podwyższeniu ciśnienia krwi i rozwojowi zaburzeń lipidowych (przede wszystkim rośnie stężenie trójglicerydów) czy chorób pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych – wyjaśnia dietetyczka.

Nadwaga na wynos

Od otyłości do śmierci

Agnieszka Gawlicka podkreśla, że wymienione choroby przyśpieszają rozwój miażdżycy, prowadząc do przedwczesnych incydentów sercowo-naczyniowych, którymi są zawał serca czy udar mózgu. – Nadmiar cukru sprzyja też rozwojowi niektórych nowotworów, a także próchnicy zębów. Zaznaczyć trzeba, że na otyłość nie tylko chorujemy, ale umieramy. Bardzo ważna jest prewencja i zapobieganie wzrostowi tkanki tłuszczowej, której nadmiar przyczynia się do wyżej wymienionych chorób – dodaje.

Szacuje się, że w Polsce blisko 1400 zgonów rocznie wynika z konsekwencji nadmiernego spożycia napojów słodzonych cukrem. Osoba, której zgon można powiązać z konsekwencjami spożycia takich napojów, żyje przeciętnie o 15 lat krócej niż średnio osoba w jej wieku. W 2025 r. na leczenie chorób związanych z otyłością wydamy więcej o 0,3–1,0 mld zł niż w 2017 r.

iStock

Prognozy mówią, że liczba dorosłych pacjentów, którym zostaną udzielone świadczenie, wzrośnie względem 2017 r. o 35 proc. w przypadku osób cierpiących na cukrzycę i nadciśnienie, o 53 proc. w przypadku chorujących na bezdech senny, o 14 proc. w przypadku pacjentów z chorobami pęcherzyka i dróg żółciowych – czytamy w raporcie Ministerstwa Zdrowia. Według danych z raportu lekarze w całej Polsce wystawili w ciągu roku ponad 273 tysiące zwolnień z powodu nadciśnienia. Przeciętna długość takiego zwolnienia wynosiła ponad 10 dni.

Kampania „Planuję długie życie”

Odpowiedzią na wyniki raportu „Cukier, otyłość – konsekwencje” jest kampania „Planuję długie życie”, która ma zachęcić Polaków do dbania o własne zdrowie. Jej celem jest poprawa stanu wiedzy na temat postaw prozdrowotnych przeciwdziałających i zapobiegających zachorowaniom na nowotwory oraz zwiększenie zgłaszalności na badania profilaktyczne pod kątem raka szyjki macicy, piersi, jelita grubego, płuca czy czerniaka. Autorzy kampanii chcą w szczególności poprawić stan wiedzy młodego pokolenia – dzieci i młodzieży do lat 25. W ramach kampanii emitowane będą spoty telewizyjne i radiowe.

Jednym z elementów prowadzonej kampanii będzie również promocja profilaktyki zdrowotnej w miejscu pracy pod hasłem „PracoDawca Zdrowia”. Jak czytamy w informacji prasowej, jej celem będzie zwiększenie zgłaszalności pracowników na badania profilaktyczne pod kątem wykrywania chorób cywilizacyjnych.

– Trzeba przekonywać ludzi, że zdrowy tryb życia daje efekty nie tylko np. szczupłej sylwetki, ale i długiego życia w dobrym zdrowi – podkreślał minister Łukasz Szumowski. – Pamiętajmy, że otyłość i nadwaga wiążą się często z ograniczeniem wysiłku fizycznego, a to z kolei prowadzi do kolejnych konsekwencji. Ta dramatyczna kaskada wydarzeń pogłębia się i samonapędza. To taki trochę zamknięty krąg, który prowadzi do choroby, kalectwa, a w końcu do zgonu – dodał.

Świadome zakupy to podstawa

Zmiany zacznijmy od zakupów. Świadomych zakupów. Ania Makowska, znana w sieci jako Doktor Ania, w rozmowie z Hello Zdrowie przyznała, że jednym z najważniejszych kroków powinno być dla nas sprawdzenie zawartości cukru w produkcie.

– Jeśli produkt nie jest z kategorii słodycze, to zawartość cukru nie powinna być wysoka. Zwykłe płatki owsiane średnio mają 0.8-2.0 g cukru na 100 g produktu. Jeżeli kupuję płatki, które mają być zdrowe albo naturalne, a w tabeli widzę, że jest 15-30 g cukru, to nie muszę sprawdzać reszty składu, bo wiem, że jest coś nie tak – wyjaśnia.

– Oczywiście może się zdarzyć, że ten cukier będzie z suszonych owoców, które mają sporo cukru, więc jeśli są dodane do produktu, to siłą rzeczy tego cukru będzie więcej. Jest to cukier naturalny, co nie znaczy, że można jeść go na tony. Jeśli w składzie widać np. 20 proc. rodzynek, to w porządku, ale jeśli w pierwszych dwóch czy trzech miejscach na liście składników jest cukier, syrop czy jakaś tam inna alternatywa, to wiadomo, że ten z tabeli nie pochodzi wyłącznie z rodzynek – dodaje.

Dobry talerz - o błędach w żywieniu dzieci

Trzeba być jednak bardzo czujnym, bo producenci mają swoje patenty na to, by ukryć ilość cukru w produkcie. Często rozdzielają go na różne składniki. – Na przykład trochę słodu jęczmiennego, trochę miodu, trochę syropu z agawy, trochę cukru, glukozy i sacharozy. I wtedy mamy 6 substancji słodzących rozrzuconych po składzie. I takie płateczki wyglądają na zdrowe, bo nie ma cukru na pierwszych dwóch miejscach na liście składników, do tego na początku pewnie są cztery rodzaje mąki, więc w wyrób wielozbożowy. Tyle, że jeśli pierwsze dwie linijki wyglądają super, nie oznacza to, że na tym mamy zakończyć skanowanie produktu. Tabela wartości odżywczych nie kłamie. Będzie widać w niej gołym okiem, że tego cukru jest dużo – tłumaczy Doktor Ania.

[kakałko] Nie drodzy. Tak się bawić nie będziemy 👿❌✔️Po pierwsze – trzcinowy. So fakin what❓Mam paść na…

Gepostet von Doktor Ania am Samstag, 10. November 2018

Ania Makowska przestrzega również rodziców przed działem dla dzieci. Podkreśla, że gdyby miała możliwość likwidacji jakiegoś działu spożywczego, to byłby to właśnie dział dla dzieci. – Tam jest jeden wielki syf – podsumowuje. Żywność dla dzieci powinna być przede wszystkim jak najmniej przetworzona, mieć prosty skład, być bogata w wartości odżywcze. Tymczasem najczęściej jest naszprycowana cukrem, tłuszczami częściowo utwardzonymi i całą masą substancji konserwujących.

– Jeśli jest dużo cukru, to nie jest dobre dla dziecka. Poniżej pierwszego roku życia dziecko nie potrzebuje ani cukru, ani soli. W ciągu pierwszych trzech lat u dzieci kształtują się prawidłowe postawy żywieniowe. Dziecko naprawdę nie potrzebuje słodyczy do prawidłowego rozwoju. Jeśli chcesz wydać pieniądze, chcesz kupić jajko z niespodzianką, batonika czy żelki, pamiętaj, że w podobnej cenie są kredki, gazetki czy książeczki. Dlaczego są lepsze? Bo nie mają 6 łyżeczek cukru – alarmuje.

Omijajcie wszystkie produkty, które zawierają cukry dodane ukryte pod powłoką „prozdrowotności”, czyli np. jogurty owocowe, napoje słodzone z nazwą „woda”, płatki z cukrem, żelki owocowe. Zamiast kolejnego batonika, wybierzcie garść orzechów – też dodadzą energii, ale nie będą cukrową bombą.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

cukier

Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Zamienniki cukru - sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka

Zamienniki cukru – sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka

Chirurgiczne leczenie otyłości (CHLO) – zabieg dla najbardziej obciążonych  

Lubisz słodkie napoje? Mają negatywny wpływ na twoje zdrowie

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości

„Trudno jest pozbawić się przyjemności z podjadania słodyczy, a zastąpić je myciem okien” – mówi Alicja Sulima, psycholog wspierająca pacjentów poddających się operacyjnemu leczeniu otyłości

Nie możesz obejść się bez cukru? Wypróbuj jego zdrowsze zamienniki

Miód zdrowszy niż cukier?

Miód zdrowszy niż cukier? Odpowiedź może cię zaskoczyć

Urszyla Chowaniec, "Galanta Lala"

„Jak pani tyle waży, to ja nie wiem, czym panią znieczulić”. Galanta Lala opowiada, jak została potraktowana przez anestezjologa w szpitalu

Kobieta zerka na trzy babeczki i zastanawia się, którą zjeść

Cukier uzależnia – objawy i sposoby na pokonanie uzależnienia od cukru

Kontroluj cukier

Kontroluj cukier! Podpowiadamy, jakie produkty ci w tym pomogą

Niekoniecznie Dietetycznie: „Jeśli odrzucasz syrop glukozowo-fruktozowy na rzecz cukru, to niepotrzebnie. Oba są siebie warte”

Otyłość / rawpixel

Prawie połowa Polaków nie wie, ile powinna ważyć. Porozmawiajmy szczerze o otyłości

Obesogeny: związki otyłości

Obesogeny, czyli związki otyłości. Czym są i jak przyczyniają się do tycia?

Cukier, który szkodzi wątrobie

Cukier, który szkodzi wątrobie

Lipodemia — sprawdź, czym jest choroba grubych nóg, jakie ma objawy i jak się ją leczy

Lipodemia – co to jest, leczenie i objawy. Czy istnieje test na lipodemię?

pęczek ziół

Dlaczego diety nie działają? Oto 5 psychologicznych powodów

Aspartam w dżemach / istock

Aspartam – czego jeszcze o nim nie wiesz? O jego wadach i zaletach rozmawiamy z dietetyczką Zofią Suszką

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?

Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?

Cukier waniliowy czy wanilinowy? Ekspertki z Czytamy Etykiety alarmują, żeby dokładnie czytać etykiety

Kobieta je czekoladę

Czekoladki na Walentynki? Dietetyk radzi, jakie wybrać, jeśli troszczysz się o zdrowie swojego partnera

GIS wycofał popularny cukier kokosowy. Powodem był gluten

Łyżeczki z przyprawami

Cukier biały a cukier brązowy. Który jest lepszym wyborem? Tłumaczy dietetyczka

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę